Encyklopedia INCI

Geranyl Acetate

Octan geranylu

Ester geraniolu o słodkim, różano-owocowym zapachu, składnik ponad 60 olejków eterycznych. Rozporządzenie (UE) 2023/1545 dopisało go do alergenów zapachowych.

Czym jest octan geranylu

Geranyl Acetate to ester kwasu octowego i geraniolu, alkoholu monoterpenowego. Występuje naturalnie w ponad 60 olejkach eterycznych, m.in. cytronelowym, palmarozowym, geraniowym i neroli. Surowiec otrzymuje się przez destylację frakcyjną olejków albo acetylowanie geraniolu. Ma słodki, owocowo-kwiatowy, różany zapach z nutą lawendy. Perfumuje się nim kremy i mydła, a w żywności służy jako aromat (NTP, 1987).

Jak działa octan geranylu

W kosmetyku odpowiada za zapach: dodaje słodyczy nutom różanym, owocowym, cytrusowym i lawendowym. CosIng podaje też funkcję tonizującą, bez publikacji opisujących taki efekt. Dla alergologii ważne jest, w co może się przekształcić:

  • prohapten: według SCCS esterazy skóry mogą rozkładać go do geraniolu, potwierdzonego alergenu kontaktowego,
  • prehapten: budowa cząsteczki wskazuje, że po utlenieniu na powietrzu może tworzyć alergeny,
  • sam geraniol utlenia się na powietrzu i metabolicznie do geranialu i neralu (składników cytralu), co tłumaczy równoczesne reakcje na geraniol i cytral.

Stężenia i pH

Przepisy UE nie ograniczają stężenia octanu geranylu, a w 51. poprawce standardów IFRA nie ma dla niego osobnego limitu; obowiązuje deklaracja powyżej 0,001% w produktach niespłukiwanych i 0,01% w spłukiwanych. Rozpuszcza się w alkoholu i większości olejów, słabo w glikolu propylenowym, a w wodzie i glicerynie nie rozpuszcza się, dlatego trafia do bazy alkoholowej perfum albo fazy olejowej.

Dla kogo octan geranylu

Dla osób, które lubią zapachy różane, cytrusowe i lawendowe i nie mają alergii na substancje zapachowe. Ostrożność powinny zachować osoby uczulone na geraniol, cytral albo olejki bogate w geraniol, takie jak geraniowy, palmarozowy i cytronelowy, bo octan geranylu może stać się źródłem tych samych alergenów.

Jak stosować produkty z octanem geranylu

W wykazie składników pojawia się jako Geranyl Acetate, zwykle obok Geraniol, Linalool i Citronellol, co wskazuje na kompozycję różaną lub olejki z tej grupy. Pora dnia nie ma znaczenia. Kosmetyki perfumowane warto przechowywać szczelnie zamknięte, z dala od ciepła, bo przyspiesza ono utlenianie geraniolu, a utleniony uczula silniej.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

W opinii z 2012 r. SCCS nie miał danych klinicznych o uczuleniu na octan geranylu, ale na podstawie budowy cząsteczki zaliczył go do substancji przewidywanych jako uczulające (prehapten i prohapten). Rozporządzenie (UE) 2023/1545 traktuje prehapteny i prohapteny, które przez utlenienie lub bioaktywację mogą przekształcić się w znane alergeny, na równi z alergenami zapachowymi. W dwuletnich badaniach NTP szczury (1000-2000 mg/kg) i myszy (500-1000 mg/kg) otrzymywały doustnie spożywczy octan geranylu z 29% octanu cytronelylu; nie stwierdzono, by wywoływał nowotwory, choć mniejsza przeżywalność przy wyższych dawkach obniżyła czułość badania. Przepisy nie przewidują ostrzeżeń na opakowaniu.

