Alpha-Isomethyl Ionone
Alfa-izometylojonon
Syntetyczna substancja zapachowa z grupy jononów o pudrowej, fiołkowo-irysowej nucie. Alergen zapachowy wymieniany w składzie powyżej progów deklaracji.
Czym jest alfa-izometylojonon
Alpha-Isomethyl Ionone to keton z rodziny jononów, związków spokrewnionych z substancjami zapachowymi fiołka i korzenia irysa. CosIng podaje nazwę chemiczną 3-metylo-4-(2,6,6-trimetylo-2-cykloheksenylo)-3-buten-2-on; w literaturze występuje też jako gamma-metylojonon. Surowiec kosmetyczny jest syntetyczny: metylojonony otrzymuje się z cytralu i butanonu, podobnie jak zwykłe jonony z cytralu i acetonu.
Ma pudrowy, kwiatowy zapach z nutą fiołka i irysa. Według danych przytoczonych przez SCCS należy do setki substancji zapachowych zużywanych w ilościach ponad 175 ton rocznie i trafia do kosmetyków perfumowanych niemal każdego rodzaju.
Jak działa alfa-izometylojonon
W kosmetyku pełni funkcję zapachową. CosIng przypisuje mu także funkcję „skin conditioning”, ale to funkcja zgłoszona do bazy, a nie udokumentowane działanie pielęgnacyjne. Dla skóry znaczenie ma potencjał uczulający: wiązanie podwójne sprzężone z grupą karbonylową może reagować z białkami naskórka. W teście LLNA na myszach wartość EC3 wyniosła 21,8%, czyli do wywołania odpowiedzi potrzebne były wysokie stężenia.
Stężenia i pH
Prawo UE nie ustala maksymalnego stężenia alfa-izometylojononu. Według SCCS kosmetyki pielęgnacyjne zawierają zwykle 0,1-1% kompozycji zapachowej, a wody toaletowe i perfumowane do 30%, więc najwięcej tej substancji trafia na skórę z perfum. W badaniu 23 dezodorantów z 2007 r. wykryto go w 65% produktów, w stężeniach do 2588 ppm, czyli ok. 0,26%. Nie wymaga określonego pH i rozpuszcza się w olejach oraz alkoholu.
Dla kogo alfa-izometylojonon
Nadaje się do produktów dla osób, które lubią pudrowe, kwiatowe zapachy i dobrze tolerują kosmetyki perfumowane; reakcje w testach płatkowych są rzadkie. Nie jest wskazany przy potwierdzonym uczuleniu na alfa-izometylojonon ani u osób, u których kosmetyki perfumowane wywołują świąd lub zaczerwienienie. Przy skórze z uszkodzoną barierą, np. po zabiegach złuszczających, i przy skórze atopowej rozsądniej wybierać produkty bezzapachowe.
Jak stosować produkty z alfa-izometylojononem
To składnik pomocniczy. W wykazie INCI stoi zwykle blisko końca, obok słowa Parfum. Składniki w stężeniu poniżej 1% można wymieniać w dowolnej kolejności, więc miejsce na liście nie mówi, ile go jest; mówi natomiast, że produkt jest perfumowany, a stężenie przekroczyło próg deklaracji. Deklaracja obowiązuje od lat, więc osoba uczulona może sprawdzać skład; brak nazwy w wykazie oznacza jednak tylko stężenie poniżej progu, a nie całkowity brak składnika. Nie ma ograniczeń co do pory dnia ani łączenia z innymi składnikami.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
Dane zebrane przez SCCS wskazują na niską częstość uczulenia: w sieci ośrodków dermatologicznych IVDK dodatni wynik miało 0,1% z 2004 kolejno badanych pacjentów, a w latach 2005-2008 żaden z 986 testowanych; w badaniu koreańskim 2,1% z 422 pacjentów. Uczulenie kontaktowe jest trwałe, a kolejne kontakty wywołują zaczerwienienie, świąd i grudki w miejscu nałożenia.
