Encyklopedia INCI

Linum Usitatissimum Seed Oil

Olej lniany

Olej tłoczony z nasion lnu, w którym ponad połowę kwasów tłuszczowych stanowi kwas alfa-linolenowy (omega-3). Emolient do kremów dla skóry suchej; szybko się utlenia.

Czym jest olej lniany

Linum Usitatissimum Seed Oil to olej tłoczony z dojrzałych, wysuszonych nasion lnu zwyczajnego (Linum usitatissimum L.). W zestawieniu Cosmetic Ingredient Review (CIR) kwas alfa-linolenowy (ALA, kwas omega-3) stanowi 57% kwasów tłuszczowych oleju, kwas oleinowy 19,1%, linolowy 15,3%, palmitynowy 5,5%, a stearynowy 3,5%. Liczba jodowa, miara nienasycenia oleju, wynosi 170-204; dla porównania norma Codex Alimentarius podaje dla oleju słonecznikowego 118-141.

Tak duża liczba wiązań podwójnych sprawia, że olej lniany jest olejem schnącym: w kontakcie z tlenem polimeryzuje w twardą warstwę. Dlatego raport CIR wymienia wśród jego zastosowań niekosmetycznych farby, pokosty i linoleum. W kosmetykach występuje w kremach, balsamach, produktach do włosów, mydłach i tuszach do rzęs.

Jak działa na skórę

  • jako emolient wygładza naskórek i ogranicza odparowanie wody z jego powierzchni;
  • dostarcza kwasów alfa-linolenowego i linolowego; kwas linolowy jest składnikiem acyloceramidów, lipidów niezbędnych dla szczelności bariery naskórka.

ALA jest niezbędnym kwasem tłuszczowym, którego organizm nie wytwarza. Nie opublikowano jednak badań, ile ALA z kremu wbudowuje się w lipidy naskórka człowieka; na skórze działa przede wszystkim jako emolient.

Stężenia i pH

Według danych zebranych przez CIR w 2010 r. olej lniany był obecny w 102 produktach, w stężeniach 0,001-10%: w kremach do twarzy i szyi 0,01-0,5%, w tuszu do rzęs do 10%. Nie ma własnego pH i trafia do fazy olejowej. Głównym ograniczeniem receptury jest utlenianie: olej wymaga przeciwutleniaczy, np. tokoferolu albo ekstraktu z rozmarynu, i opakowań chroniących przed światłem i powietrzem.

Dla kogo jest ten składnik

Pasuje do kosmetyków dla skóry suchej, szorstkiej i ściągniętej, do pielęgnacji na noc i do balsamów do ciała. Mniej wskazany w produktach bez spłukiwania dla skóry skłonnej do zaskórników: w teście na uchu królika olej lniany wywoływał nadmierne rogowacenie ujść mieszków włosowych (Valentino i wsp. 1984). Model królika uchodzi za czulszy niż skóra człowieka, a badań komedogenności oleju lnianego na ludziach brak.

Jak stosować produkty z tym składnikiem

Krem z olejem lnianym nakłada się rano albo wieczorem na oczyszczoną skórę. Produkt przechowuje się szczelnie zamknięty, z dala od ciepła i światła, i zużywa w terminie podanym po otwarciu; jełki zapach oznacza, że olej się utlenił. Wysoka pozycja w składzie wskazuje, że olej jest jednym z głównych emolientów, a obecność Tocopherol lub innego przeciwutleniacza świadczy o zabezpieczeniu fazy olejowej.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR uznał olej lniany za bezpieczny w obecnych warunkach stosowania. W teście powtarzanych aplikacji płatkowych (HRIPT) u 105 osób tusz do rzęs z 9,4% oleju nie drażnił i nie uczulał. Ten sam tusz w teście na błonie kosmówkowo-omoczniowej jaja kurzego (HET-CAM) oceniono jako umiarkowanie drażniący, ale w 4-tygodniowym badaniu u 33 kobiet, w tym 16 noszących soczewki kontaktowe i 17 z wrażliwymi oczami, nie wywołał podrażnień. Olej lniany jest też produktem spożywczym, więc ciąża nie jest przeciwwskazaniem. Nie jest ujęty w załącznikach rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.

Co pokazują badania

Dane o nakładaniu oleju na skórę pochodzą z modeli. U bezwłosych myszy kremy z olejami bogatymi w ALA albo w kwas linolowy zmniejszały rumień po naświetlaniu UVB w porównaniu z kremem bazowym, przy czym ALA w kremie nie działał lepiej niż kwas linolowy (Takemura i wsp. 2002). W hodowlach komórek skóry oleje bogate w niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, w tym lniany, zwiększały namnażanie keratynocytów, ale nie przyspieszały zamykania sztucznego ubytku w warstwie komórek (Poljšak i wsp. 2025). Badań klinicznych kremu z olejem lnianym, które mierzyłyby nawilżenie albo TEWL, nie opublikowano.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

Mity i sprostowania

MitOlej lniany nałożony na skórę działa tak samo jak olej lniany przyjmowany doustnie.

Jak jestPoprawę skóry wykazano po suplementacji: w badaniu Neukam i wsp. (2011) 13 kobiet ze skórą wrażliwą przyjmowało olej lniany przez 12 tygodni; zmniejszyły się wrażliwość skóry, TEWL, szorstkość i łuszczenie naskórka, a nawilżenie wzrosło. To inna droga podania niż krem i wyników nie można przenosić na kosmetyk.

Najczęściej zadawane pytania

Czy olej lniany z kuchni można nakładać na twarz zamiast kremu?

Można, ale olej spożywczy po otwarciu szybko jełczeje, a w kosmetyku chronią go przeciwutleniacze i opakowanie. Sam olej nie zawiera też humektantów, więc przy suchej skórze lepiej nakładać go na wilgotną skórę albo wybrać krem, w którym jest jednym ze składników.

Czy olej lniany uwrażliwia skórę na słońce?

Nie ma danych, by olej lniany działał fotouczulająco. Nie chroni jednak przed promieniowaniem UV, a nienasycone kwasy tłuszczowe utleniają się na świetle, dlatego w dzień krem z olejem lnianym stosuje się pod filtr.

Czy olej lniany i żel z siemienia lnianego to ten sam składnik?

Nie. Żel z siemienia to śluz z okrywy nasion, czyli rozpuszczalne w wodzie polisacharydy; w składach występuje np. jako Linum Usitatissimum Seed Polysaccharide. Olej to frakcja tłuszczowa tłoczona z nasion i działa jak emolient, a nie jak składnik żelujący.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: LINUM USITATISSIMUM SEED OIL
  2. Burnett CL i in., Safety Assessment of Plant-Derived Fatty Acid Oils, International Journal of Toxicology 2017
  3. Takemura N i in., Dietary, but not topical, alpha-linolenic acid suppresses UVB-induced skin injury in hairless mice when compared with linoleic acids, Photochemistry and Photobiology 2002
  4. Neukam K i in., Supplementation of flaxseed oil diminishes skin sensitivity and improves skin barrier function and condition, Skin Pharmacology and Physiology 2011

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.