Sodium Citrate
Cytrynian sodu
Sól sodowa kwasu cytrynowego. W parze z kwasem cytrynowym utrzymuje stałe pH kosmetyku i wiąże jony metali, które mogłyby pogarszać jego stabilność.
Czym jest cytrynian sodu
Sodium Citrate to cytrynian trisodowy, czyli sól kwasu cytrynowego, w której wszystkie trzy grupy karboksylowe zobojętniono sodem. CosIng podaje dwa numery CAS: dla postaci bezwodnej i dla dwuwodnej. Surowiec dobrze rozpuszcza się w wodzie, a jego roztwór ma lekko zasadowy odczyn.
Według danych FDA z 2011 r., przytoczonych przez CIR, cytrynian sodu występował w 980 kosmetykach, z czego 587 było niespłukiwanych, a 206 stanowiły produkty do włosów. Spotyka się go w kremach, balsamach, szamponach i odżywkach. Jest też dopuszczonym dodatkiem do żywności (E331), a w USA ma status substancji ogólnie uznanej za bezpieczną (GRAS).
Jak działa cytrynian sodu w kosmetyku
- Buforuje pH. Kwas cytrynowy ma trzy stałe dysocjacji (pKa 3,13, 4,76 i 6,40), dlatego mieszanina kwasu i jego soli przeciwdziała zmianom pH w szerokim, kwaśnym i lekko kwaśnym zakresie, w którym pracuje większość kosmetyków do skóry i włosów.
- Wiąże jony metali (funkcja chelatująca w CosIng), np. wapnia i magnezu z twardej wody albo śladowe metale, które mogłyby pogarszać stabilność i wygląd produktu.
- Podnosi pH receptury, gdy po dodaniu kwasów jest ono zbyt niskie.
Cytrynian sodu nie złuszcza naskórka. Działanie złuszczające przypisuje się wolnemu kwasowi cytrynowemu w niskim pH; cytrynian jest jego formą zobojętnioną i w buforze podnosi pH w porównaniu z samym kwasem.
Stężenia i pH
W ankiecie przemysłu przytoczonej przez CIR stężenia wynosiły od 0,000005% do 10%; najwyższe, 10%, zgłoszono zarówno w produktach niespłukiwanych, jak i spłukiwanych. W produktach do włosów wynosiły do 4%, a w produktach stosowanych w okolicy oczu do 2%. O pH gotowego produktu decyduje proporcja soli do kwasu cytrynowego: CIR przytacza, że roztwory z równą ilością obu składników miały pH od 4,15 (po 0,25%) do 3,54 (po 15%). Im więcej soli w stosunku do kwasu, tym wyższe pH.
Dla kogo jest ten składnik
Dla każdego typu skóry i włosów; w produkcie odpowiada za stabilność, a nie za efekt pielęgnacyjny. Szczególnie przydaje się w produktach o lekko kwaśnym pH, zbliżonym do pH powierzchni skóry, oraz w szamponach i odżywkach, które pracują z twardą wodą. Nie ma grup, dla których byłby z zasady niewskazany: nie jest alergenem zapachowym z wykazu UE i nie ma ograniczeń w załącznikach rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.
Jak stosować produkty z cytrynianem sodu
To składnik pomocniczy, więc sposób użycia wyznacza produkt. Gdy w składzie są oba składniki, Citric Acid i Sodium Citrate, producent ustawił pH receptury i zabezpieczył je buforem. Ma to znaczenie przy konserwantach, które działają w kwaśnym środowisku, np. Sodium Benzoate i Potassium Sorbate, oraz przy składnikach wrażliwych na zmiany pH. Obecność cytrynianu nie mówi nic o stężeniu składników aktywnych ani o tym, czy produkt złuszcza.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
Panel CIR uznał kwas cytrynowy, jego sole nieorganiczne, w tym cytrynian sodu, oraz estry alkilowe za bezpieczne w obecnej praktyce stosowania (Fiume i wsp. 2014). W badaniach mutagenności cytrynianu sodu wyniki były ujemne, z wyjątkiem słabej odpowiedzi w jednym szczepie bakterii, której nie potwierdziła powtórka. W hodowli zarodków gryzoni nie wykazano działania embriotoksycznego w badanym zakresie stężeń. Produkty z cytrynianem sodu zgłaszano też w kategorii kosmetyków dla dzieci. Stosowanie w ciąży nie budzi zastrzeżeń.
Co pokazują badania
Buforujące i chelatujące działanie cytrynianów wynika z chemii kwasu cytrynowego i opisano je w badaniach laboratoryjnych, a nie klinicznych. Dane dla samego cytrynianu sodu zebrane przez CIR dotyczą przede wszystkim bezpieczeństwa: mutagenności, rozwoju zarodków w hodowli i reakcji skóry. Badań porównujących efekt pielęgnacyjny kosmetyków z cytrynianem i bez niego nie ma, bo składnik nie ma takiej roli.
Status prawny w Unii Europejskiej
- Regulacja
- Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009
Z czym łączyć, z czym uważać
Dobrze łączy się z
- Citric Acidrazem tworzą bufor cytrynianowy
- Sodium Benzoatebufor utrzymuje kwaśne pH, w którym działa ten konserwant
Mity i sprostowania
-
Mit: Sodium Citrate to dodatek E331, a dodatki z symbolem E są szkodliwe.
Jak jest: Symbol E oznacza, że substancja została dopuszczona w UE jako dodatek do żywności po ocenie bezpieczeństwa. Cytrynian jest też naturalnym produktem przemiany materii w komórkach (cykl Krebsa), a CIR uznał jego stosowanie w kosmetykach za bezpieczne.
Pytania o cytrynian sodu (Sodium Citrate)
Czy Sodium Citrate jest konserwantem?
Nie. Nie figuruje w zał. V rozporządzenia (WE) nr 1223/2009, a CosIng przypisuje mu trzy funkcje: buforującą, chelatującą i zapachową. Wiązanie jonów metali i stabilne pH poprawiają trwałość produktu, ale nie zastępują konserwantu.
Czy cytrynian sodu może uczulać albo wywoływać pokrzywkę?
Reakcje są rzadkie. W teście opisanym przez CIR 10% roztwór wodny nakładano pod okluzją na 20 minut u 49 osób z atopią i 56 bez atopii i nie wywołał natychmiastowych reakcji pokrzywkowych. Stężenie testowe odpowiadało najwyższemu zgłoszonemu w kosmetykach.
Czy cytrynian sodu jest wegański?
Tak. Według CIR ponad 99% światowej produkcji kwasu cytrynowego pochodzi z fermentacji cukrów, np. melasy, tradycyjnie przez szczepy pleśni Aspergillus niger, a sól otrzymuje się przez krystalizację kwasu z zasadą, np. wodorotlenkiem sodu. Surowce zwierzęce nie są potrzebne.
Nie ma tu Twojego pytania? Zadzwoń: 730 952 543 albo napisz: kontakt@jokaproskin.pl.
W produktach JoKaPROskin
4 produkty ma Sodium Citrate w składzie INCI.

