Encyklopedia INCI

Sodium Hyaluronate

Hialuronian sodu

Sól sodowa kwasu hialuronowego, polisacharydu obecnego w skórze. Humektant, który wiąże wodę w warstwie rogowej i poprawia nawilżenie oraz elastyczność skóry.

Czym jest hialuronian sodu

Sodium Hyaluronate to sól sodowa kwasu hialuronowego, liniowego glikozaminoglikanu z powtarzających się dwucukrów: kwasu glukuronowego i N-acetyloglukozaminy, obecnego naturalnie m.in. w skórze. Do kosmetyków otrzymuje się go przez fermentację bakteryjną albo z grzebieni kogucich (CIR, 2023).

Nazwa INCI nie mówi nic o wielkości cząsteczki: według CIR (2023) kwas hialuronowy w kosmetykach ma masę 5-1800 kDa, a hialuronian sodu według specyfikacji Food Chemicals Codex 80,2-4010 kDa, zależnie od sposobu produkcji. Formy rozdrobnione i usieciowane mają osobne nazwy INCI: Hydrolyzed Hyaluronic Acid i Sodium Hyaluronate Crosspolymer.

Jak działa hialuronian sodu

  • Wiązanie wody: łańcuch polisacharydu silnie wiąże wodę (według CIR 1 g kwasu hialuronowego może zatrzymać do 6 l wody) i tworzy na skórze uwodniony, wygładzający film.
  • Głębokość zależna od masy: na wyciętej ludzkiej skórze (Essendoubi i in., 2016) 1% roztwór frakcji 20-50 kDa docierał na około 100 µm, czyli przez cały naskórek, frakcja 100-300 kDa na około 50 µm, a 1000-1400 kDa nie przekraczała 25 µm. Większość każdej frakcji zostawała w warstwie rogowej.
  • Konsystencja: CIR wymienia kwas hialuronowy także jako substancję zwiększającą lepkość fazy wodnej.

Stężenia i pH

W ankiecie przemysłu z 2021 r. (CIR, 2023) najwyższe stężenie, 7,5%, zgłoszono w produktach do twarzy i szyi; w produktach spłukiwanych wynosiło do 0,12%, a w produktach do okolic oczu do 0,96%. W badaniu Pavicic i in. (2011) efekt dawało już 0,1%. CIR ani CosIng nie podają zakresu pH pracy.

Dla kogo jest hialuronian sodu

Dla każdego typu skóry, bo nawilża bez dodawania tłuszczu: pasuje do lekkich formuł dla skóry tłustej i mieszanej oraz do produktów dla skóry suchej, w których uzupełnia emolienty. Dane o wygładzaniu zmarszczek dotyczą kobiet w wieku 30-60 lat. Nie ma grup, które powinny go unikać z zasady.

Jak stosować hialuronian sodu

Rano i wieczorem, najczęściej w serum pod krem. Jako humektant przyciąga wodę, dlatego warto nałożyć na niego krem z emolientami, który ograniczy jej odparowanie. Nie opisano niezgodności z retinoidami, kwasami ani witaminą C. W szamponach i odżywkach pełni funkcję kondycjonującą.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR uznał hialuronian sodu za bezpieczny w 2009 r. i ponownie w 2023 r. W testach HRIPT 0,2% hialuronianu sodu nie uczulało (50 i 100 osób), a receptura z 1,5% nie drażniła ani nie uczulała 198 osób. Testów nie wykonano przy najwyższych stężeniach, ale Panel uznał je za zbędne ze względu na dużą masę cząsteczkową i brak opisów przypadków po stosowaniu na skórę. Opisano jedynie obrzęk naczynioruchowy u 100-letniej kobiety po spryskaniu dziąseł preparatem z ksylitolem i 0,01% kwasu hialuronowego. Test fototoksyczności in vitro był ujemny. Kwas hialuronowy i hialuronian sodu nie wpływały na rozród ani rozwój potomstwa w badaniach na zwierzętach (CIR, 2023), więc nie ma przeciwwskazań w ciąży.

