Calendula Officinalis Flower Extract

Czym jest ekstrakt z kwiatów nagietka

Calendula Officinalis Flower Extract to ekstrakt z kwiatów nagietka lekarskiego (Calendula officinalis L.) z rodziny astrowatych (Compositae). Nazwa INCI nie określa rozpuszczalnika, więc obejmuje wyciągi wodno-glicerynowe, glikolowe, olejowe i ekstrakty CO2 o różnym składzie. Według raportu CIR mogą one zawierać m.in. flawonoidy, kwasy fenolowe, triterpeny, sterole, tokoferole i kumaryny (Andersen i in., 2010), a barwę płatków dają karotenoidy, głównie flawoksantyna (Kishimoto i in., 2005).

Jak działa ekstrakt z nagietka

Działanie kojące przypisuje się głównie triterpenoidom. Po rozdziale ekstraktu CO2 na frakcje, badane w teście obrzęku ucha myszy wywołanego olejem krotonowym, najważniejsze dla działania okazały się monoestry faradiolu, a aktywność kolejnych ekstraktów rosła wraz z ich zawartością (Della Loggia i in., 1994). Estry faradiolu są lipofilne i oczyszcza się je ekstrakcją nadkrytyczną (Hamburger i in., 2003), więc skład wyciągu zależy od rozpuszczalnika. W kosmetyku ekstrakt kondycjonuje skórę, a w kremie emolientowym wspierał jej nawilżenie po podrażnieniu.

Stężenia i pH

W danych zebranych przez CIR Calendula Officinalis Flower Extract stosowano w stężeniach do 6% (Andersen i in., 2010). Liczba dotyczy surowca handlowego o zawartości substancji roślinnych zależnej od sposobu ekstrakcji, więc procenty z różnych produktów nie są porównywalne. W badaniu z 2025 r. krem zawierał 1% ekstraktu CO2. Wyciągi olejowe i CO2 trafiają do fazy olejowej, wodno-glicerynowe do wodnej. Nie opisano zależności działania od pH.

Dla kogo jest ekstrakt z nagietka

Ma sens w kremach i balsamach dla skóry suchej, wrażliwej i przesuszonej. Nie jest dobrym wyborem przy uczuleniu na astrowate, np. rumianek czy arnikę: w testach płatkowych 8 z 12 osób uczulonych na rumianek reagowało na produkty z rumiankiem, a 5 z 6 uczulonych na arnikę na produkty z arniką, i autorzy zalecają takim osobom unikanie kosmetyków z astrowatymi (Paulsen i in., 2008).

Jak stosować produkty z nagietkiem

Kremy i balsamy z ekstraktem stosuje się rano i wieczorem na oczyszczoną skórę, rano pod filtr przeciwsłoneczny. Nie opisano niezgodności z innymi składnikami. Osoba z alergią na astrowate powinna szukać w składzie także innych składników z nagietka, np. Calendula Officinalis Flower Oil.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR uznał składniki z nagietka za bezpieczne w obecnych warunkach stosowania: w badaniach nie drażniły skóry, nie uczulały i nie fotouczulały, mogą jednak łagodnie drażnić oczy (Andersen i in., 2010). Inaczej jest u osób już uczulonych: spośród 443 kolejnych pacjentów kliniki w Innsbrucku testowanych płatkowo 9 (ok. 2%) zareagowało na nagietek, ale tylko 4 z nich także na mieszaninę roślin złożonych, więc standardowe mieszaniny testowe nie wykrywają wiarygodnie tego uczulenia (Reider i in., 2001). Badań w ciąży brak; o bezpieczeństwie dla rozrodu CIR wnioskował pośrednio, z danych dla olejku kolendrowego.

