Triethyl Citrate
Cytrynian trietylu
Ester kwasu cytrynowego i etanolu, dodatek do żywności E1505. W kosmetykach rozpuszczalnik, składnik zapachowy i plastyfikator, a w dezodorantach substancja obniżająca pH skóry.
Czym jest cytrynian trietylu
Triethyl Citrate (TEC) to triester kwasu cytrynowego i alkoholu etylowego, otrzymywany przez estryfikację. Jako dodatek do żywności ma numer E1505 i w USA status substancji uznanej za bezpieczną (GRAS); stabilizuje m.in. pianę z białek jaj. W przemyśle służy jako plastyfikator nitrocelulozy i octanu celulozy, a w farmacji do powłok tabletek. W kosmetykach według danych CIR występował w 244 recepturach, najczęściej w produktach do włosów i dezodorantach (Fiume i in., 2014).
Jak działa cytrynian trietylu
- Rozpuszczalnik i nośnik zapachu: miesza się z etanolem i rozpuszcza w wodzie do około 6,5%, więc wiąże składniki kompozycji zapachowej z bazą wodno-alkoholową; CosIng wymienia funkcje rozpuszczalnika, perfumującą i regulującą lepkość.
- Plastyfikator: uelastycznia filmy tworzone przez polimery, np. w lakierach utrwalających fryzurę.
- Dezodorant: przegląd Lukacsa i Kortinga (1989) wymienia go wśród składników dezodorantów, które wpływają na pH powierzchni skóry. Według opisu patentowego US 5968488 kwas cytrynowy uwalnia się prawdopodobnie po rozszczepieniu estru i obniża pH skóry na tyle, że enzymy bakterii rozkładające składniki potu zostają zablokowane.
Stężenia i pH
W danych zebranych przez panel CIR stężenia wynosiły 0,0008-6%: w produktach niespłukiwanych do 6%, w spłukiwanych do 0,2%, w produktach do włosów do 2%, w dezodorantach w aerozolu 2%. Przepisy UE nie ograniczają jego stężenia. W olejach roślinnych rozpuszcza się słabo (w oleju arachidowym około 0,8%), dlatego pracuje w fazie wodnej lub alkoholowej. Brak opublikowanych danych o pH receptury, przy którym działa najlepiej.
Dla kogo cytrynian trietylu
Dla każdego typu skóry. W dezodorantach bez soli glinu jest jednym ze składników ograniczających powstawanie nieprzyjemnego zapachu; osobom, dla których głównym problemem jest ilość potu, sam nie wystarczy. Nie ma grup, które powinny go szczególnie unikać.
Jak stosować produkty z cytrynianem trietylu
Dezodorant z cytrynianem trietylu nakłada się na czystą, suchą skórę pach, zwykle rano. W składzie perfum albo lakieru do włosów jego obecność oznacza rolę rozpuszczalnika lub plastyfikatora, a nie składnika pielęgnującego.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
Panel CIR uznał alkilowe estry kwasu cytrynowego, w tym cytrynian trietylu, za bezpieczne w obecnych warunkach stosowania (Fiume i in., 2014). Na skórze świnek morskich i królików nie działał drażniąco nawet nierozcieńczony, a u 22 ochotników 20% roztwór w wazelinie w 48-godzinnym teście zamkniętym nie drażnił skóry. W teście maksymalizacyjnym na świnkach morskich, z nierozcieńczonym TEC w fazie indukcji, uczulił 9 z 9 zwierząt; CIR podsumowuje jednak, że w badaniach na ludziach stężenie 20% nie drażniło ani nie uczulało. W teście HRIPT na 59 osobach nie drażnił ani nie uczulał nawet nierozcieńczony. Przepisy nie przewidują ostrzeżeń na opakowaniu.
Co pokazują badania
Bezpieczeństwo opiera się na danych żywieniowych, testach na zwierzętach i testach płatkowych na ochotnikach, w tym HRIPT z nierozcieńczonym surowcem, zebranych przez CIR. Mechanizm dezodorujący opisują głównie patenty i przeglądy; brakuje opublikowanych badań porównujących dezodorant z samym cytrynianem trietylu z placebo, więc nie wiadomo, jak duży jest efekt w porównaniu z innymi składnikami.
Status prawny w Unii Europejskiej
- Regulacja
- Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009
Z czym łączyć, z czym uważać
Dobrze łączy się z
- Farnesolw dezodorantach uzupełnia go słabym działaniem przeciwdrobnoustrojowym
Mity i sprostowania
MitDezodorant z cytrynianem trietylu działa jak antyperspirant i zatrzymuje pot.
Jak jestCytrynian trietylu nie wpływa na gruczoły potowe. Według patentów i przeglądów ogranicza powstawanie zapachu przez obniżenie pH skóry i hamowanie enzymów bakterii. Wydzielanie potu zmniejszają antyperspiranty, najczęściej z solami glinu.
MitKażdy plastyfikator w kosmetyku to ftalan.
Jak jestCytrynian trietylu jest estrem kwasu cytrynowego i dodatkiem do żywności, a nie ftalanem. Zakaz w kosmetykach obejmuje konkretne ftalany, np. ftalan dibutylu i ftalan bis(2-etyloheksylu) (zał. II poz. 675 i 677 rozp. (WE) 1223/2009).
Najczęściej zadawane pytania
Czy cytrynian trietylu podrażnia oczy?
Może. W badaniach na królikach 15% i 33,3% roztwory powodowały podrażnienie spojówek i zmiany rogówki, które przy roztworze alkoholowym nie ustąpiły do 7. dnia. Dezodorantu w aerozolu nie należy więc rozpylać w pobliżu twarzy, a przy kontakcie z okiem trzeba je przepłukać wodą.
Z czym łączy się cytrynian trietylu w dezodorantach?
Z kompozycją zapachową, która maskuje zapach, oraz ze składnikami o innym mechanizmie działania: substancjami ograniczającymi rozwój bakterii, np. farnezolem, albo wiążącymi cząsteczki zapachowe, jak rycynolean cynku. Składniki o różnych mechanizmach wzajemnie się uzupełniają.
Czy dezodorant z cytrynianem trietylu można stosować w ciąży?
Tak. Cytrynian trietylu jest dopuszczonym dodatkiem do żywności, a panel CIR uznał go za bezpieczny w kosmetykach. Przepisy nie przewidują ograniczeń dla kobiet w ciąży.
Składniki o podobnym działaniu
Źródła
- CosIng: TRIETHYL CITRATE
- Fiume MM i in., Safety Assessment of Citric Acid, Inorganic Citrate Salts, and Alkyl Citrate Esters as Used in Cosmetics, International Journal of Toxicology 2014 (Cosmetic Ingredient Review)
- Henkel KGaA, Deodorizing preparations containing cationic biopolymers, aluminum hydrochlorate and esterase inhibitors, patent US 5968488 A, 1999
- Lukacs VA, Korting HC, Antitranspirantien und Deodorantien: Inhaltsstoffe und Bewertung, Dermatosen in Beruf und Umwelt 1989
Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.







