Hydroxyethyl Urea
Hydroksyetylomocznik
Syntetyczna pochodna mocznika z grupą hydroksyetylową. Humektant, który wiąże wodę w naskórku i we włosach, stosowany w balsamach, kremach, odżywkach i produktach myjących.
Czym jest hydroksyetylomocznik
Hydroxyethyl Urea to pochodna mocznika, w której jeden atom wodoru przy azocie zastąpiono grupą 2-hydroksyetylową. To mała cząsteczka (masa ok. 104 Da), higroskopijna i bardzo dobrze rozpuszczalna w wodzie (699 g/l w 20 °C). Otrzymuje się ją syntetycznie, w reakcji mocznika z monoetanoloaminą. Do producentów kosmetyków trafia jako 50-60% roztwór wodny, w którym pozostałości amoniaku i etanoloaminy zobojętnia się kwasem mlekowym.
Według danych FDA z 2018 r., przytoczonych przez CIR, składnik występował w 641 kosmetykach; 407 z nich to mydła i środki myjące do kąpieli. Stosuje się go też w kremach i balsamach nawilżających, produktach do rąk i ciała w sprayu, odżywkach i szamponach.
Jak działa na skórę i włosy
Hydroksyetylomocznik jest humektantem: grupy hydroksylowa i mocznikowa tworzą wiązania wodorowe z cząsteczkami wody, dzięki czemu składnik zatrzymuje wodę w warstwie rogowej naskórka i we włosach. CosIng przypisuje mu trzy funkcje: humektant, kondycjonowanie skóry i kondycjonowanie włosów. Mimo małej cząsteczki, ze względu na niską lipofilowość (log Pow -2,06), przez skórę wchłania się powoli i w ograniczonym stopniu.
Dostawcy surowca podkreślają odczucie na skórze: składnik nawilża, a przy tym nie klei się i nie zostawia tłustej warstwy. To odróżnia go od gliceryny, która w wyższych stężeniach bywa lepka.
Stężenia i pH
W ankiecie przemysłu z 2017 r., przytoczonej przez CIR, stężenia wynosiły od 0,00046% do 20,6% w produktach niespłukiwanych, najwięcej w kosmetykach nawilżających. W produktach do włosów zgłaszano 0,25-2%, w sprayach do rąk i ciała 5%; dla mydeł i środków myjących stężeń nie podano. Australijski NICNAS uznał ryzyko przy proponowanym maksymalnym stężeniu 8% za akceptowalne. Według opisu produkcji w raporcie CIR pH surowca utrzymuje się poniżej 8,25, co chroni go przed rozkładem.
Dla kogo jest ten składnik
Dla skóry suchej i odwodnionej oraz dla osób, którym przeszkadza lepkość kremów z dużą ilością gliceryny. Ma sens w balsamach do ciała, kremach do rąk, lekkich emulsjach dla skóry mieszanej, która potrzebuje nawilżenia bez tłustej warstwy, i w odżywkach do włosów suchych. Nie ma grup, dla których byłby z zasady niewskazany.
Jak stosować produkty z hydroksyetylomocznikiem
Produkty z hydroksyetylomocznikiem można stosować rano i wieczorem, także pod makijaż. Przy bardzo suchej skórze humektant potrzebuje w produkcie partnerów: emolientów i składników okluzyjnych, które ograniczają odparowanie związanej wody.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
Panel CIR uznał hydroksyetylomocznik za bezpieczny w obecnych stężeniach, gdy produkt jest formułowany tak, by nie drażnił (Akinsulie i wsp. 2024). Badania dotyczyły głównie 57,58% roztworu surowca: na skórze królików działał lekko drażniąco, a zmiany ustępowały w ciągu 10 dni; w modelu naskórka EpiDerm oceniono go jako bardzo łagodnie drażniący, a w teście na świnkach morskich nie uczulał. Lekko drażnił oczy królików. Raport nie zawiera testów uczulania na ludziach.
W badaniu na szczurach, którym roztwór nakładano na skórę w 6.-19. dniu ciąży, nie stwierdzono wpływu na rozwój płodów (NOAEL 1000 mg/kg masy ciała na dobę). Test Amesa i test mikrojądrowy były ujemne.
Co pokazują badania
Dowody skuteczności są skromne. Landa i wsp. (2004) w czasopiśmie branżowym Cosmetics & Toiletries porównali hydroksyetylomocznik z gliceryną pod względem chłonności i zatrzymywania wody, nawilżenia skóry, odczuć sensorycznych i nawilżenia długotrwałego; opisali skuteczność nawilżania porównywalną z gliceryną i pewne przewagi w odczuciach sensorycznych. Recenzowanych badań klinicznych samego składnika nie opublikowano. W badaniu zestawu do pielęgnacji ciała (Patel i wsp. 2025) był jednym z wielu składników balsamu, więc wyników nie można przypisać jemu.
Status prawny w Unii Europejskiej
- Regulacja
- Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009
Mity i sprostowania
MitHydroxyethyl Urea to odmiana hydroksymocznika, leku stosowanego w onkologii.
Jak jestNazwy są podobne, ale związki różne. Hydroksymocznik hamuje syntezę DNA dzięki grupie N-OH przy atomie azotu. Panel CIR zwrócił uwagę na podobieństwo budowy i stwierdził, że hydroksyetylomocznikowi brakuje tej grupy, więc nie działa w ten sposób; jego grupa hydroksylowa znajduje się na końcu łańcucha etylowego.
MitMocznik w kosmetykach pozyskuje się z moczu zwierząt, więc Hydroxyethyl Urea nie jest wegański.
Jak jestMocznik do celów przemysłowych wytwarza się syntetycznie z amoniaku i dwutlenku węgla. Hydroksyetylomocznik powstaje w reakcji takiego mocznika z etanoloaminą, bez surowców zwierzęcych.
Najczęściej zadawane pytania
Czym hydroksyetylomocznik różni się od mocznika (Urea)?
Oba wiążą wodę, ale mocznik w wyższych stężeniach zmiękcza i złuszcza zrogowaciały naskórek, dlatego stosuje się go w kremach na szorstkie łokcie i pięty. Hydroksyetylomocznik ma w CosIng tylko funkcje nawilżające i kondycjonujące, a działania złuszczającego dla niego nie opisano. Nie zastępuje więc kremu mocznikowego na zrogowacenia.
Czy hydroksyetylomocznik w szamponie i żelu pod prysznic ma sens?
Większość zgłoszonych zastosowań dotyczy właśnie produktów myjących, ale ich działania nie zbadano w publikacjach. Po spłukaniu na skórze zostaje tylko część humektantu, więc dłuższy kontakt zapewniają balsamy i odżywki bez spłukiwania.
Czy produkty z hydroksyetylomocznikiem nadają się dla niemowląt?
W danych CIR nie zgłoszono jego zastosowań w produktach dla niemowląt, a raport nie analizuje osobno tej grupy. Brakuje więc doświadczenia z używania go na skórze najmłodszych dzieci.
Składniki o podobnym działaniu
Źródła
- CosIng: HYDROXYETHYL UREA
- Akinsulie A i in., Safety Assessment of Hydroxyethyl Urea as Used in Cosmetics, International Journal of Toxicology 2024 (Cosmetic Ingredient Review)
- Cosmetic Ingredient Review, Safety Assessment of Hydroxyethyl Urea as Used in Cosmetics, raport końcowy 2018
- Landa P i in., Glycerin and Hydroxyethyl Urea: Comparing Two Skin Moisturizers, Cosmetics & Toiletries 2004, 119(10): 79-88
Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.