Co pokazują badania

W badaniu z podwójnie ślepą próbą na przedramionach 20 zdrowych ochotników, po kontakcie z substancją drażniącą, miejsce z kremem z 1% ekstraktu CO2 było w 4. dniu lepiej nawilżone niż miejsce bez kremu i miejsce z samą bazą, a przewaga utrzymywała się w 8. dniu; TEWL w 3. dniu był niższy niż bez kremu, a zaczerwienienie się nie różniło (Crnčević i in., 2025). W 8-tygodniowym badaniu 21 ochotników krem z ekstraktem poprawił 2 z 7 parametrów mechanicznych skóry policzków (Akhtar i in., 2011). Badania maści i kremów z nagietkiem stosowanych w opiece nad skórą podczas radioterapii dały sprzeczne wyniki (Pommier i in., 2004; Sharp i in., 2013); dotyczyły produktów używanych pod nadzorem lekarza i nie opisują działania kosmetyku.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja

Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Mity i sprostowania

MitNagietek jest naturalny, więc nie uczula i nadaje się dla każdej skóry.

Jak jestPochodzenie roślinne nie chroni przed alergią. Rośliny astrowate należą w Europie do ważnych przyczyn roślinnego kontaktowego zapalenia skóry, a nagietek jest jednym z co najmniej 15 gatunków tej rodziny podejrzewanych o wywoływanie uczulenia (Paulsen, 2002).

Najczęściej zadawane pytania

Czy ekstrakt z nagietka może uczulać?

U większości osób nie: w testach zebranych przez CIR nie uczulał. Ryzyko dotyczy głównie osób już uczulonych na rośliny astrowate. W badaniu z Innsbrucka uczulenie na nagietek często współistniało z reakcjami na nikiel, balsam peruwiański, mieszaninę zapachową, propolis i kalafonię. Standardowe mieszaniny testowe wykrywały je tylko u części osób, dlatego autorzy zalecali testy płatkowe także z ekstraktami roślinnymi (Reider i in., 2001).

Czym różni się olej z nagietka od ekstraktu z nagietka?

To dwa odrębne składniki INCI. Calendula Officinalis Flower Oil to olej z kwiatów, stosowany według danych CIR w stężeniach do 0,1%, a Calendula Officinalis Flower Extract to ekstrakt, stosowany do 6%. Ekstrakt może być przygotowany w oleju, glicerynie albo przy użyciu CO2, więc sama nazwa nie mówi, czy jest to wyciąg tłuszczowy, czy wodny.

Dlaczego CosIng opisuje ekstrakt z nagietka jako składnik zapachowy?

CosIng przypisuje mu funkcje „fragrance” i „perfuming”, bo ekstrakt nadaje produktom zapach, obok funkcji kondycjonującej. Nie oznacza to, że jest alergenem zapachowym w rozumieniu przepisów: nagietka nie ma w wykazie alergenów z załącznika III, więc jego obecność nie wymaga osobnej deklaracji poza zwykłym wpisem w składzie.

Składniki o podobnym działaniu

• Acetyl Tetrapeptide-3 porównaj
• Adenosine porównaj
• Alanine porównaj
• Allantoin porównaj
• Aloe Barbadensis Leaf Juice porównaj
• Alpha-Glucan Oligosaccharide porównaj

Źródła

1. CosIng: CALENDULA OFFICINALIS FLOWER EXTRACT
2. Andersen FA i in., Final report of the Cosmetic Ingredient Review Expert Panel amended safety assessment of Calendula officinalis-derived cosmetic ingredients, Int J Toxicol 2010; 29(6 Suppl): 221S-243S
3. Reider N i in., The seamy side of natural medicines: contact sensitization to arnica (Arnica montana L.) and marigold (Calendula officinalis L.), Contact Dermatitis 2001; 45(5): 269-272
4. Crnčević MŠ i in., Double-blind randomised controlled trial of an emollient cream with and without 1% supercritical CO2 extract of Calendula officinalis in contact dermatitis, Acta Pharm 2025; 75(4): 699-708

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: 30 września 2026.

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.