Sodium Isostearate
Izostearynian sodu
Sól sodowa kwasu izostearynowego, czyli mydło rozgałęzionego kwasu tłuszczowego C18. Anionowy emulgator i składnik myjący, rzadko stosowany, głównie w produktach niespłukiwanych.
Czym jest izostearynian sodu
To sól sodowa kwasu izostearynowego, który CIR opisuje jako mieszaninę rozgałęzionych kwasów tłuszczowych C18; CosIng podaje nazwę chemiczną soli sodowej kwasu izooktadekanowego. Chemicznie jest mydłem: ma zjonizowaną grupę karboksylanową i łańcuch tłuszczowy. Od stearynianu sodu, mydła prostego kwasu C18, różni się rozgałęzieniem łańcucha, które utrudnia układanie się cząsteczek w kryształy; sam kwas izostearynowy jest w temperaturze pokojowej cieczą, a stearynowy ciałem stałym.
CosIng przypisuje mu funkcje myjącą i emulgującą. W danych FDA z 2019 r. zgłoszono go tylko w 11 produktach, w tym 8 niespłukiwanych, więc to składnik niszowy.
Jak działa izostearynian sodu
Łańcuch tłuszczowy wnika w kroplę oleju, a ujemnie naładowana grupa karboksylanowa pozostaje w wodzie, więc krople odpychają się i emulsja jest stabilniejsza. W wyższym stężeniu w wodzie tworzy micele i myje jak inne mydła. Emulguje tylko w postaci zjonizowanej: kwas izostearynowy jest słabym kwasem, więc w wyraźnie kwaśnej recepturze sól częściowo przechodzi w wolny kwas bez ładunku.
Stężenia i pH
Jedyne stężenie zgłoszone w ankiecie przemysłu z 2016 r. to 3% w produkcie spłukiwanym; dla produktów niespłukiwanych wartości nie podano. Zaleceń producentów co do ilości i pH nie odnaleziono.
Jak stosować produkty z tym składnikiem
W emulsji zwykle stoi w drugiej połowie składu, a jego obecność wskazuje na emulsję stabilizowaną częściowo anionowo, która źle znosi silnie kwaśne pH.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
Panel CIR ocenił 102 kwasy tłuszczowe i ich sole, w tym izostearynian sodu, i uznał je za bezpieczne w obecnych warunkach stosowania, jeśli produkt jest formułowany tak, by nie podrażniał i nie uczulał, co można wykazać ilościową oceną ryzyka (raport końcowy z 2019 r.). Panel zaznaczył, że składniki tej grupy mogą podrażniać skórę. Dla samej soli nie przedstawiono badań; dane dotyczą kwasu izostearynowego. Nierozcieńczony kwas nie drażnił skóry 100 ochotników w 24-godzinnym teście płatkowym, 35% roztwór w oleju mineralnym nie drażnił i nie uczulał 168 osób, a produkty z 2,5-2,85% kwasu nie uczulały w testach powtarzanych na 333 osobach. Australijski NICNAS nie uznał izostearynianu sodu za substancję stwarzającą nieuzasadnione ryzyko. Nie ma przesłanek do unikania go w ciąży.
Co pokazują badania
Własnych publikacji o izostearynianie sodu nie ma. W modelu mysim krem z 25% kwasu izostearynowego, stosowany jako nośnik imikwimodu, sam wywoływał w ciągu 2 dni stan zapalny skóry (Straß i in., 2023). Dawka i warunki są odległe od kosmetyku z kilkuprocentowym udziałem soli, ale wynik pokazuje, że wolny kwas w dużym stężeniu nie jest obojętny dla skóry.
Status prawny w Unii Europejskiej
- Regulacja
- Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009
Mity i sprostowania
MitMydło w kremie działa na skórę tak samo jak kostka mydła.
Jak jestKostka mydła składa się głównie z soli kwasów tłuszczowych, a jej roztwór przy myciu ma odczyn zasadowy. W kremie izostearynian sodu jest jednym z kilku składników emulsji, a pH produktu wyznacza cała receptura. Działanie myjące wymaga dużego stężenia i spłukiwania, czego w kremie nie ma.
Najczęściej zadawane pytania
Czy izostearynian sodu może zatykać pory?
Dla samej soli nie ma danych. W teście na uchu królika produkt z 2,5% kwasu izostearynowego okazał się drażniący i komedogenny, a ta sama baza bez kwasu tylko drażniąca. Model królika jest bardziej wrażliwy niż skóra człowieka, a skłonność do zaskórników zależy od całego produktu.
Czy izostearynian sodu jest wegański?
CIR zaznacza, że kwasy tłuszczowe i ich sole mogą pochodzić z surowców roślinnych albo zwierzęcych, a nazwa INCI tego nie rozróżnia. Pewność daje informacja od producenta kosmetyku.
Skąd mydło w kremie?
Izostearynian sodu może być dodany jako gotowa sól albo powstać w recepturze z kwasu izostearynowego i wodorotlenku sodu. W obu przypadkach w emulsji działa jako emulgator anionowy.
Składniki o podobnym działaniu
Źródła
- CosIng: SODIUM ISOSTEARATE
- Burnett CL i in., Safety Assessment of Fatty Acids & Fatty Acid Salts as Used in Cosmetics, Cosmetic Ingredient Review, raport końcowy 2019
- Elder RL (red.), Final Report on the Safety Assessment of Isostearic Acid, Journal of the American College of Toxicology 1983
- Straß S i in., Isostearic acid is an active component of imiquimod formulations used to induce psoriaform disease models, Inflammopharmacology 2023
Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.
