Threonine
Treonina
Aminokwas niezbędny z grupą hydroksylową, jeden z pięciu najliczniejszych aminokwasów włosa. W kosmetykach działa antystatycznie i kondycjonuje włosy.
Czym jest treonina
Threonine to aminokwas białkowy z grupą hydroksylową w łańcuchu bocznym. Przypomina serynę, ale ma dodatkową grupę metylową i dwa centra chiralności, więc może występować w czterech odmianach przestrzennych; białka organizmu zawierają wyłącznie L-treoninę. CosIng podaje numery CAS formy L (72-19-5) i mieszaniny DL (80-68-2). Należy do aminokwasów niezbędnych (egzogennych), których organizm człowieka nie wytwarza i musi otrzymywać z pożywieniem. Przemysłowo otrzymuje się ją głównie przez fermentację: szczepy bakterii wydzielają ją do pożywki podczas przemiany cukrów, po czym oddziela się ją od biomasy i krystalizuje (Burnett i in., 2013). W kosmetykach występuje w odżywkach, maskach i szamponach oraz w kremach i serach.
Jak działa treonina
CosIng przypisuje jej trzy funkcje: antystatyczną, kondycjonującą włosy oraz w produktach do trwałej ondulacji lub prostowania. Najlepiej opisane jest jej miejsce w samym włosie:
- Budulec włosa: w nieuszkodzonym włosie treonina należy do pięciu najliczniejszych aminokwasów, obok połówek cystyny, seryny, kwasu glutaminowego i proliny. W bogatej w siarkę macierzy kory, która otacza włókna keratyny, zajmuje czwarte miejsce (Grosjacques i in., 2025).
- Cel utleniania: farbowanie, rozjaśnianie i promieniowanie UV uszkadzają nie tylko cystynę. Reszty treoniny, proliny, argininy i lizyny w białkach włosa ulegają karbonylacji, a autorzy zaliczają te zmiany do nieodwracalnych (Grosjacques i in., 2025).
- Wiązanie wody: kryształy L-treoniny rozpływały się w wodzie pochłoniętej z powietrza dopiero przy wilgotności względnej ok. 86%, seryny przy 82,5%, a glicyny przy 79% (Arezki i in., 2017). Im niższy ten próg, tym łatwiej związek wyłapuje wodę, więc treonina jest słabszym humektantem niż aminokwasy dominujące w naturalnym czynniku nawilżającym naskórka (NMF).
Stężenia i pH
W ankiecie przemysłu przytoczonej przez CIR maksymalne stężenia treoniny wynosiły 0,00002-0,05%, a w produktach niespłukiwanych najwyżej 0,02%. Treonina dobrze rozpuszcza się w wodzie i trafia do fazy wodnej; w roztworze występuje jako jon obojnaczy (pKa grup 2,63 i 10,43 według CIR). Stężenia, od którego widać działanie na włosy lub skórę, nie ustalono. Limitu prawnego w UE nie ma.
Dla kogo jest treonina
Spotyka się ją głównie w odżywkach i maskach z mieszaninami aminokwasów, także do włosów farbowanych i rozjaśnianych, gdzie działa na powierzchni jako składnik antystatyczny i kondycjonujący, ale nie odtwarza reszt treoniny uszkodzonych w białkach włosa. Przy suchej skórze nie jest składnikiem, od którego zależy nawilżenie, bo słabiej wiąże wodę niż seryna czy glicyna. Nie jest znana grupa, dla której byłaby przeciwwskazana.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
Panel CIR uznał α-aminokwasy, w tym treoninę, za bezpieczne w obecnych warunkach stosowania (Burnett i in., 2013). Raport nie przytacza badań podrażnienia ani uczulenia wykonanych z samą treoniną. Ocena opiera się na danych dla całej grupy, w której testy HRIPT kosmetyków z aminokwasami nie wykazały działania drażniącego ani uczulającego, oraz na dobrze poznanym bezpieczeństwie aminokwasów w diecie; L-aminokwasy mają w USA status bezpiecznych dodatków do żywności (GRAS). Panel nie spodziewa się istotnych różnic toksykologicznych między formami L i D, co obejmuje także mieszaninę DL wymienioną w CosIng.
