Encyklopedia INCI

Ruscus Aculeatus Root Extract

Ekstrakt z korzenia ruszczyka kolczastego

Ekstrakt z części podziemnych ruszczyka kolczastego, źródło saponin steroidowych (ruskogenin). W kosmetykach do nóg i skóry naczynkowej pełni funkcję tonizującą i kojącą.

Czym jest ekstrakt z korzenia ruszczyka

Ruscus Aculeatus Root Extract to według CosIng ekstrakt z korzeni ruszczyka kolczastego (Ruscus aculeatus). CosIng przypisuje mu sześć funkcji: ściągającą, odświeżającą, kondycjonującą skórę, kojącą, stabilizującą produkt wobec światła i tonizującą. Surowcem farmakopealnym są wysuszone części podziemne rośliny (kłącze z korzeniami) z co najmniej 1% sapogenin w przeliczeniu na ruskogeniny.

Za działanie odpowiadają saponiny spirostanolowe, m.in. ruscyna i deglukoruscyna, których aglikonami są ruskogenina i neoruskogenina, oraz kumaryna eskulina (EMA, 2018). Kłącze ruszczyka od dziesięcioleci wchodzi w skład leków roślinnych przyjmowanych doustnie przy uczuciu ciężkich nóg związanym z łagodnymi zaburzeniami krążenia żylnego. W kosmetykach występuje w balsamach i żelach do nóg, produktach pod oczy i kremach dla skóry naczynkowej.

Jak działa ekstrakt z korzenia ruszczyka

Mechanizm poznano w badaniach na naczyniach zwierząt:

  • ekstrakt obkurcza żyły, pobudzając receptory α-adrenergiczne w mięśniówce naczyń i uwalnianie noradrenaliny z zakończeń nerwowych (EMA, 2018);
  • nałożony miejscowo na worek policzkowy chomika w temperaturze ciała zwężał żyłki, nie zmieniając średnicy tętniczek, a w 25 °C rozszerzał oba rodzaje naczyń (Bouskela i in., 1993);
  • w tym samym modelu ograniczał zwiększoną przepuszczalność drobnych naczyń wywołaną histaminą (EMA, 2018).

Stężenia i pH

Brak publicznych danych o typowych stężeniach w kosmetykach. Dla porównania, krem dopuszczony we Francji i w Polsce jako tradycyjny lek roślinny zawiera w 1 g 16 mg suchego wyciągu wodnego z kłącza (1,6%) i wyciąg z nostrzyka (EMA, 2018). Wyciągi otrzymuje się wodą albo etanolem, więc ekstrakt trafia do fazy wodnej.

Dla kogo jest ekstrakt z korzenia ruszczyka

Ma sens w kosmetykach dla osób odczuwających ciężkość i zmęczenie nóg oraz w pielęgnacji skóry naczynkowej jako składnik tonizujący. Nie jest dla osób uczulonych na ruszczyk albo ruskogeniny; EMA uznaje nadwrażliwość na substancję czynną za przeciwwskazanie. Stan zapalny skóry, owrzodzenia albo nagły obrzęk nóg wymagają konsultacji lekarskiej, a nie kosmetyku.

Jak stosować produkty z ekstraktem z korzenia ruszczyka

Ekstrakt nie wymaga określonej pory dnia; balsam do nóg można stosować rano i wieczorem, a krem do twarzy w zwykłej kolejności pielęgnacji. W lekach roślinnych EMA opisuje połączenia ruszczyka z wyciągiem z nostrzyka, metylochalkonem hesperydyny i witaminą C.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Główne działanie niepożądane przy stosowaniu na skórę to alergia kontaktowa. EMA zebrała opisy: uogólnionej wysypki u kobiety w ciąży po kremie obkurczającym naczynia (Landa i in., 1990), 8 przypadków wyprysku kontaktowego po lekach miejscowych (7) albo kremie kosmetycznym (1) z ruskogeninami (Elbadir i in., 1998) oraz wyprysku po kremie do okolicy odbytu, a później po kosmetyku antycellulitowym (Ramírez-Hernández i in., 2006). U wszystkich zbadanych osób testy płatkowe albo punktowe potwierdziły uczulenie na ruszczyk lub ruskogeniny, a reakcje ustąpiły po odstawieniu produktu.

