Pentylene Glycol
Glikol pentylenowy
1,2-pentanodiol: humektant i rozpuszczalnik, który wspiera ochronę mikrobiologiczną kosmetyku i pozwala ograniczyć ilość klasycznych konserwantów.
Czym jest glikol pentylenowy
Pentylene Glycol to 1,2-pentanodiol, alkohol dwuwodorotlenowy z łańcuchem pięciu atomów węgla. Należy do 1,2-alkanodioli, tej samej grupy co Caprylyl Glycol i 1,2-Hexanediol, ale ma krótszy łańcuch. Otrzymuje się go syntetycznie; opisano też drogi syntezy z surowców roślinnych, np. z ksylozy lub alkoholu furfurylowego. CosIng przypisuje mu funkcje pielęgnującą skórę i rozpuszczalnika. W UE nie jest konserwantem w rozumieniu rozporządzenia 1223/2009 (art. 2 ust. 1 lit. l): dodaje się go w tych funkcjach, a działanie przeciwdrobnoustrojowe jest dodatkowe i wspiera układ konserwujący.
Jak działa glikol pentylenowy
- Nawilżanie: dwie grupy hydroksylowe wiążą wodę, więc działa jak humektant w warstwie rogowej i ogranicza wysychanie produktu.
- Rozpuszczanie: łączy część polarną z krótkim łańcuchem węglowym, dlatego pomaga wprowadzić do fazy wodnej składniki słabo rozpuszczalne w wodzie.
- Wsparcie konserwacji: 1,2-alkanodiole hamują rozwój drobnoustrojów w produkcie; w analizie kosmetyków dla niemowląt i skóry wrażliwej był jednym ze składników wielofunkcyjnych zastępujących klasyczne konserwanty.
- Przenikanie: zwiększa przenikanie niektórych substancji w głąb naskórka, a w badaniu z modelowym lekiem nie wypłukiwał lipidów warstwy rogowej i nie zmniejszał jej grubości.
Stężenia i pH
Według ankiety przemysłu cytowanej przez CIR stosuje się go w stężeniu do 5%; w badaniach bezpieczeństwa oceniano m.in. żel do rzęs z 3% i podkład z 0,112%. Nie ma grupy kwasowej, więc w przeciwieństwie do konserwantów z grupy kwasów organicznych nie wymaga kwaśnego odczynu. Miesza się z wodą i trafia do fazy wodnej. Pomiary na skórze świńskiej pokazały, że część substancji odparowuje z powierzchni skóry, co zmniejsza ilość, która może się wchłonąć.
Dla kogo
Sprawdza się w produktach dla skóry suchej, odwodnionej i wrażliwej, w których pozwala ograniczyć klasyczne konserwanty, a także w lekkich formułach dla skóry tłustej i mieszanej, bo nie natłuszcza. Nie jest dobrym wyborem przy potwierdzonej alergii na glikol pentylenowy; część uczulonych reaguje też na glikol propylenowy. Przy skłonności do alergii kontaktowej warto zwracać na niego uwagę w kremach pod oczy, bo kilka opisanych przypadków dotyczyło kosmetyków do okolic oczu.
Jak stosować produkty z glikolem pentylenowym
Produkty z nim stosuje się rano i wieczorem, w dowolnym miejscu rutyny. Przy stężeniu kilku procent stoi zwykle w pierwszej części składu, blisko gliceryny i innych glikoli. Często oznacza układ konserwujący oparty na składnikach wielofunkcyjnych, np. z Caprylyl Glycol, 1,2-Hexanediol, Hydroxyacetophenone czy Ethylhexylglycerin. Nie zwalnia to produktu z testu skuteczności konserwowania, który jest częścią oceny bezpieczeństwa kosmetyku.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
CIR w 2012 r. uznał 1,2-glikole, w tym glikol pentylenowy, za bezpieczne w obecnych warunkach stosowania. Steiner i wsp. (2017) obliczyli dla kremu SPF 50+ margines bezpieczeństwa 140-671 u dorosłych i 87-217 przy przeliczeniu dla dzieci (dawka 2 mg/cm²) i nie stwierdzili zagrożenia przy codziennym stosowaniu. Od 2003 r. opisywane są przypadki alergii kontaktowej; w belgijskiej serii pacjentów testowanych celowo w kierunku glikoli uczulenie stwierdzono u 6 z 89 osób, co w grupie wyselekcjonowanej nie oddaje częstości w populacji. Brak doniesień o działaniu fotouczulającym i o zagrożeniach w ciąży.
