Encyklopedia INCI

Olea Europaea Fruit Oil

Oliwa z oliwek

Olej z owoców oliwki europejskiej z przewagą kwasu oleinowego. Emolient w balsamach, olejkach do ciała i włosów oraz mydłach; na skórę z osłabioną barierą nie jest najlepszym wyborem.

Czym jest oliwa z oliwek

Olea Europaea Fruit Oil to olej tłusty z dojrzałych owoców oliwki europejskiej (Olea europaea), pozyskiwany z owocu, a nie z nasion jak większość olejów roślinnych. Norma Codex Alimentarius dla oliw (CXS 33-1981, rewizja z 2015 r.) podaje 55-83% kwasu oleinowego, 3,5-21% linolowego, 7,5-20% palmitynowego i 0,5-5% stearynowego. Oliwa z pierwszego tłoczenia (extra virgin) może zawierać najwyżej 0,8 g wolnych kwasów tłuszczowych na 100 g, a rafinowana 0,3 g. Rafinacja usuwa większość polifenoli: w oliwie extra virgin oznaczono ich średnio 232 mg/kg, a w rafinowanej 62 mg/kg (Owen i in., 2000).

W danych FDA z 2010 r., przytoczonych przez Cosmetic Ingredient Review (CIR), oliwę zgłoszono w 915 kosmetykach: 617 niespłukiwanych i 298 spłukiwanych. Z jej kwasów tłuszczowych wytwarza się też mydła, np. Sodium Olivate.

Jak działa oliwa z oliwek

  • jako emolient zmiękcza i wygładza naskórek, a warstwa oleju spowalnia odparowanie wody;
  • trafia też do olejków i odżywek do włosów, na których zostawia film emoliencyjny;
  • ma dużo kwasu oleinowego, a stosunkowo mało linolowego, niezbędnego kwasu tłuszczowego wbudowywanego w lipidy warstwy rogowej.

Kwas oleinowy w wolnej postaci rozluźnia uporządkowane lipidy warstwy rogowej: u myszy 0,3 M roztwór kwasu oleinowego w glikolu propylenowym po godzinie zwiększał przeznaskórkową utratę wody (TEWL) i rozbijał struktury lamelarne (Jiang i in., 2000). W oliwie kwas oleinowy jest związany głównie w triglicerydach, a wolne kwasy tłuszczowe stanowią w oliwie extra virgin i rafinowanej poniżej 1%.

Stężenia i pH

W ankietach przemysłu z 2010 r. stężenia zaczynały się od 0,0005%, a najwyższe oznaczało produkt złożony wyłącznie z oliwy; w produktach do włosów do 94%, w produktach do okolic oczu do 17%, w produktach dla niemowląt 0,2%. Oliwa nie ma własnego pH i trafia do fazy olejowej.

Dla kogo jest oliwa z oliwek

Dla suchej, szorstkiej skóry ciała, łokci i pięt oraz dla suchych, matowych włosów. Nie jest dobrym wyborem na skórę z naruszoną barierą ani do codziennej pielęgnacji skóry noworodka, o czym mówią badania opisane niżej.

Jak stosować produkty z oliwą

Olejek lub balsam nakłada się na lekko wilgotną skórę po kąpieli, a olejek do włosów zwykle przed myciem. Liczy się świeżość: w badaniu przytoczonym przez CIR 11 z 12 świnek morskich reagowało na oliwę przechowywaną 10 lat w metalowym pojemniku, a na świeżą oliwę z pierwszego tłoczenia 2 z 4 zwierząt, i to tylko w pojedynczych odczytach. Produkt z oliwą przechowuje się z dala od światła i ciepła.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR uznał oliwę za bezpieczną w grupie 244 olejów roślinnych (Burnett i in., 2017). W testach powtarzanych aplikacji (HRIPT) nie drażniły ani nie uczulały m.in. podkład z 69,6% oliwy (209 osób) i olejek do włosów z 58,7% (102 osoby). Alergię kontaktową opisywano rzadko, głównie u osób ze zmianami skóry podudzi lub narażonych zawodowo. Kränke i wsp. (1997) testowali świeżą oliwę u 100 pacjentów z wypryskiem: 5 miało dodatni odczyn, ale tylko jeden prawdopodobnie alergiczny. Oliwa okazała się słabo drażniąca, ale pod opatrunkiem okluzyjnym drażniła wyraźnie, dlatego autorzy uznali ją za mało przydatną przy przewlekłych zmianach skóry podudzi związanych z niewydolnością żylną.

Co pokazują badania

U 19 dorosłych, także z historią skóry atopowej, oliwa nakładana dwa razy dziennie przez 4 tygodnie osłabiała integralność warstwy rogowej i wywoływała lekki rumień, czego nie robił olej słonecznikowy (Danby i in., 2013); badanie było małe. W pilotażowym badaniu z randomizacją 115 zdrowym noworodkom przez 4 tygodnie nakładano dwa razy dziennie oliwę, olej słonecznikowy albo nie stosowano oleju. Oba oleje poprawiły nawilżenie skóry, ale struktura lameli lipidowych warstwy rogowej poprawiła się w nich mniej niż bez oleju; TEWL, pH i zaczerwienienie nie różniły się (Cooke i in., 2016). Badanie było za małe, by ocenić skutki kliniczne.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

Mity i sprostowania

MitSmarowanie brzucha oliwą w ciąży chroni przed rozstępami.

Jak jestW badaniu z randomizacją u 100 kobiet w pierwszej ciąży oliwa nakładana dwa razy dziennie do porodu nie zmniejszyła istotnie częstości ani nasilenia rozstępów (Soltanipoor i in., 2012). Przegląd Cochrane z 2012 r. nie znalazł wysokiej jakości dowodów na skuteczność żadnego preparatu stosowanego w tym celu.

Najczęściej zadawane pytania

Czy oliwa z oliwek zatyka pory?

Może, choć ryzyko jest umiarkowane. W teście na uchu królika (Fulton, 1989) oliwa otrzymała 2 w skali komedogenności 0-5, a rafinowana 1, bez drażnienia; autor uznawał wyniki 2-3 za graniczne, a sam model za znacznie czulszy od skóry człowieka. Przy skórze skłonnej do zaskórników tolerancję sprawdza się w praktyce, zaczynając od produktów, w których oliwa stoi dalej w składzie.

Czy oliwa nadaje się do masażu?

Zwykle tak, ale u osób, które masują zawodowo, opisano uczulenie. Isaksson i Bruze (1999) przedstawili masażystę z wypryskiem rąk wywołanym oliwą i zebrali 20 opisanych wcześniej przypadków alergii na oliwę. Przy nawracających zmianach na dłoniach warto zmienić olej do masażu i wykonać testy płatkowe.

Czy kosmetyki z oliwą można stosować w ciąży?

Tak. Oliwa jest tłuszczem spożywczym i nie ma przeciwwskazań do stosowania na skórę w ciąży. Nie należy jednak oczekiwać, że ochroni skórę brzucha przed rozstępami.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: OLEA EUROPAEA FRUIT OIL
  2. Burnett CL i in., Safety Assessment of Plant-Derived Fatty Acid Oils, International Journal of Toxicology 2017 (Cosmetic Ingredient Review)
  3. Codex Alimentarius, Standard for Olive Oils and Olive Pomace Oils CXS 33-1981 (rewizja 2015)
  4. Cooke A i in., Olive Oil, Sunflower Oil or no Oil for Baby Dry Skin or Massage: A Pilot, Assessor-blinded, Randomized Controlled Trial (OBSeRvE), Acta Dermato-Venereologica 2016

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.