Status prawny w UE

Pozycja 369 załącznika III rozporządzenia (WE) nr 1223/2009, dodana rozporządzeniem (UE) 2023/1545: bez limitu stężenia, z obowiązkiem wymienienia w wykazie składników powyżej 0,001% w produktach niespłukiwanych i 0,01% w spłukiwanych. Rozporządzenie weszło w życie w sierpniu 2023 r.; produkty niespełniające wymogu można było wprowadzać do obrotu do 31 lipca 2026 r. i można je udostępniać do 31 lipca 2028 r. Brak nazwy w składzie oznacza stężenie poniżej progu deklaracji albo produkt z okresu przejściowego, a nie pewność, że składnika nie ma.

Co pokazują badania

Dowody dotyczące uczulenia są pośrednie i opierają się na budowie chemicznej oraz analogii do geraniolu. Nie zbadano, w jakim stopniu octan geranylu rozkłada się w skórze w warunkach używania kosmetyków. Dane o podawaniu doustnym pochodzą z badań na zwierzętach; w USA ma status substancji uznanej za bezpieczną w żywności (GRAS).

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Załącznik III - dozwolony z ograniczeniami rozporządzenia (WE) 1223/2009
Warunki i ograniczenia
Obowiązek podania w wykazie składników powyżej 0,001% w produktach niespłukiwanych i 0,01% w spłukiwanych; brak limitu stężenia (zał. III poz. 369 rozp. (WE) 1223/2009, dodana rozp. (UE) 2023/1545; produkty niezgodne: wprowadzanie do obrotu do 31.07.2026, udostępnianie do 31.07.2028).

Mity i sprostowania

MitOctan geranylu to nowy składnik, skoro wcześniej nie było go w składach kosmetyków.

Jak jestJest znany od dawna i występuje naturalnie w ponad 60 olejkach eterycznych. Wcześniej mieścił się w określeniu Parfum; obowiązek wymieniania go z nazwy wprowadziło dopiero rozporządzenie (UE) 2023/1545.

MitOctan geranylu i geraniol to ten sam składnik pod dwiema nazwami.

Jak jestTo dwie różne substancje: geraniol jest alkoholem, a octan geranylu jego estrem o innym zapachu. Mają osobne pozycje w załączniku III (78 i 369), choć octan geranylu może w skórze przekształcać się w geraniol.

Najczęściej zadawane pytania

Czy octan geranylu uczula częściej niż geraniol?

Tego nie wiadomo. Dla geraniolu istnieją dane z testów płatkowych: w seriach kolejnych pacjentów reagowało na niego około 0,4-0,5% badanych. Dla octanu geranylu SCCS nie znalazł danych klinicznych, a jego ocena opiera się na budowie cząsteczki i możliwości przekształcenia w geraniol. O tolerancji u konkretnej osoby rozstrzyga test płatkowy.

Czy octan geranylu w szamponie albo żelu pod prysznic jest problemem?

Ryzyko jest mniejsze niż przy kremie lub perfumach, bo produkt krótko kontaktuje się ze skórą i jest spłukiwany; dlatego próg deklaracji w produktach spłukiwanych jest dziesięć razy wyższy (0,01%). Osoba już uczulona na geraniol może jednak zareagować także na produkt spłukiwany; przy nawracających zmianach warto sprawdzić skład również szamponów i żeli. Trzeba przy tym pamiętać, że szampon albo żel mogą zawierać do 0,01% octanu geranylu bez podania go w składzie.

Czy kosmetyki z octanem geranylu są odpowiednie w ciąży?

Przepisy nie ograniczają jego stosowania w ciąży, ale nie ma badań z udziałem kobiet ciężarnych. Przy skłonności do reakcji na zapachy albo olejki eteryczne rozsądniej wybierać w tym czasie produkty bezzapachowe.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: GERANYL ACETATE
  2. Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/1545 z dnia 26 lipca 2023 r. w odniesieniu do oznakowania alergenów zapachowych w produktach kosmetycznych (EUR-Lex)
  3. SCCS, Opinion on fragrance allergens in cosmetic products, SCCS/1459/11, 2012
  4. National Toxicology Program, Carcinogenesis Studies of Food Grade Geranyl Acetate (71% Geranyl Acetate, 29% Citronellyl Acetate) in F344/N Rats and B6C3F1 Mice (Gavage Study), NTP TR-252, 1987

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.