Co pokazują badania
Dane o bezpieczeństwie są dobre: ocena CIR, badania wchłaniania i obserwacje kliniczne alergii. Wpływ na przenikanie zbadano ex vivo: w pracy Sigg i Daniels (2021) 1,2-pentanodiol w części formulacji najsilniej zwiększał przenikanie modelowego leku spośród badanych alkanodioli. Brak dużych badań klinicznych nad nawilżającym działaniem samego glikolu. Doniesień o uczuleniu przybywa i w literaturze dermatologicznej określa się go jako nowy alergen kosmetyczny; częstość uczuleń w populacji pozostaje nieznana.
Status prawny w Unii Europejskiej
- Regulacja
- Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009
Z czym łączyć, z czym uważać
Dobrze łączy się z
- Hydroxyacetophenonerazem wspierają ochronę mikrobiologiczną produktu
- Glycerinuzupełniające się humektanty w fazie wodnej
Łączyć z ostrożnością
- Propylene Glycolu osób uczulonych możliwa reakcja krzyżowa
Mity i sprostowania
-
Mit: Glikol w składzie to alkohol, który wysusza skórę.
Jak jest: Glikol pentylenowy jest alkoholem dwuwodorotlenowym, ale nie działa jak etanol (Alcohol Denat.). Dwie grupy hydroksylowe wiążą wodę, więc w kosmetyku pełni rolę humektanta. Uczucie wysuszenia może dawać wysokie stężenie etanolu, a nie obecność glikolu w składzie.
-
Mit: Glikol pentylenowy to to samo co glikol propylenowy.
Jak jest: To dwa różne 1,2-diole: propylenowy ma trzy atomy węgla w łańcuchu, pentylenowy pięć. Różnią się właściwościami fizykochemicznymi i profilem alergii. Reakcje krzyżowe są możliwe, ale nie u wszystkich: w badaniu belgijskim 4 z 6 osób uczulonych na glikol pentylenowy reagowały też na propylenowy.
Pytania o glikol pentylenowy (Pentylene Glycol)
Czy glikol pentylenowy to konserwant?
Nie w rozumieniu prawa UE. Konserwantem jest substancja dodawana wyłącznie lub głównie po to, by hamować rozwój drobnoustrojów w produkcie, a taka musi być wymieniona w załączniku V (art. 2 ust. 1 lit. l i art. 14 ust. 1 lit. d rozporządzenia 1223/2009). Glikol pentylenowy dodaje się jako składnik pielęgnujący skórę (humektant) i rozpuszczalnik; jego działanie przeciwdrobnoustrojowe jest dodatkowe i pozwala zmniejszyć ilość konserwantów z załącznika V. W USA CIR wymienia go wśród składników pełniących funkcję konserwującą.
Czy można go łączyć z retinolem i kwasami?
Tak, nie ma doniesień o niezgodności z typowymi składnikami aktywnymi. Glikol pentylenowy zwiększa jednak przenikanie niektórych substancji, więc w recepturze z silnymi składnikami aktywnymi może nieco nasilać ich działanie i ryzyko podrażnienia.
Czy jest bezpieczny w ciąży?
Tak. Wchłanianie przez skórę jest ograniczone, część substancji odparowuje, a ocena marginesu bezpieczeństwa dla codziennie stosowanego kremu z filtrem nie wykazała zagrożeń. Nie ma doniesień o wpływie na przebieg ciąży.
Czy glikol pentylenowy może uczulać?
Tak, choć rzadko. Przy podejrzeniu alergii rozstrzyga test płatkowy u dermatologa z pojedynczymi składnikami produktu. Osoba z potwierdzonym uczuleniem powinna sprawdzać skład pod kątem Pentylene Glycol, a przy reakcji krzyżowej także Propylene Glycol, bo oba występują w wielu kategoriach kosmetyków.
Nie ma tu Twojego pytania? Zadzwoń: 730 952 543 albo napisz: kontakt@jokaproskin.pl.
W produktach JoKaPROskin
21 produktów ma Pentylene Glycol w składzie INCI.