Brak badań u kobiet w ciąży. W badaniu na szczurach dawki doustne do 30 mg/kg masy ciała na dobę w czasie ciąży nie wpływały na rozwój płodów. Przepisy nie przewidują ograniczeń w ciąży ani ostrzeżeń dotyczących słońca.
Status prawny w UE
Alpha-Isomethyl Ionone figuruje w załączniku III rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 pod pozycją 90: bez limitu stężenia, z obowiązkiem wymienienia w wykazie składników powyżej 0,001% w produktach niespłukiwanych i 0,01% w spłukiwanych. Wymóg ten istniał już w dyrektywie 76/768/EWG. Rozporządzenie (UE) 2023/1545 pozycji 90 nie zmieniło, więc jego terminy przejściowe tego składnika nie dotyczą.
Co pokazują badania
Wiedza o tym składniku dotyczy bezpieczeństwa, nie działania na skórę: testów płatkowych, testu LLNA i badań toksykologicznych zebranych przez RIFM i SCCS. W 2012 r. SCCS potwierdził, że wcześniej deklarowane alergeny, w tym alfa-izometylojonon, pozostają istotne dla konsumentów. Nie wyznaczono stężenia, poniżej którego osoba uczulona na pewno nie zareaguje.
Status prawny w Unii Europejskiej
- Regulacja
- Załącznik III - dozwolony z ograniczeniami rozporządzenia (WE) 1223/2009
- Warunki i ograniczenia
- Obowiązek podania w wykazie składników powyżej 0,001% w produktach niespłukiwanych i 0,01% w spłukiwanych; brak limitu stężenia (zał. III poz. 90 rozp. (WE) 1223/2009).
Mity i sprostowania
-
Mit: Składnik wymieniany osobno w składzie jest zakazany albo szkodliwy.
Jak jest: Osobna nazwa w wykazie wynika z potencjału uczulającego substancji, a nie z zakazu. Alfa-izometylojonon jest dozwolony bez limitu stężenia (zał. III poz. 90 rozp. (WE) 1223/2009), a substancje zakazane w kosmetykach wymienia załącznik II.
-
Mit: To naturalny składnik z fiołków.
Jak jest: Nazwa jononów nawiązuje do greckiej nazwy fiołka, ale alfa-izometylojonon używany w kosmetykach powstaje w syntezie chemicznej. Pochodzenie i tak nie przesądza o ryzyku: substancje naturalne i syntetyczne uczulają na tych samych zasadach.
Pytania o alfa-izometylojonon (Alpha-Isomethyl Ionone)
Czy Alpha-Isomethyl Ionone w składzie oznacza, że kosmetyk uczula?
Nie. Deklaracja ma pomóc osobom już uczulonym, które muszą unikać tej konkretnej substancji. U większości użytkowników składnik nie wywołuje żadnych objawów, a w testach płatkowych reakcje na niego należą do rzadkich.
Jak sprawdzić, czy ma się uczulenie na alfa-izometylojonon?
Rozstrzyga test płatkowy wykonany przez dermatologa lub alergologa. Składnik nie wchodzi w skład mieszanki zapachowej I z podstawowej serii testów, dlatego przy podejrzeniu alergii na zapachy warto zapytać o testowanie pojedynczych substancji.
Czy w szamponie ten składnik jest mniejszym problemem niż w kremie?
Tak, kontakt ze skórą jest krótszy, a próg deklaracji w produktach spłukiwanych jest dziesięciokrotnie wyższy (0,01% zamiast 0,001%). Osoba już uczulona może jednak zareagować także na szampon, zwłaszcza na czole, uszach i karku.
Czy kosmetyki z tym składnikiem można stosować w ciąży?
Przepisy nie ograniczają jego stosowania w ciąży, a badanie na zwierzętach nie wykazało wpływu na rozwój płodów. Brakuje jednak badań u kobiet ciężarnych, dlatego osoby wrażliwe na zapachy mogą w tym czasie wybierać produkty bezzapachowe.
Nie ma tu Twojego pytania? Zadzwoń: 730 952 543 albo napisz: kontakt@jokaproskin.pl.
W produktach JoKaPROskin
45 produktów ma Alpha-Isomethyl Ionone w składzie INCI.

