Encyklopedia INCI

Hydroxyethyl Urea

Hydroksyetylomocznik

Syntetyczna pochodna mocznika z grupą hydroksyetylową. Humektant, który wiąże wodę w naskórku i we włosach, stosowany w balsamach, kremach, odżywkach i produktach myjących.

Czym jest hydroksyetylomocznik

Hydroxyethyl Urea to pochodna mocznika, w której jeden atom wodoru przy azocie zastąpiono grupą 2-hydroksyetylową. To mała cząsteczka (masa ok. 104 Da), higroskopijna i bardzo dobrze rozpuszczalna w wodzie (699 g/l w 20 °C). Otrzymuje się ją syntetycznie, w reakcji mocznika z monoetanoloaminą. Do producentów kosmetyków trafia jako 50-60% roztwór wodny, w którym pozostałości amoniaku i etanoloaminy zobojętnia się kwasem mlekowym.

Według danych FDA z 2018 r., przytoczonych przez CIR, składnik występował w 641 kosmetykach; 407 z nich to mydła i środki myjące do kąpieli. Stosuje się go też w kremach i balsamach nawilżających, produktach do rąk i ciała w sprayu, odżywkach i szamponach.

Jak działa na skórę i włosy

Hydroksyetylomocznik jest humektantem: grupy hydroksylowa i mocznikowa tworzą wiązania wodorowe z cząsteczkami wody, dzięki czemu składnik zatrzymuje wodę w warstwie rogowej naskórka i we włosach. CosIng przypisuje mu trzy funkcje: humektant, kondycjonowanie skóry i kondycjonowanie włosów. Mimo małej cząsteczki, ze względu na niską lipofilowość (log Pow -2,06), przez skórę wchłania się powoli i w ograniczonym stopniu.

Dostawcy surowca podkreślają odczucie na skórze: składnik nawilża, a przy tym nie klei się i nie zostawia tłustej warstwy. To odróżnia go od gliceryny, która w wyższych stężeniach bywa lepka.

Stężenia i pH

W ankiecie przemysłu z 2017 r., przytoczonej przez CIR, stężenia wynosiły od 0,00046% do 20,6% w produktach niespłukiwanych, najwięcej w kosmetykach nawilżających. W produktach do włosów zgłaszano 0,25-2%, w sprayach do rąk i ciała 5%; dla mydeł i środków myjących stężeń nie podano. Australijski NICNAS uznał ryzyko przy proponowanym maksymalnym stężeniu 8% za akceptowalne. Według opisu produkcji w raporcie CIR pH surowca utrzymuje się poniżej 8,25, co chroni go przed rozkładem.

Dla kogo jest ten składnik

Dla skóry suchej i odwodnionej oraz dla osób, którym przeszkadza lepkość kremów z dużą ilością gliceryny. Ma sens w balsamach do ciała, kremach do rąk, lekkich emulsjach dla skóry mieszanej, która potrzebuje nawilżenia bez tłustej warstwy, i w odżywkach do włosów suchych. Nie ma grup, dla których byłby z zasady niewskazany.

Jak stosować produkty z hydroksyetylomocznikiem

Produkty z hydroksyetylomocznikiem można stosować rano i wieczorem, także pod makijaż. Przy bardzo suchej skórze humektant potrzebuje w produkcie partnerów: emolientów i składników okluzyjnych, które ograniczają odparowanie związanej wody.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR uznał hydroksyetylomocznik za bezpieczny w obecnych stężeniach, gdy produkt jest formułowany tak, by nie drażnił (Akinsulie i wsp. 2024). Badania dotyczyły głównie 57,58% roztworu surowca: na skórze królików działał lekko drażniąco, a zmiany ustępowały w ciągu 10 dni; w modelu naskórka EpiDerm oceniono go jako bardzo łagodnie drażniący, a w teście na świnkach morskich nie uczulał. Lekko drażnił oczy królików. Raport nie zawiera testów uczulania na ludziach.

W badaniu na szczurach, którym roztwór nakładano na skórę w 6.-19. dniu ciąży, nie stwierdzono wpływu na rozwój płodów (NOAEL 1000 mg/kg masy ciała na dobę). Test Amesa i test mikrojądrowy były ujemne.

Co pokazują badania

Dowody skuteczności są skromne. Landa i wsp. (2004) w czasopiśmie branżowym Cosmetics & Toiletries porównali hydroksyetylomocznik z gliceryną pod względem chłonności i zatrzymywania wody, nawilżenia skóry, odczuć sensorycznych i nawilżenia długotrwałego; opisali skuteczność nawilżania porównywalną z gliceryną i pewne przewagi w odczuciach sensorycznych. Recenzowanych badań klinicznych samego składnika nie opublikowano. W badaniu zestawu do pielęgnacji ciała (Patel i wsp. 2025) był jednym z wielu składników balsamu, więc wyników nie można przypisać jemu.

Mity i sprostowania

MitHydroxyethyl Urea to odmiana hydroksymocznika, leku stosowanego w onkologii.

Jak jestNazwy są podobne, ale związki różne. Hydroksymocznik hamuje syntezę DNA dzięki grupie N-OH przy atomie azotu. Panel CIR zwrócił uwagę na podobieństwo budowy i stwierdził, że hydroksyetylomocznikowi brakuje tej grupy, więc nie działa w ten sposób; jego grupa hydroksylowa znajduje się na końcu łańcucha etylowego.

MitMocznik w kosmetykach pozyskuje się z moczu zwierząt, więc Hydroxyethyl Urea nie jest wegański.

Jak jestMocznik do celów przemysłowych wytwarza się syntetycznie z amoniaku i dwutlenku węgla. Hydroksyetylomocznik powstaje w reakcji takiego mocznika z etanoloaminą, bez surowców zwierzęcych.

Najczęściej zadawane pytania

Czym hydroksyetylomocznik różni się od mocznika (Urea)?

Oba wiążą wodę, ale mocznik w wyższych stężeniach zmiękcza i złuszcza zrogowaciały naskórek, dlatego stosuje się go w kremach na szorstkie łokcie i pięty. Hydroksyetylomocznik ma w CosIng tylko funkcje nawilżające i kondycjonujące, a działania złuszczającego dla niego nie opisano. Nie zastępuje więc kremu mocznikowego na zrogowacenia.

Czy hydroksyetylomocznik w szamponie i żelu pod prysznic ma sens?

Większość zgłoszonych zastosowań dotyczy właśnie produktów myjących, ale ich działania nie zbadano w publikacjach. Po spłukaniu na skórze zostaje tylko część humektantu, więc dłuższy kontakt zapewniają balsamy i odżywki bez spłukiwania.

Czy produkty z hydroksyetylomocznikiem nadają się dla niemowląt?

W danych CIR nie zgłoszono jego zastosowań w produktach dla niemowląt, a raport nie analizuje osobno tej grupy. Brakuje więc doświadczenia z używania go na skórze najmłodszych dzieci.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: HYDROXYETHYL UREA
  2. Akinsulie A i in., Safety Assessment of Hydroxyethyl Urea as Used in Cosmetics, International Journal of Toxicology 2024 (Cosmetic Ingredient Review)
  3. Cosmetic Ingredient Review, Safety Assessment of Hydroxyethyl Urea as Used in Cosmetics, raport końcowy 2018
  4. Landa P i in., Glycerin and Hydroxyethyl Urea: Comparing Two Skin Moisturizers, Cosmetics & Toiletries 2004, 119(10): 79-88

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.