Encyklopedia INCI

Triethyl Citrate

Cytrynian trietylu

Ester kwasu cytrynowego i etanolu, dodatek do żywności E1505. W kosmetykach rozpuszczalnik, składnik zapachowy i plastyfikator, a w dezodorantach substancja obniżająca pH skóry.

Czym jest cytrynian trietylu

Triethyl Citrate (TEC) to triester kwasu cytrynowego i alkoholu etylowego, otrzymywany przez estryfikację. Jako dodatek do żywności ma numer E1505 i w USA status substancji uznanej za bezpieczną (GRAS); stabilizuje m.in. pianę z białek jaj. W przemyśle służy jako plastyfikator nitrocelulozy i octanu celulozy, a w farmacji do powłok tabletek. W kosmetykach według danych CIR występował w 244 recepturach, najczęściej w produktach do włosów i dezodorantach (Fiume i in., 2014).

Jak działa cytrynian trietylu

  • Rozpuszczalnik i nośnik zapachu: miesza się z etanolem i rozpuszcza w wodzie do około 6,5%, więc wiąże składniki kompozycji zapachowej z bazą wodno-alkoholową; CosIng wymienia funkcje rozpuszczalnika, perfumującą i regulującą lepkość.
  • Plastyfikator: uelastycznia filmy tworzone przez polimery, np. w lakierach utrwalających fryzurę.
  • Dezodorant: przegląd Lukacsa i Kortinga (1989) wymienia go wśród składników dezodorantów, które wpływają na pH powierzchni skóry. Według opisu patentowego US 5968488 kwas cytrynowy uwalnia się prawdopodobnie po rozszczepieniu estru i obniża pH skóry na tyle, że enzymy bakterii rozkładające składniki potu zostają zablokowane.

Stężenia i pH

W danych zebranych przez panel CIR stężenia wynosiły 0,0008-6%: w produktach niespłukiwanych do 6%, w spłukiwanych do 0,2%, w produktach do włosów do 2%, w dezodorantach w aerozolu 2%. Przepisy UE nie ograniczają jego stężenia. W olejach roślinnych rozpuszcza się słabo (w oleju arachidowym około 0,8%), dlatego pracuje w fazie wodnej lub alkoholowej. Brak opublikowanych danych o pH receptury, przy którym działa najlepiej.

Dla kogo cytrynian trietylu

Dla każdego typu skóry. W dezodorantach bez soli glinu jest jednym ze składników ograniczających powstawanie nieprzyjemnego zapachu; osobom, dla których głównym problemem jest ilość potu, sam nie wystarczy. Nie ma grup, które powinny go szczególnie unikać.

Jak stosować produkty z cytrynianem trietylu

Dezodorant z cytrynianem trietylu nakłada się na czystą, suchą skórę pach, zwykle rano. W składzie perfum albo lakieru do włosów jego obecność oznacza rolę rozpuszczalnika lub plastyfikatora, a nie składnika pielęgnującego.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR uznał alkilowe estry kwasu cytrynowego, w tym cytrynian trietylu, za bezpieczne w obecnych warunkach stosowania (Fiume i in., 2014). Na skórze świnek morskich i królików nie działał drażniąco nawet nierozcieńczony, a u 22 ochotników 20% roztwór w wazelinie w 48-godzinnym teście zamkniętym nie drażnił skóry. W teście maksymalizacyjnym na świnkach morskich, z nierozcieńczonym TEC w fazie indukcji, uczulił 9 z 9 zwierząt; CIR podsumowuje jednak, że w badaniach na ludziach stężenie 20% nie drażniło ani nie uczulało. W teście HRIPT na 59 osobach nie drażnił ani nie uczulał nawet nierozcieńczony. Przepisy nie przewidują ostrzeżeń na opakowaniu.

Co pokazują badania

Bezpieczeństwo opiera się na danych żywieniowych, testach na zwierzętach i testach płatkowych na ochotnikach, w tym HRIPT z nierozcieńczonym surowcem, zebranych przez CIR. Mechanizm dezodorujący opisują głównie patenty i przeglądy; brakuje opublikowanych badań porównujących dezodorant z samym cytrynianem trietylu z placebo, więc nie wiadomo, jak duży jest efekt w porównaniu z innymi składnikami.

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Farnesolw dezodorantach uzupełnia go słabym działaniem przeciwdrobnoustrojowym

Mity i sprostowania

MitDezodorant z cytrynianem trietylu działa jak antyperspirant i zatrzymuje pot.

Jak jestCytrynian trietylu nie wpływa na gruczoły potowe. Według patentów i przeglądów ogranicza powstawanie zapachu przez obniżenie pH skóry i hamowanie enzymów bakterii. Wydzielanie potu zmniejszają antyperspiranty, najczęściej z solami glinu.

MitKażdy plastyfikator w kosmetyku to ftalan.

Jak jestCytrynian trietylu jest estrem kwasu cytrynowego i dodatkiem do żywności, a nie ftalanem. Zakaz w kosmetykach obejmuje konkretne ftalany, np. ftalan dibutylu i ftalan bis(2-etyloheksylu) (zał. II poz. 675 i 677 rozp. (WE) 1223/2009).

Najczęściej zadawane pytania

Czy cytrynian trietylu podrażnia oczy?

Może. W badaniach na królikach 15% i 33,3% roztwory powodowały podrażnienie spojówek i zmiany rogówki, które przy roztworze alkoholowym nie ustąpiły do 7. dnia. Dezodorantu w aerozolu nie należy więc rozpylać w pobliżu twarzy, a przy kontakcie z okiem trzeba je przepłukać wodą.

Z czym łączy się cytrynian trietylu w dezodorantach?

Z kompozycją zapachową, która maskuje zapach, oraz ze składnikami o innym mechanizmie działania: substancjami ograniczającymi rozwój bakterii, np. farnezolem, albo wiążącymi cząsteczki zapachowe, jak rycynolean cynku. Składniki o różnych mechanizmach wzajemnie się uzupełniają.

Czy dezodorant z cytrynianem trietylu można stosować w ciąży?

Tak. Cytrynian trietylu jest dopuszczonym dodatkiem do żywności, a panel CIR uznał go za bezpieczny w kosmetykach. Przepisy nie przewidują ograniczeń dla kobiet w ciąży.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: TRIETHYL CITRATE
  2. Fiume MM i in., Safety Assessment of Citric Acid, Inorganic Citrate Salts, and Alkyl Citrate Esters as Used in Cosmetics, International Journal of Toxicology 2014 (Cosmetic Ingredient Review)
  3. Henkel KGaA, Deodorizing preparations containing cationic biopolymers, aluminum hydrochlorate and esterase inhibitors, patent US 5968488 A, 1999
  4. Lukacs VA, Korting HC, Antitranspirantien und Deodorantien: Inhaltsstoffe und Bewertung, Dermatosen in Beruf und Umwelt 1989

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.