REVIVA KOLAGEN
Specjalistyczny balsam kolagenowy do ciała
+79% nawilżenia po 3 h i 5 h
4,99· 172 opinie200 ml · 74,75 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 89,70 zł Cena regularna: 299,00 zł

REVIVA KOLAGEN
Specjalistyczny krem kolagenowy do twarzy
+71% nawilżenie skóry po 5 godzinach
4,97· 297 opinii50 ml · 369,00 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 110,70 zł Cena regularna: 369,00 zł

REVIVA KOLAGEN
Specjalistyczny tonik kolagenowy
+29% nawilżenie po 3 godzinach
5,0· 94 opinie150 ml · 76,33 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 68,70 zł Cena regularna: 229,00 zł

REVIVA KOLAGEN
Specjalistyczny kolagenowy peeling enzymatyczny
70% badanych z wygładzeniem skóry (od 7% do 54%)
4,92· 92 opinie50 ml · 249,00 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 74,70 zł Cena regularna: 249,00 zł

REVIVA KOLAGEN
Specjalistyczne serum kolagenowe
−31% TEWL po 3 godzinach
4,9· 201 opinii30 ml · 665,00 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 119,70 zł Cena regularna: 399,00 zł

REVIVA KOLAGEN
Specjalistyczna mgiełka kolagenowa do włosów i skóry głowy
+29% nawilżenia skóry
4,93· 104 opinie150 ml · 99,67 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 89,70 zł Cena regularna: 299,00 zł

REVIVA KOLAGEN
Specjalistyczna mgiełka kolagenowa do twarzy i ciała
+24% wzrost poziomu nawilżenia skóry po 1 godzinie od aplikacji
4,99· 110 opinii150 ml · 99,67 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 89,70 zł Cena regularna: 299,00 zł

REVIVA KOLAGEN
Specjalistyczny krem kolagenowy pod oczy
+60% wzrost nawilżenia po 3 godzinach od aplikacji
4,95· 132 opinie30 ml · 581,67 zł / 100 mlNajniższa cena z 30 dni przed obniżką: 104,70 zł Cena regularna: 349,00 zł
Wyniki badań odnoszą się do badanej próbki i grupy probantów. Indywidualne efekty mogą różnić się w zależności od rodzaju, kondycji i wrażliwości skóry.
Wszystkie produkty z tym składnikiem (45)
- Specjalistyczny Dermokosmetyczny Krem pod Oczy 30ml
- Specjalistyczny Dermokosmetyczny Krem Przeciwzmarszczkowy 50ml
- Specjalistyczny Dermokosmetyczny Olejek do Twarzy 30ml
- Specjalistyczne Dermokosmetyczne Serum Wzmacniające 30ml
- Specjalistyczny Dermokosmetyczny Balsam do Ciała 200ml
- Specjalistyczny Dermokosmetyczny Krem na Dzień 50ml
- Specjalistyczny Dermokosmetyczny Krem na Noc 50ml
- Modelujący Balsam Liftingujący Do Ciała 200 ml
- Skoncentrowany Krem Przeciwzmarszczkowy Pod Oczy 30 ml
- Napinający i Ujędrniający Krem Do Szyi i Dekoltu 50 ml
- Aktywny Tonik Rewitalizujący 150 ml
- Aktywne Serum Modelujące Owal Twarzy 30 ml
- Silnie Regenerujący Krem Na Noc 50 ml
- Silnie Liftingujący Krem Na Dzień 50 ml
- Luksusowy Olejek Do Demakijażu 150 ml
- Zestaw CELLUREVA DERMOSCULPT
- Zestaw TO GO
- Lotion do twarzy i ciała SPF 30 100 ml
- Mgiełka ochronna SPF 50 100 ml
- Krem na dzień SPF 50 50 ml
- Balsam wodoodporny SPF 50 200 ml
- AURELEZA Extrait de Parfum 100ml
- Szampon Kolagenowy Gęstość i Elastyczność 200 ml
- Szampon Porost i Wzmocnienie Włosów 200 ml
- Szampon Odbudowa Włosa 200 ml
- Szampon Równowaga Skóry 200 ml
- Szampon Wygładzenie i Połysk 200 ml
- Odżywka Kolagenowa Gęstość i Elastyczność 200 ml
- Odżywka Porost i Wzmocnienie Włosów 200 ml
- Odżywka Odbudowa Włosa 200 ml
- Odżywka Równowaga Skóry 200 ml
- Odżywka Wygładzenie i Połysk 200 ml
- Zestaw Kolagenowy Gęstość i Elastyczność
- Zestaw Porost i Wzmocnienie Włosów
- Zestaw Odbudowa Włosa
- Zestaw Równowaga Skóry
- Zestaw Wygładzenie i Połysk
Składniki o podobnym działaniu
Źródła
- CosIng: ALPHA-ISOMETHYL IONONE
- Rozporządzenie (WE) nr 1223/2009 dotyczące produktów kosmetycznych, tekst skonsolidowany z 1 września 2025 r., załącznik III (EUR-Lex)
- SCCS, Opinion on fragrance allergens in cosmetic products, SCCS/1459/11, 2012
- Politano VT i in., Evaluation of the developmental toxicity of alpha-iso-methylionone in rats, Int J Toxicol 2007
