Sodium Laureth Sulfate
Lauretosiarczan sodu
Anionowy środek myjący z oksyetylenowanego alkoholu laurylowego (SLES). Podstawa wielu szamponów i żeli; w testach płatkowych drażni wyraźnie słabiej niż SLS.
Czym jest lauretosiarczan sodu
Sodium Laureth Sulfate (SLES) to anionowy środek powierzchniowo czynny, sól sodowa siarczanowanego, oksyetylenowanego alkoholu laurylowego, w którym łańcuch zawiera średnio od 1 do 4 jednostek tlenku etylenu. Powstaje w trzech etapach: alkohol laurylowy reaguje z tlenkiem etylenu, produkt siarczanuje się trójtlenkiem siarki albo kwasem chlorosulfonowym, a na końcu zobojętnia zasadą. Surowiec handlowy to lepka, żółtawa ciecz (CIR, 1983). W USA w 2007 r. był składnikiem 2180 kosmetyków, głównie szamponów, płynów do kąpieli i mydeł w płynie (CIR, 2010).
Jak działa lauretosiarczan sodu
- Myje i pieni się: tworzy micele, które otaczają sebum i zabrudzenia, a woda je spłukuje.
- Dobrze znosi twardą wodę i rozprasza osady mydeł wapniowych; te cechy nasilają się ze stopniem oksyetylenowania (CIR, 2010).
- Działa na naskórek słabiej niż SLS: w badaniu in vitro płaty naskórka pęczniały w roztworze SLES znacznie mniej niż w roztworze bardziej hydrofobowego SLS (CIR, 1983).
Stężenia i pH
Według ankiety przemysłu w USA z 2008 r. SLES stanowił 11-50% szamponów, 0,6-25% produktów oczyszczających skórę, 2-47% mydeł i płynów do kąpieli, a w tuszach do rzęs 0,1-0,3% (CIR, 2010). Roztwór wodny 10% ma pH 7,5-9,0 (CIR, 1983). Lepkość szamponu uzyskuje się często dodatkiem soli, która ekranuje ładunki cząsteczek i sprzyja powstawaniu wydłużonych miceli (Xu i Amin, 2019). Podrażnienie skóry i oczu rośnie wraz ze stężeniem SLES (CIR, 2010).
Dla kogo jest lauretosiarczan sodu
Dla skóry normalnej i tłustej oraz do mycia włosów, zwłaszcza przetłuszczających się i obciążonych kosmetykami do stylizacji. Skórze suchej i wrażliwej lepiej służą produkty z niższym udziałem SLES albo oparte na łagodniejszych surfaktantach.
Jak stosować produkty z lauretosiarczanem sodu
Produkty z SLES to przede wszystkim kosmetyki spłukiwane; w niespłukiwanych SLES pojawia się rzadko (CIR, 2010). Szampon czy żel nakłada się na mokrą skórę, spienia i dokładnie spłukuje, bez przedłużania kontaktu. W składzie stoi zwykle tuż po wodzie, często obok Cocamidopropyl Betaine; ta para to jeden z najczęstszych układów myjących w szamponach i żelach (Yorke i in., 2021).
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
Panel CIR uznał SLES za bezpieczny w obecnych zastosowaniach, gdy produkt jest sformułowany tak, by nie drażnić. SLES drażni skórę i oczy, ale nie uczula, a w badaniach działania ogólnego, rozrodczego, fotouczulającego i w długoterminowych badaniach na zwierzętach, także nad powstawaniem nowotworów, nie wywołał działań niepożądanych (CIR, 2010). Zanieczyszczeniem SLES może być 1,4-dioksan, produkt uboczny oksyetylenowania. Dioksan jest w UE zakazany w kosmetykach (zał. II poz. 343 rozp. (WE) 1223/2009), a art. 17 dopuszcza tylko niezamierzone śladowe ilości substancji zakazanej, technicznie nieuniknione przy dobrej praktyce produkcji, jeśli produkt pozostaje bezpieczny. W 15 japońskich produktach myjących stężenie 1,4-dioksanu nie przekraczało 10 µg/g, czyli poziomu uznawanego za bezpieczny i technicznie osiągalny przy dobrej praktyce produkcji; obniżyć je może kontrola syntezy surowca (Tahara i in., 2013). W badaniu FDA wykryto go w 47 z 82 kosmetyków dla dzieci, średnio 1,54 µg/g (Zhou, 2019).