REVIVA KOLAGEN
Specjalistyczny żel kolagenowy do mycia twarzy
99% probantek: delikatnie oczyszcza skórę · deklaracja
4,99· 125 opinii150 ml · 73,00 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 65,70 zł Cena regularna: 219,00 zł

REVIVA KOLAGEN
Specjalistyczny tonik kolagenowy
+29% nawilżenie po 3 godzinach
5,0· 94 opinie150 ml · 76,33 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 68,70 zł Cena regularna: 229,00 zł

REVIVA KOLAGEN
Specjalistyczna mgiełka kolagenowa do włosów i skóry głowy
+29% nawilżenia skóry
4,93· 104 opinie150 ml · 99,67 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 89,70 zł Cena regularna: 299,00 zł

REVIVA KOLAGEN
Specjalistyczna mgiełka kolagenowa do twarzy i ciała
+24% wzrost poziomu nawilżenia skóry po 1 godzinie od aplikacji
4,99· 110 opinii150 ml · 99,67 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 89,70 zł Cena regularna: 299,00 zł

NOURIVA VITAL
Specjalistyczny dermokosmetyczny krem pod oczy
96% badanych: nawilża skórę pod oczami · deklaracja
4,7· 27 opinii30 ml · 381,67 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 68,70 zł Cena regularna: 229,00 zł

NOURIVA VITAL
Specjalistyczny dermokosmetyczny krem przeciwzmarszczkowy
74% badanych: działanie przeciwzmarszczkowe · deklaracja
4,96· 28 opinii50 ml · 279,00 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 83,70 zł Cena regularna: 279,00 zł

NOURIVA VITAL
Specjalistyczny dermokosmetyczny balsam do ciała
88% probantek: wsparcie regeneracji skóry · deklaracja
5,0· 10 opinii200 ml · 74,75 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 89,70 zł Cena regularna: 299,00 zł

NOURIVA VITAL
Specjalistyczny dermokosmetyczny krem na dzień
98% badanych: pozostawia skórę nawilżoną · deklaracja
5,0· 41 opinii50 ml · 279,00 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 83,70 zł Cena regularna: 279,00 zł
Wyniki badań odnoszą się do badanej próbki i grupy probantów. Indywidualne efekty mogą różnić się w zależności od rodzaju, kondycji i wrażliwości skóry.
Wszystkie produkty z tym składnikiem (21)
- Specjalistyczny Dermokosmetyczny Krem na Noc 50ml
- Napinający i Ujędrniający Krem Do Szyi i Dekoltu 50 ml
- Aktywny Tonik Rewitalizujący 150 ml
- Silnie Regenerujący Krem Na Noc 50 ml
- Tonik Kojący 150 ml
- Krem Barierowy 50 ml
- Balsam Regenerujący 200 ml
- Lotion do twarzy i ciała SPF 30 100 ml
- Mgiełka ochronna SPF 50 100 ml
- Krem na dzień SPF 50 50 ml
- Balsam wodoodporny SPF 50 200 ml
- Odżywka Równowaga Skóry 200 ml
- Zestaw Równowaga Skóry
Składniki o podobnym działaniu
Źródła
- CosIng: PENTYLENE GLYCOL
- Johnson W Jr i in., Safety assessment of 1,2-glycols as used in cosmetics, Int J Toxicol 2012
- Steiner A i in., Margin of safety of pentylene glycol derived using measurements of cutaneous absorption and volatility, Regul Toxicol Pharmacol 2017
- Kanokrungsee S i in., Contact Allergy and Allergic Contact Dermatitis From Propylene Glycol and Related Glycols: Cosmetic Skin Sensitisers After All?, Contact Dermatitis 2026
