Lecithin
Lecytyna
Mieszanina fosfolipidów z soi, słonecznika lub żółtka jaja. Emulgator i emolient; tworzy liposomy i pomaga łączyć fazę wodną z olejową.
Czym jest lecytyna
Lecithin to mieszanina fosfolipidów, czyli diglicerydów kwasów tłuszczowych połączonych przez resztę kwasu fosforowego z choliną, etanoloaminą lub inozytolem. Przeważa fosfatydylocholina (w fosfolipidach soi 12-46%), obok niej występują fosfatydyloetanoloamina, fosfatydyloinozytol i kwas fosfatydowy, a produkt handlowy zawiera też triglicerydy.
Lecytynę otrzymuje się głównie przy odśluzowywaniu surowych olejów, np. sojowego, słonecznikowego czy kukurydzianego: fosfolipidy wytrąca się wodą, a powstałą masę suszy się i oczyszcza. Źródłem bywa też żółtko jaja. W kosmetykach występuje w kremach, balsamach, produktach z filtrami UV, żelach myjących i makijażu; jako dodatek do żywności ma oznaczenie E 322.
Jak działa na skórę
Fosfolipidy mają polarną część z grupą fosforanową i dwa łańcuchy kwasów tłuszczowych; w wodzie tworzą dwuwarstwy, z których powstają liposomy, micele i struktury lamelarne.
- jako emulgator stabilizuje krople oleju w fazie wodnej, w recepturach często razem z drugim emulgatorem;
- jako emolient wygładza naskórek i zostawia na nim cienki film lipidowy;
- jako środek antystatyczny ogranicza elektryzowanie się włosów;
- w postaci liposomów może być nośnikiem innych substancji i ułatwiać ich przenikanie do warstwy rogowej.
W dojrzałej warstwie rogowej fosfolipidów praktycznie nie ma: podczas rogowacenia są rozkładane, a przestrzenie między korneocytami wypełniają ceramidy, cholesterol i wolne kwasy tłuszczowe. Lecytyna nie uzupełnia więc lipidów bariery w dosłownym sensie; natłuszcza powierzchnię skóry i buduje samą emulsję.
Stężenia i pH
W danych zebranych przez Cosmetic Ingredient Review (CIR) w latach 2014-2015 lecytyna występowała w ponad 2000 produktów, w stężeniach od śladowych do 50% w produktach niespłukiwanych i do 11,5% w spłukiwanych, a w produktach do okolic oczu do 2,5%. Ograniczeniem jest trwałość: nienasycone kwasy tłuszczowe lecytyny sojowej i słonecznikowej łatwo się utleniają, co zmienia barwę i zapach produktu. Dlatego dodaje się przeciwutleniacze albo stosuje formę uwodornioną.
Dla kogo jest ten składnik
Pasuje do produktów dla skóry suchej i normalnej, a w lekkich emulsjach także dla skóry mieszanej. Nie ma grup, dla których byłaby z zasady niewskazana. Osoby z alergią na soję mogą dla większej pewności wybierać lecytynę słonecznikową; nazwa INCI nie podaje źródła, więc trzeba je sprawdzić u producenta.
Jak stosować produkty z tym składnikiem
Krem z lecytyną nakłada się po serum, rano pod filtr i wieczorem jako ostatni krok; żel myjący stosuje się jak każdy inny. Wysoka pozycja Lecithin w składzie sugeruje produkt oparty na fosfolipidach, np. z liposomami, a pozycja na końcu listy rolę pomocniczą. Żółtawy lub brązowawy odcień kremu może pochodzić właśnie od lecytyny.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
W 2015 roku panel CIR uznał lecytynę i 16 innych fosfoglicerydów za bezpieczne w obecnych warunkach stosowania. Ocena zastąpiła wcześniejszą z 2001 roku, która ograniczała produkty niespłukiwane do 15% i wykluczała receptury sprzyjające powstawaniu N-nitrozoamin; oba zastrzeżenia uznano za nieaktualne. W badaniach na ludziach kosmetyki z lecytyną były na ogół niedrażniące, a lecytyna w stężeniu 15% nie działała fototoksycznie ani fotouczulająco.
Ryzyko u osób uczulonych na soję jest niskie: w produkcji usuwa się większość białka, a w badaniu z udziałem 30 pacjentów z alergią na soję białka lecytyny sojowej wykazywały małą antygenowość. Fosfolipidy są składnikiem błon komórkowych i żywności, więc nie ma przeciwwskazań do stosowania w ciąży, w czasie karmienia i u dzieci.
Co pokazują badania
Dla lecytyny dostępne są dane toksykologiczne, badania tolerancji na ludziach oraz szeroka literatura o liposomach. Badania in vitro na skórze zwierzęcej pokazały, że fosfolipidy mogą zwiększać przenikanie innych substancji, a siła efektu zależy od rodzaju fosfolipidu. Słabiej udokumentowane są efekty pielęgnacyjne samej lecytyny, bo w badaniach klinicznych ocenia się zwykle cały produkt.
Status prawny w Unii Europejskiej
- Regulacja
- Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009
Z czym łączyć, z czym uważać
Dobrze łączy się z
- Tocopherolchroni nienasycone fosfolipidy przed utlenianiem
- Glycerinhumektant uzupełniający działanie emolientowe
- Malus Domestica Fruit Cell Culture Extractw preparacie handlowym tworzy liposomy, w których zamknięty jest ekstrakt
Mity i sprostowania
-
Mit: Lecytyna z kremu odżywia komórki skóry tak jak lecytyna przyjmowana w suplementach.
Jak jest: Fosfolipidy pełnią funkcję biologiczną jako część błon komórkowych. Panel CIR zaznaczył, że nałożone na skórę nie działają tak jak fosfolipidy wbudowane w błony; w kosmetyku lecytyna jest emulgatorem i emolientem.
Pytania o lecytynę (Lecithin)
Czy lecytyna w kosmetyku jest wegańska?
Zwykle tak, bo większość lecytyny kosmetycznej pochodzi z soi lub słonecznika. Nazwa Lecithin obejmuje jednak również lecytynę z żółtka jaja, więc pewność daje deklaracja producenta albo certyfikat wegański.
Czy produkt z lecytyną zawiera liposomy?
Niekoniecznie. Lecytyna jest surowcem, z którego można wytworzyć liposomy, ale powstają one tylko przy odpowiedniej technologii, np. homogenizacji z wodą. Producenci, którzy stosują liposomy, zwykle informują o tym osobno.
Czy lecytyna nawilża skórę?
Nie wiąże wody tak jak humektanty, np. gliceryna. Działa jak emolient: wygładza naskórek i zostawia cienką warstwę lipidów, która ogranicza odparowanie wody, dlatego najlepiej sprawdza się w produktach łączących ją z humektantami.
Czy lecytyna nadaje się do skóry tłustej?
Tak, o ile cała receptura jest lekka. Lecytyna nie jest ciężkim tłuszczem, a w emulsjach pomaga uzyskać szybko wchłaniającą się konsystencję; o obciążaniu skóry decydują przede wszystkim oleje i woski w produkcie.
Nie ma tu Twojego pytania? Zadzwoń: 730 952 543 albo napisz: kontakt@jokaproskin.pl.
W produktach JoKaPROskin
7 produktów ma Lecithin w składzie INCI.

