Encyklopedia INCI

Phenethyl Alcohol

Alkohol fenyloetylowy

Aromatyczny alkohol o zapachu róży (2-fenyloetanol). Nadaje produktom zapach i wspomaga ich ochronę przed drobnoustrojami; naturalnie występuje w wodzie i olejku różanym.

Czym jest alkohol fenyloetylowy

Phenethyl Alcohol to 2-fenyloetanol, prosty alkohol aromatyczny: pierścień benzenowy połączony z dwuwęglowym łańcuchem zakończonym grupą hydroksylową. Jest bezbarwną cieczą o łagodnym zapachu róży, rozpuszczalną w wodzie do około 2%, a łatwo w alkoholu, olejach i glicerynie. CosIng podaje CAS 60-12-8, WE 200-456-2 i jedną funkcję: substancja zapachowa.

Występuje naturalnie w kwiatach róży: według raportu CIR o róży stulistnej w wodzie różanej z Rosa centifolia przypada na niego 42 mg/l ze 103 mg/l wszystkich związków lotnych. W kosmetykach jest składnikiem kompozycji zapachowych i dodatkiem wspomagającym ochronę produktu przed drobnoustrojami, często w mieszaninach z glikolem kaprylowym. Stoi zwykle pod koniec składu, obok innych składników wspomagających konserwację.

Jak działa alkohol fenyloetylowy

  • nadaje produktowi różany zapach i maskuje zapach innych surowców;
  • zwiększa przepuszczalność błon komórkowych bakterii: Corre i wsp. (1990) obserwowali w mikroskopie elektronowym uszkodzenie osłon bakterii Gram-ujemnych i szybki wyciek jonów potasu z komórek;
  • w tym badaniu zabijał bakterie w stężeniach 90-180 mM, czyli około 1,1-2,2%, a hamował ich namnażanie w stężeniach 4-5 razy niższych.

W stężeniach do 1%, uznanych przez CIR za bezpieczne, pozostaje poniżej progu zabójczego z tego badania, więc ochronę produktu wspiera razem z innymi składnikami.

Stężenia i pH

CIR (Elder 1990) uznał alkohol fenyloetylowy za bezpieczny w kosmetykach w stężeniach do 1%, a po ponownym przeglądzie w 2008 r. nie zmienił tego wniosku. Jako obojętny alkohol, a nie kwas organiczny, nie wymaga kwaśnego pH, od którego zależy skuteczność np. benzoesanu sodu czy sorbinianu potasu. Nie figuruje w żadnym z załączników rozporządzenia (WE) nr 1223/2009.

Dla kogo jest ten składnik

Pasuje do produktów dla każdego typu skóry i do produktów do włosów jako składnik zapachowy i pomocniczy; sam nie zmienia stanu skóry. Osoby, które źle znoszą kosmetyki o zapachu różanym, mogą sprawdzać jego obecność w składzie, bo nadaje on produktom właśnie taki zapach.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

W badaniach na ludziach zebranych przez CIR nie drażnił skóry i nie uczulał. U królików i świnek morskich drażnił skórę lekko lub umiarkowanie, a od stężenia 1% drażnił oczy królików. W teście Amesa nie był mutagenny.

W badaniu, w którym nakładano go na skórę ciężarnych szczurów, dawka 1,40 ml/kg wyraźnie szkodziła samicom i wywoływała wady płodów, a przy 0,43 ml/kg częściej występowały opóźnione kostnienie i żebra szyjne. W drugim badaniu, z dawkami 0,07-0,70 ml/kg dziennie, żebra szyjne przybywały dopiero przy 0,70 ml/kg. CIR przyjął za dawkę bez wpływu na liczbę żeber szyjnych 0,43 ml/kg dziennie z drugiego badania i wyprowadził z niej granicę 1%. Granica ta uwzględnia więc rozwój płodu, ale tylko do 1% w produkcie; osobnej oceny dla kobiet w ciąży CIR nie wydał. Podawany w paszy nie wpływał na rozwój płodów, poza opóźnieniem kostnienia przy dawce 10 000 ppm. Nie należy do alergenów zapachowych z wykazu rozszerzonego rozporządzeniem (UE) 2023/1545.

Co pokazują badania

Ocena bezpieczeństwa opiera się na badaniach na zwierzętach i testach płatkowych na ludziach zebranych w raporcie CIR z 1990 r. Działanie przeciwdrobnoustrojowe opisano w badaniach laboratoryjnych na czterech gatunkach bakterii, w tym Escherichia coli i Staphylococcus aureus; autorzy zaznaczyli, że uszkodzenie błony nie musi być jedyną przyczyną obumierania bakterii. Nie znaleziono badań klinicznych działania na skórę.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Caprylyl Glycolczęsta para w mieszaninach wspomagających ochronę produktu przed drobnoustrojami

Mity i sprostowania

MitPhenethyl Alcohol to alkohol, więc wysusza skórę tak jak Alcohol Denat.

Jak jestSłowo „alcohol” w nazwie INCI oznacza grupę chemiczną, a nie alkohol etylowy. Alkohol fenyloetylowy stosuje się w stężeniach do 1%, a w badaniach na ludziach zebranych przez CIR nie drażnił skóry. Wysuszające działanie przypisywane alkoholowi etylowemu dotyczy produktów, w których stanowi on dużą część składu.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Phenethyl Alcohol jest konserwantem?

Formalnie nie: konserwanty dopuszczone w UE wymienia załącznik V rozporządzenia (WE) nr 1223/2009, a alkoholu fenyloetylowego tam nie ma. Dodaje się go przede wszystkim jako składnik zapachowy, a jego działanie przeciwdrobnoustrojowe dodatkowo wspomaga ochronę produktu. Według wytycznych grupy roboczej przy Komisji Europejskiej o oświadczeniach typu „wolny od” (dokument techniczny z 2017 r.) hasło „bez konserwantów” nie powinno pojawiać się na produkcie, który zawiera składniki chroniące go przed drobnoustrojami, także spoza załącznika V, takie jak alkohol fenyloetylowy.

Czy produkt z Phenethyl Alcohol w składzie jest bezzapachowy?

Nie zawsze. Alkohol fenyloetylowy ma własny zapach róży, więc produkt bez „Parfum” w składzie może mieć wyczuwalną, delikatną nutę różaną. Przy szukaniu kosmetyków bez zapachu warto sprawdzać także takie pojedyncze substancje zapachowe.

Czy alkohol fenyloetylowy może uczulać?

W badaniach na ludziach opisanych przez CIR nie uczulał, a jego nazwa nie musi być wymieniana na etykiecie jako alergen, jak w przypadku linalolu czy limonenu. Pojedynczych reakcji nie da się wykluczyć przy żadnym składniku, ale nie jest to substancja znana z częstych uczuleń.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: PHENETHYL ALCOHOL
  2. Elder RL, Final Report on the Safety Assessment of Phenethyl Alcohol, J Am Coll Toxicol 1990; 9(2): 165-183 (Cosmetic Ingredient Review)
  3. Cosmetic Ingredient Review, Safety Assessment of Rosa centifolia-Derived Ingredients as Used in Cosmetics, 2023
  4. Corre J, Lucchini JJ, Mercier GM, Cremieux A, Antibacterial activity of phenethyl alcohol and resulting membrane alterations, Res Microbiol 1990; 141(4): 483-497

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.