Ekstraktu nie oceniał ani CIR, ani SCCS. Bezpieczeństwa w ciąży i podczas karmienia piersią nie ustalono (EMA). Składnik nie jest znany jako fotouczulający.

Co pokazują badania

Najwięcej danych dotyczy doustnych preparatów złożonych i badań na zwierzętach. Z badań z nakładaniem na skórę u ludzi opisano randomizowane badanie z podwójnie ślepą próbą: u 18 zdrowych ochotników 4-6 g kremu z 64-96 mg ekstraktu zmniejszyło w ciągu 2,5 godziny średnicę żyły udowej średnio o 1,25 mm, a podłoże kremu bez ekstraktu zwiększyło ją o 0,5 mm (Berg, 1990). Badanie było krótkie, dotyczyło preparatu farmaceutycznego i nie oceniało wyglądu skóry; nie wiadomo, na ile ekstrakty kosmetyczne odpowiadają standaryzowanym wyciągom.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

Mity i sprostowania

MitKrem z ruszczykiem działa jak lek na naczynia.

Jak jestLeki roślinne z ruszczykiem zawierają standaryzowane wyciągi w określonych dawkach, najczęściej do przyjmowania doustnego, i mają ściśle opisane wskazania. Kosmetyk nie może obiecywać działania przypisanego lekom (art. 20 rozporządzenia 1223/2009), a jego skład ani ilość ekstraktu nie odpowiadają zwykle preparatom farmaceutycznym. Może poprawiać komfort i wygląd skóry, ale nie zastępuje leku ani konsultacji.

Najczęściej zadawane pytania

Czy krem z ruszczykiem zmniejsza widoczne naczynka na twarzy?

Nie ma badań, które by to pokazały. Obkurczanie żyłek opisano w modelach zwierzęcych, a opisane w literaturze badanie z kremem u ludzi mierzyło średnicę żyły udowej, nie wygląd skóry twarzy. Kosmetyk może dawać uczucie odświeżenia, ale trwale poszerzone naczynka zamyka się zabiegami, np. laserowymi, w gabinecie dermatologicznym.

Czy balsam do nóg z ruszczykiem można stosować w ciąży?

Nie ma badań kosmetyków z ruszczykiem u kobiet w ciąży, a EMA z powodu braku danych nie zaleca w tym czasie leków roślinnych z ruszczykiem. Obrzęki i ciężkość nóg w ciąży warto omówić z lekarzem, który może też ocenić, czy taki balsam jest potrzebny.

Czym różni się ekstrakt z ruszczyka od escyny z kasztanowca?

Oba składniki to saponiny roślinne stosowane w produktach na uczucie ciężkich nóg, ale pochodzą z różnych roślin i mają inną budowę. Ruszczyk zawiera saponiny steroidowe z aglikonami ruskogeniną i neoruskogeniną, a escyna to mieszanina saponin triterpenowych z nasion kasztanowca.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: RUSCUS ACULEATUS ROOT EXTRACT
  2. European Medicines Agency, Assessment report on Ruscus aculeatus L., rhizoma, EMA/HMPC/188805/2017, 2018
  3. Bouskela E, Cyrino FZ, Marcelon G, Effects of Ruscus extract on the internal diameter of arterioles and venules of the hamster cheek pouch microcirculation, J Cardiovasc Pharmacol 1993; 22(2): 221-224
  4. Berg D, Venous constriction by local administration of ruscus extract (artykuł w jęz. niemieckim), Fortschr Med 1990; 108(24): 473-476

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.