Co pokazują badania
SLES porównywano z SLS w testach płatkowych z pomiarem TEWL i przepływu krwi w skórze: przy stężeniach 0,125-2% i czasie 6-24 godzin SLES wywoływał znacznie słabszą reakcję, a podrażnienie po nim było mierzalne do 7. dnia, podczas gdy po SLS TEWL była podwyższona jeszcze 10. dnia (Löffler i Happle, 2003). W protokole testu płatkowego do porównań międzylaboratoryjnych SLES i SLS są kontrolami dodatnimi (Mehling i in., 2010). Nie odnaleziono badań porównujących w codziennym użyciu szampony o różnej zawartości SLES.
Status prawny w Unii Europejskiej
- Regulacja
- Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009
Z czym łączyć, z czym uważać
Dobrze łączy się z
- Cocamidopropyl Betainetypowy współsurfaktant w szamponach i żelach z SLES
- Sodium Chloridebuduje lepkość roztworów SLES
- Sodium Cocoamphoacetatejako współsurfaktant zmniejsza drażniące działanie siarczanu (dane producenta)
- Guar Hydroxypropyltrimonium Chloridez anionowym detergentem tworzy koacerwat osadzający się na włosach
Łączyć z ostrożnością
- Disodium Cocoyl Glutamatew teście na królikach 3% składnika z 5% SLES drażniło oczy silniej niż samo SLES
Mity i sprostowania
MitSLES i SLS to ten sam składnik pod dwiema nazwami.
Jak jestW SLES między łańcuchem laurylowym a grupą siarczanową są jednostki tlenku etylenu. Różnią się działaniem na skórę, a 1,4-dioksan może towarzyszyć surowcom oksyetylenowanym, takim jak SLES; SLS, który nie jest oksyetylenowany, nie niesie tego ryzyka, poza możliwym zanieczyszczeniem z instalacji produkcyjnej (Bondi i in., 2015).
Najczęściej zadawane pytania
Czy szampon z SLES nadaje się do codziennego mycia?
Panel CIR zauważył, że choć SLES może drażnić, w praktyce produkty z nim rzadko wywołują podrażnienia, bo o tolerancji decyduje cała receptura. Jeśli po codziennym myciu skóra głowy swędzi lub się przesusza, warto spróbować produktu z łagodniejszym układem myjącym.
Czy 1,4-dioksan jest podany na etykiecie?
Nie. To zanieczyszczenie powstające przy produkcji surowca, a nie składnik dodawany do kosmetyku, więc nie ma go w wykazie składników (Zhou, 2019). Jego zawartość kontroluje producent surowca i uwzględnia ocena bezpieczeństwa produktu.
Czym SLES różni się od Ammonium Laureth Sulfate i Magnesium Laureth Sulfate?
To sole tego samego siarczanowanego, oksyetylenowanego alkoholu z różnymi kationami. Panel CIR uznał, że w recepturze sole i tak dysocjują, dlatego wyniki badań SLES przenosi się na całą grupę i objął je wspólną oceną.
Składniki o podobnym działaniu
Źródła
- CosIng: SODIUM LAURETH SULFATE
- Robinson VC i in., Final report of the amended safety assessment of sodium laureth sulfate and related salts of sulfated ethoxylated alcohols, International Journal of Toxicology 2010 (Cosmetic Ingredient Review)
- Löffler H, Happle R, Profile of irritant patch testing with detergents: sodium lauryl sulfate, sodium laureth sulfate and alkyl polyglucoside, Contact Dermatitis 2003
- Tahara M, Obama T, Ikarashi Y, Development of analytical method for determination of 1,4-dioxane in cleansing products, International Journal of Cosmetic Science 2013
Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.