CALM.DERM
Balsam wzmacniający naczynia
−27% zaczerwienienie skóry po 28 dniach regularnej aplikacji
5,0· 2 opinie200 ml · 74,75 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 299,00 zł Cena regularna: 299,00 zł

TRICHOLINE SCALP & HAIR
Szampon Wygładzenie i połysk
200 ml · 47,50 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 76,00 zł Cena regularna: 189,99 zł

TRICHOLINE SCALP & HAIR
Odżywka Wygładzenie i połysk
200 ml · 42,50 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 68,00 zł Cena regularna: 169,99 zł

TRICHOLINE SCALP & HAIR
Zestaw Wygładzenie i połysk
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką: 125,99 zł Cena regularna: 359,98 zł
Wyniki badań odnoszą się do badanej próbki i grupy probantów. Indywidualne efekty mogą różnić się w zależności od rodzaju, kondycji i wrażliwości skóry.
Składniki o podobnym działaniu
Źródła
- CosIng: SODIUM CITRATE
- Fiume MM i in., Safety Assessment of Citric Acid, Inorganic Citrate Salts, and Alkyl Citrate Esters as Used in Cosmetics, International Journal of Toxicology 2014 (Cosmetic Ingredient Review)
- Cosmetic Ingredient Review, Final Report on the Safety Assessment of Citric Acid, Inorganic Citrate Salts, and Alkyl Citrate Esters as Used in Cosmetics, 2012
