Encyklopedia INCI

Trifolium Pratense Flower Extract

Ekstrakt z kwiatów koniczyny łąkowej

Ekstrakt z kwiatów koniczyny łąkowej (czerwonej), źródło izoflawonów, m.in. biochaniny A. Stosowany głównie w kosmetykach do skóry głowy, często razem z peptydem.

Czym jest ekstrakt z kwiatów koniczyny łąkowej

Trifolium Pratense Flower Extract to według CosIng ekstrakt z kwiatów koniczyny łąkowej, nazywanej też czerwoną (Trifolium pratense L., rodzina bobowatych). CosIng przypisuje mu funkcje ściągającą i zapachową. Kwitnące szczyty koniczyny są źródłem izoflawonów: w naparach, odwarach i nalewkach oznaczano głównie biochaninę A i formononetynę oraz ich glukozydy, sissotrynę i ononinę (Malca-Garcia i in., 2019). Zawartość izoflawonów różni się między partiami ekstraktów (Spagnuolo i in., 2014), a profil zależy też od rozpuszczalnika.

W kosmetykach ekstrakt występuje przede wszystkim w szamponach, odżywkach i wcierkach dla osób z przerzedzającymi się włosami. Jeden z surowców handlowych łączy go z peptydem Acetyl Tetrapeptide-3 w roztworze z wodą, glikolem butylenowym i dekstranem.

Jak działa ekstrakt z kwiatów koniczyny łąkowej

  • izoflawony koniczyny działają przez receptory estrogenowe: ekstrakty oraz biochanina A, genisteina, daidzeina i formononetyna pobudzały podziały komórek MCF-7, a efekt znosił antagonista receptora estrogenowego; wszystkie były znacznie słabsze od estradiolu (Spagnuolo i in., 2014);
  • w badaniach producenta mieszanina ekstraktu z peptydem hamowała aktywność 5α-reduktazy, ograniczała reakcje zapalne i pobudzała syntezę białek macierzy wokół mieszka włosowego (Loing i in., 2013);
  • biochanina A wyizolowana z koniczyny hamowała powstawanie melaniny w komórkach czerniaka mysiego i u zarodków danio pręgowanego, a krem z 2% czystej biochaniny A rozjaśniał skórę myszy (Lin i in., 2011); to dane dla izolowanego związku, nie dla ekstraktu w kosmetyku.

Dla kogo jest ekstrakt z kwiatów koniczyny łąkowej

Ma sens w pielęgnacji skóry głowy u osób, które zauważają pogłębiające się zakola albo przerzedzenie włosów i szukają kosmetyku uzupełniającego. Nie zastępuje wizyty u dermatologa, zwłaszcza przy nagłym albo ogniskowym wypadaniu włosów. Osoby, które z powodów zdrowotnych mają unikać preparatów o działaniu estrogennym, powinny zapytać lekarza, bo ilość izoflawonów wchłanianych przez skórę głowy nie jest znana.

Jak stosować produkty z ekstraktem z kwiatów koniczyny łąkowej

W badaniu klinicznym mieszaninę z peptydem nakładano na skórę głowy codziennie przez 4 miesiące, a wyniki oceniano dopiero po tym czasie. Najbliżej tego schematu jest wcierka albo serum pozostawiane na skórze; szampon spłukuje się po krótkim czasie. Produkt nie wymaga określonej pory dnia, a ekstrakt nie jest znany jako fotouczulający.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Ekstraktu nie oceniał ani CIR, ani SCCS, a CosIng nie podaje dla niego ograniczeń. W przejrzanych publikacjach nie znaleziono badań podrażnienia i uczulenia samego ekstraktu. Danych o stosowaniu w ciąży brak.

Co pokazują badania

Główne badanie kliniczne dotyczy mieszaniny ekstraktu z peptydem, a nie samego ekstraktu. W randomizowanym badaniu z placebo u 30 osób z pogłębiającymi się zakolami, po 4 miesiącach codziennego nakładania na skórę głowy, liczba włosów w fazie wzrostu (anagenu) wzrosła średnio o 13%, gęstość włosów w fazie spoczynku (telogenu) spadła o 29%, a stosunek anagenu do telogenu wzrósł o 46% względem stanu wyjściowego. W grupie placebo zmiany wyniosły odpowiednio -2%, +23% i -33% (Loing i in., 2013). Badanie prowadził producent surowca, a grupa była mała; działania samego ekstraktu, bez peptydu, w nim nie oceniano. Przegląd preparatów roślinnych na wypadanie włosów (Zgonc Škulj i in., 2020) wymienia koniczynę łąkową wśród roślin z najlepszymi dowodami i wskazuje jako zakładany mechanizm głównie hamowanie 5α-reduktazy.

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Acetyl Tetrapeptide-3w surowcach do kosmetyków przeciw wypadaniu włosów oba składniki występują razem i w tej postaci badano je klinicznie

Mity i sprostowania

MitKoniczyna czerwona w kosmetyku blokuje DHT tak jak finasteryd.

Jak jestHamowanie 5α-reduktazy, enzymu wytwarzającego DHT, wykazano w badaniach laboratoryjnych producenta dla mieszaniny ekstraktu z peptydem. W badaniu klinicznym nie mierzono poziomu DHT w skórze głowy. Finasteryd to lek na receptę, doustny albo w postaci sprayu na skórę głowy, który hamuje 5α-reduktazę i ma potwierdzoną skuteczność w badaniach klinicznych; kosmetyk z koniczyną nie ma porównywalnych dowodów.

Najczęściej zadawane pytania

Czy ekstrakt z koniczyny łąkowej jest alergenem zapachowym, skoro CosIng podaje funkcję zapachową?

Nie. Wykaz alergenów zapachowych w załączniku III rozporządzenia 1223/2009 wymienia konkretne substancje i olejki, a ekstraktu z kwiatów koniczyny w nim nie ma. Funkcja zapachowa oznacza tylko, że surowiec może być użyty ze względu na zapach.

Czy wcierkę z koniczyną można stosować w ciąży?

Nie ma badań kosmetyków z tym ekstraktem u kobiet w ciąży. Izoflawony koniczyny działają estrogennie w badaniach komórkowych, a ich wchłanianie ze skóry głowy nie zostało zmierzone. Przed sięgnięciem po produkt pozostawiany na skórze warto zapytać lekarza; szampon ma krótszy kontakt ze skórą.

Czym różnią się izoflawony koniczyny od izoflawonów soi?

W koniczynie łąkowej przeważają biochanina A i formononetyna, czyli metylowe pochodne genisteiny i daidzeiny, które dominują w soi. W badaniu na komórkach MCF-7 genisteina działała estrogennie silniej niż biochanina A, a formononetyna najsłabiej. Ekstrakty z obu roślin nie są więc zamiennikami.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: TRIFOLIUM PRATENSE FLOWER EXTRACT
  2. Loing E i in., A new strategy to modulate alopecia using a combination of two specific and unique ingredients, J Cosmet Sci 2013; 64(1): 45-58
  3. Spagnuolo P i in., Isoflavone content and estrogenic activity of different batches of red clover (Trifolium pratense L.) extracts: an in vitro study in MCF-7 cells, Fitoterapia 2014; 94: 62-69
  4. Malca-Garcia GR i in., Dynamics of the isoflavone metabolome of traditional preparations of Trifolium pratense L., J Ethnopharmacol 2019; 238: 111865

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.