Co pokazują badania
Wiedza o treoninie w kosmetykach pochodzi z badań składu włosa, pomiarów właściwości fizycznych i danych o bezpieczeństwie. Nie opublikowano badań, w których oceniano by działanie samej treoniny na włosy lub skórę ludzi, ani badań sprawdzających, czy treonina nałożona w odżywce ogranicza utlenianie białek włosa. Nie wiadomo też, jaka jej część zostaje na włosach po spłukaniu produktu.
Status prawny w Unii Europejskiej
- Regulacja
- Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009
Z czym łączyć, z czym uważać
Dobrze łączy się z
- Serinełatwiej niż treonina wiąże wodę z powietrza (Arezki i in., 2017), więc uzupełnia ją w mieszaninach aminokwasów
Mity i sprostowania
-
Mit: Aminokwasy z odżywki, takie jak treonina, uzupełniają ubytki w keratynie zniszczonych włosów.
Jak jest: Rozjaśnianie i słońce nie wyjmują z włosa pojedynczych aminokwasów, tylko zmieniają chemicznie ich reszty w łańcuchach białek: cystyna przechodzi w kwas cysteinowy, a treonina, prolina, arginina i lizyna ulegają karbonylacji (Grosjacques i in., 2025). Wolna treonina z odżywki nie wbudowuje się z powrotem w łańcuch keratyny, bo białka włosa powstają wyłącznie w żywych komórkach mieszka włosowego.
Pytania o treoninę (Threonine)
Czy treonina kręci albo prostuje włosy, skoro CosIng podaje taką funkcję?
Nie tak jak substancje do trwałej ondulacji. Te zmieniają kształt włosa, redukując wiązania disiarczkowe keratyny związkami z grupą tiolową, np. cysteiną, a następnie odtwarzając je utleniaczem. Treonina nie ma grupy tiolowej, tylko hydroksylową, a publikacji wyjaśniających jej rolę w produktach do ondulacji lub prostowania nie znaleziono.
Dlaczego treonina stoi na samym końcu składu?
Bo jest jej w produkcie bardzo mało. Składniki w stężeniu poniżej 1% można wymieniać w dowolnej kolejności po składnikach w stężeniu powyżej 1% (art. 19 rozporządzenia (WE) nr 1223/2009), a treoniny używa się w stężeniach co najmniej dwudziestokrotnie niższych niż 1%. Miejsce na liście nie mówi więc, ile dokładnie jej jest.
Czy kosmetyki z treoniną można stosować w ciąży i u dzieci?
Tak. Treonina jest aminokwasem obecnym w diecie i we wszystkich białkach organizmu, a CIR zauważa, że narażenie na aminokwasy z pożywienia jest znacznie większe niż z kosmetyków. Nie ma danych, które wskazywałyby na ryzyko przy stosowaniu jej na skórę lub włosy.
Nie ma tu Twojego pytania? Zadzwoń: 730 952 543 albo napisz: kontakt@jokaproskin.pl.
W produktach JoKaPROskin
2 produkty ma Threonine w składzie INCI.

TRICHOLINE SCALP & HAIR
Odżywka kolagenowa Gęstość i elastyczność
200 ml · 42,50 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 68,00 zł Cena regularna: 169,99 zł

TRICHOLINE SCALP & HAIR
Zestaw kolagenowy Gęstość i elastyczność
5,0· 3 opinieNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 125,99 zł Cena regularna: 359,98 zł
Składniki o podobnym działaniu
Źródła
- CosIng: THREONINE
- Burnett CL i in., Safety assessment of α-amino acids as used in cosmetics, International Journal of Toxicology 2013
- Arezki NR i in., Design, synthesis and characterization of linear unnatural amino acids for skin moisturization, International Journal of Cosmetic Science 2017
- Grosjacques C i in., Carbonylation of hair proteins: A robust biomarker of molecular and structural oxidative damage in hair fibres, International Journal of Cosmetic Science 2025