REVIVA KOLAGEN
Specjalistyczny krem kolagenowy do twarzy
+71% nawilżenie skóry po 5 godzinach
4,97· 297 opinii50 ml · 369,00 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 110,70 zł Cena regularna: 369,00 zł

CELLUREVA
Zestaw CELLUREVA DERMOSCULPT
88% probantek: działanie ujędrniające · deklaracja · Ujędrniający Żel z Mikroigłami
4,82· 55 opiniiNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 299,60 zł

CALM.DERM
Żel myjący do cery naczynkowej
100% badanych: działanie oczyszczające · deklaracja
5,0· 4 opinie150 ml · 73,00 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 219,00 zł Cena regularna: 219,00 zł

SOLAR DEFENCE BARRIER SPF
Lotion do twarzy i ciała SPF 30
SPF 30 wysoka ochrona potwierdzona badaniem in vivo
5,0· 1 opinia100 ml · 149,50 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 119,60 zł Cena regularna: 299,00 zł

SOLAR DEFENCE BARRIER SPF
Mgiełka ochronna SPF 50
SPF 50 wysoka ochrona potwierdzona badaniem in vivo
5,0· 5 opinii100 ml · 149,50 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 119,60 zł Cena regularna: 299,00 zł

SOLAR DEFENCE BARRIER SPF
Krem na dzień SPF 50
SPF 50 wysoka ochrona potwierdzona badaniem in vivo
5,0· 9 opinii50 ml · 319,00 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 127,60 zł Cena regularna: 319,00 zł

SOLAR DEFENCE BARRIER SPF
Balsam wodoodporny SPF 50
SPF 50 wysoka ochrona potwierdzona badaniem in vivo
5,0· 4 opinie200 ml · 77,25 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 123,60 zł Cena regularna: 309,00 zł
Wyniki badań odnoszą się do badanej próbki i grupy probantów. Indywidualne efekty mogą różnić się w zależności od rodzaju, kondycji i wrażliwości skóry.