Co pokazują badania

W badaniu Pavicic i in. (2011) 76 kobiet przez 60 dni nakładało dwa razy dziennie wokół jednego oka krem z 0,1% kwasu hialuronowego o masie 50, 130, 300, 800 albo 2000 kDa, a wokół drugiego krem bez niego. Wszystkie formy poprawiły nawilżenie i elastyczność w porównaniu z placebo, ale głębokość zmarszczek zmniejszyły tylko formy 50 i 130 kDa. Dane o przenikaniu u ludzi pochodzą głównie z wyciętej skóry, a jeden ze współautorów badania Essendoubi i in. pracował u producenta surowca. W starszych badaniach ze znakowanym kwasem hialuronowym u myszy, szczurów i jednego ochotnika radioaktywność wykrywano także w skórze właściwej, ale nie wiadomo, czy był to nierozłożony polisacharyd (CIR, 2023). Nie znaleziono badań u ludzi, w których hialuronian z kosmetyku zwiększałby zawartość kwasu hialuronowego w skórze właściwej.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

Mity i sprostowania

MitKrem z kwasem hialuronowym działa jak zabieg wypełniania zmarszczek.

Jak jestWypełniacze to usieciowany kwas hialuronowy wstrzykiwany pod skórę, podlegający przepisom o wyrobach medycznych. Hialuronian z kosmetyku zostaje głównie w warstwie rogowej, a frakcja 20-50 kDa w badaniu na wyciętej skórze docierała najwyżej na głębokość naskórka. CIR pominął dane o wypełniaczach przy ocenie kosmetyków, bo narażenie jest zupełnie inne.

MitHialuronian sodu ma zawsze mniejszą cząsteczkę niż kwas hialuronowy, więc przenika głębiej.

Jak jestSól i kwas różnią się tylko jonem przy grupie karboksylowej. Masa cząsteczkowa zależy od sposobu produkcji, a zakresy podawane przez CIR (2023) dla obu nazw w dużej części się pokrywają, więc z nazwy INCI nie wynika, która cząsteczka jest mniejsza. O głębokości przenikania decyduje masa, a nie postać soli.

Najczęściej zadawane pytania

Czy hialuronian sodu w suchym powietrzu może wysuszać skórę?

Humektant wiąże wodę z otoczenia i z głębszych warstw naskórka, dlatego przy bardzo suchym powietrzu teoretycznie może ją oddawać do atmosfery. Nie znaleziono jednak badań, w których kosmetyk z hialuronianem zwiększałby utratę wody przez naskórek. W praktyce wystarczy przykryć serum kremem z emolientami.

Czym różnią się w składzie Sodium Hyaluronate, Hydrolyzed Hyaluronic Acid i Sodium Hyaluronate Crosspolymer?

To trzy formy tego samego polisacharydu. Hydrolyzed Hyaluronic Acid powstaje przez rozdrobnienie łańcucha kwasem albo enzymem, a Sodium Hyaluronate Crosspolymer to hialuronian połączony chemicznie w nierozpuszczalny, pęczniejący żel. Masy cząsteczkowej samego Sodium Hyaluronate nie da się odczytać z listy składników.

Czy hialuronian sodu jest wegański?

Nie zawsze. Z nazwy INCI nie da się odróżnić surowca z fermentacji bakteryjnej od surowca z grzebieni kogucich, więc osoby unikające składników zwierzęcych potrzebują deklaracji producenta. W porównaniu przytoczonym przez CIR surowiec bakteryjny był prawie wolny od endotoksyn, a z grzebieni kogucich zawierał ich więcej.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: SODIUM HYALURONATE
  2. Cosmetic Ingredient Review, Safety Assessment of Hyaluronates as Used in Cosmetics, Final Report, 2023
  3. Pavicic T i in., Efficacy of cream-based novel formulations of hyaluronic acid of different molecular weights in anti-wrinkle treatment, J Drugs Dermatol 2011
  4. Essendoubi M i in., Human skin penetration of hyaluronic acid of different molecular weights as probed by Raman spectroscopy, Skin Res Technol 2016

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.