Encyklopedia INCI

Soluble Collagen

Kolagen rozpuszczalny

Frakcja kolagenu natywnego ekstrahowana roztworami soli z tkanek bydła albo ryb, w większości nieusieciowana. Wiąże wodę na powierzchni naskórka i tworzy film na skórze i włosach.

Czym jest kolagen rozpuszczalny

Soluble Collagen to kolagen natywny, czyli niehydrolizowany. Według definicji przyjętej przez panel Cosmetic Ingredient Review (CIR) jest to białko tkanki łącznej zwierząt, złożone głównie z prekursorów dojrzałego kolagenu, o zachowanej budowie potrójnej helisy i w przeważającej części nieusieciowane. Otrzymuje się go przez ekstrakcję roztworami soli obojętnych ze skóry bydlęcej, skóry ryb albo pęcherzy pławnych ryb tropikalnych. CIR podaje masę cząsteczkową 30 000-40 000 Da, a średnio nawet do 300 000 Da.

Trzeba go odróżniać od pokrewnych nazw: Collagen to ogólna nazwa białka tkanki łącznej, Hydrolyzed Collagen to mieszanina peptydów o masie ok. 400-25 000 Da, Atelocollagen to kolagen pozbawiony enzymatycznie telopeptydów, a Soluble Collagen Crosspolymer to kolagen rozpuszczalny usieciowany chemicznie. CosIng przypisuje kolagenowi rozpuszczalnemu funkcje antystatyczną, filmotwórczą, humektanta oraz kondycjonującą skórę i włosy.

Jak działa kolagen rozpuszczalny

  • jako humektant wiąże wodę na powierzchni naskórka;
  • duże cząsteczki po odparowaniu wody tworzą na skórze i włosach cienki film, który daje uczucie gładkości;
  • na włosach ogranicza elektryzowanie się i ułatwia rozczesywanie.

Stężenia i pH

W ankiecie branżowej z 2016 r., przytoczonej przez CIR, maksymalne stężenia wynosiły 0,0000005-0,7%: do 0,7% w produktach pozostawianych na skórze i do 0,014% w spłukiwanych, w tym w produktach do włosów. Ograniczeniem receptury jest temperatura. Monomery ludzkiego kolagenu typu I (z płuc) w roztworze ulegały denaturacji w 37°C w ciągu paru dni, a potrójna helisa odtwarzała się dopiero poniżej 30°C (Leikina i in., 2002). Dlatego kolagen natywny dodaje się do receptury po schłodzeniu, a nie do gorącej fazy wodnej.

Dla kogo jest kolagen rozpuszczalny

Ma sens w kremach, serach i maskach dla skóry suchej i odwodnionej oraz w odżywkach do włosów, które się elektryzują. Nie jest wegański. Ostrożność powinny zachować osoby uczulone na ryby, bo ta sama nazwa INCI obejmuje kolagen bydlęcy i rybi.

Jak stosować produkty z kolagenem rozpuszczalnym

Krem lub serum nakłada się rano i wieczorem na oczyszczoną skórę. Kolagen rozpuszczalny dobrze uzupełniają humektanty o małej cząsteczce, np. gliceryna, które wiążą wodę głębiej w warstwie rogowej. Produkt z kolagenem natywnym przechowuje się z dala od źródeł ciepła.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR ocenił kolagen rozpuszczalny razem z 18 innymi białkami i peptydami z tkanki łącznej i w 2017 r. uznał je za bezpieczne w stosowanych stężeniach. W testach in vitro kolagen rozpuszczalny z dorsza atlantyckiego i nierozcieńczony surowiec bydlęcy nie drażniły skóry, a oczy drażniły minimalnie albo wcale. W testach punktowych z 22 hydrolizatami białek z kosmetyków do włosów, wśród nich z kolagenem rozpuszczalnym, dodatnie reakcje u 12 kobiet ze skórą atopową dotyczyły innych preparatów; wszystkie reagowały na czwartorzędową pochodną hydrolizatu kolagenu.

Zastrzeżenia CIR dotyczą pochodzenia surowca. Białka ryb są alergenami pokarmowymi, dlatego panel zalecił oznaczanie produktów z kolagenem rybim, a surowce bydlęce nie mogą przenosić czynników zakaźnych, np. prionów BSE. Panel nie widział ryzyka ogólnoustrojowego, bo narażenie na te białka z żywności jest dużo większe niż z kosmetyków; nie ma więc przesłanek do unikania składnika w ciąży. Kolagen rozpuszczalny nie jest ujęty w załącznikach rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.

Co pokazują badania

Bezpieczeństwo opisują dane zebrane przez CIR, głównie testy in vitro dostawców. Badań skuteczności kosmetyków z kolagenem rozpuszczalnym na ludziach, np. pomiarów nawilżenia z grupą placebo, nie opublikowano; funkcje humektanta i składnika filmotwórczego wynikają z właściwości białka i klasyfikacji w CosIng.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Glycerinmały humektant wiąże wodę w warstwie rogowej pod filmem z kolagenu

Mity i sprostowania

MitKolagen z kremu przenika do skóry właściwej i uzupełnia jej własny kolagen.

Jak jestPrzez nieuszkodzoną warstwę rogową dobrze przenikają cząsteczki mniejsze niż ok. 500 Da (Bos i Meinardi, 2000), a kolagen rozpuszczalny ma masę od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy daltonów. Zostaje na powierzchni, gdzie wiąże wodę i tworzy film; kolagen skóry wytwarzają fibroblasty skóry właściwej.

Najczęściej zadawane pytania

Czy osoba uczulona na ryby może stosować kosmetyki z Soluble Collagen?

Powinna najpierw ustalić u producenta, z czego pochodzi surowiec. W badaniu przytoczonym przez CIR testy punktowe z żelatyną z dorsza były dodatnie u 3 z 30 osób uczulonych na ryby, a w innym badaniu przeciwciała przeciw żelatynie ze skóry tuńczyka miały 3 ze 100 surowic pacjentów z alergiami. Ryzyko jest więc małe, ale nie zerowe, i dotyczy tylko kolagenu rybiego.

Czy Soluble Collagen to to samo co kolagen w suplementach diety?

Nie. Suplementy zawierają zwykle hydrolizat kolagenu, czyli peptydy, które po spożyciu są trawione w przewodzie pokarmowym. Kolagen rozpuszczalny w kosmetyku to białko natywne, które działa na powierzchni skóry. Wyników badań suplementów nie można przenosić na kremy.

Czy kolagen rozpuszczalny zapycha pory?

Testów komedogenności tego surowca nie opublikowano. To białko rozpuszczalne w wodzie, a nie lipid, i stosuje się je w stężeniach poniżej 1%, więc o tym, czy produkt obciąża skórę, decyduje przede wszystkim reszta receptury.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: SOLUBLE COLLAGEN
  2. Burnett CL i in., Safety Assessment of Skin and Connective Tissue-Derived Proteins and Peptides as Used in Cosmetics, Int J Toxicol 2022; 41(2 Suppl): 21S-42S
  3. Leikina E i in., Type I collagen is thermally unstable at body temperature, Proc Natl Acad Sci USA 2002; 99(3): 1314-1318
  4. Bos JD, Meinardi MM, The 500 Dalton rule for the skin penetration of chemical compounds and drugs, Exp Dermatol 2000; 9(3): 165-169

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.