Encyklopedia INCI

Inulin

Inulina

Polisacharyd z fruktozy pozyskiwany z korzenia cykorii. W kosmetykach działa jako humektant i składnik kondycjonujący, a w mieszaninach prebiotycznych jako pożywka dla mikroflory skóry.

Czym jest inulina

Inulina to fruktan: łańcuch cząsteczek fruktozy połączonych wiązaniami beta(2-1), zakończony zwykle jedną cząsteczką glukozy. Jest mieszaniną łańcuchów o różnej długości, od kilku do kilkudziesięciu jednostek; frakcje o średnim stopniu polimeryzacji poniżej 10 nazywa się oligofruktozą lub fruktooligosacharydami (FOS). Surowiec kosmetyczny otrzymuje się przez ekstrakcję z korzenia cykorii (Cichorium intybus), podobnie jak inulinę spożywczą, stosowaną jako błonnik pokarmowy.

W CosIng ma funkcję kondycjonującą skórę, a słownik składników przywołany przez CIR zalicza ją do humektantów. Występuje w kremach, tonikach, szamponach i odżywkach, często razem z Alpha-Glucan Oligosaccharide jako gotowa mieszanina prebiotyczna.

Jak działa na skórę

  • jako polisacharyd z licznymi grupami hydroksylowymi wiąże wodę, stąd klasyfikacja jako humektant;
  • w hodowlach bakteryjnych inulina pobudzała wzrost Staphylococcus epidermidis, bakterii typowej dla zdrowej skóry, i wytwarzanie przez nią krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, choć słabiej niż krótsze fruktooligosacharydy;
  • rola prebiotyczna opiera się na założeniu, że bakterie pożądane na skórze korzystają z fruktanów łatwiej niż gatunki niepożądane; na skórze ludzi potwierdzono to w niewielkim stopniu.

Stężenia i pH

Według danych zebranych przez CIR w 2015 roku inulinę zgłoszono w 41 produktach, w stężeniach do 3% w kosmetykach niespłukiwanych i do 0,25% w spłukiwanych. Mieszaniny inuliny z oligosacharydem alfa-glukanowym dostawcy zalecają w ilości 0,5-5%. Wiązania fruktozowe ulegają hydrolizie w środowisku silnie kwaśnym, zwłaszcza w podwyższonej temperaturze, co ogranicza jej trwałość w bardzo kwaśnych recepturach. Jako cukier może być pożywką dla drobnoustrojów w produkcie, co trzeba uwzględnić w konserwowaniu.

Dla kogo jest ten składnik

Pasuje do każdego typu skóry, szczególnie wrażliwej i odwodnionej, oraz do łagodnych produktów myjących. Nie natłuszcza, więc sprawdza się także przy cerze tłustej i mieszanej. Jest składnikiem wspierającym, nie aktywnym: nie rozjaśnia przebarwień ani nie wygładza zmarszczek. Ostrożność powinny zachować osoby z rozpoznaną alergią natychmiastową na inulinę, bardzo rzadką i opisaną po spożyciu.

Jak stosować produkty z tym składnikiem

Nie wymaga specjalnego trybu: krem lub tonik z inuliną stosuje się rano i wieczorem, szampon i odżywkę przy każdym myciu. W składzie INCI stoi zwykle w środkowej części listy; bezpośrednio po niej często widać Alpha-Glucan Oligosaccharide, co wskazuje na użycie gotowej mieszaniny prebiotycznej. Nazwy Stearoyl Inulin, Palmitoyl Inulin czy Sodium Carboxymethyl Inulin oznaczają chemicznie zmodyfikowane pochodne o innych funkcjach: emolientów, emulgatorów albo związków chelatujących i zagęszczających.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR w raporcie o polisacharydach z 2015 roku uznał inulinę za bezpieczną w obecnych warunkach stosowania i stężeniach. Duże cząsteczki polisacharydów praktycznie nie przenikają przez skórę. W badaniu na szczurach karmionych przez 13 tygodni paszą z 7,5% inuliny nie stwierdzono istotnych zmian. Alergia na inulinę jest rzadka i dotyczy reakcji po spożyciu; nie znaleziono opisów alergii kontaktowej po kosmetykach. Nie ma przeciwwskazań do stosowania w ciąży, podczas karmienia i u dzieci. Nie wpływa na wrażliwość na słońce.

Co pokazują badania

Bezpieczeństwo inuliny jest dobrze udokumentowane, głównie dzięki jej zastosowaniu w żywności. Znacznie słabiej zbadano jej działanie na skórę. Efekt prebiotyczny opisano w hodowlach bakteryjnych: w pracy Shao i wsp. (2025) inulina, podobnie jak trzy inne oligosacharydy, pobudzała wzrost badanego szczepu S. epidermidis. Przegląd Zeng i wsp. (2025) o prebiotycznych oligosacharydach w pielęgnacji skóry nie wymienia badań klinicznych samej inuliny nakładanej na skórę. Wyniki badań na zwierzętach dotyczą inuliny podawanej w diecie i nie przekładają się na kosmetyki.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

Mity i sprostowania

MitCukry w kosmetykach, w tym inulina, dokarmiają bakterie i nasilają niedoskonałości skóry.

Jak jestInulina jest źródłem węgla tylko dla części bakterii, a w badaniach laboratoryjnych sprzyjała S. epidermidis, bakterii typowej dla zdrowej skóry. Nie ma danych łączących kosmetyki z inuliną z nasileniem niedoskonałości, a rozwój drobnoustrojów w samym produkcie ogranicza system konserwujący.

Najczęściej zadawane pytania

Czy inulina w kosmetyku to to samo co inulina w suplementach z błonnikiem?

Chemicznie tak: w obu przypadkach to fruktan z korzenia cykorii. W jelicie służy jako pożywka dla bakterii okrężnicy, a na skórze pełni głównie rolę humektantu i składnika prebiotycznego w niewielkim stężeniu. Efektów diety nie należy przenosić na kosmetyk.

Czy inulina nadaje się do skóry tłustej i skłonnej do zaskórników?

Danych o komedogenności inuliny nie ma, ale jako rozpuszczalny w wodzie cukier nie należy do grup składników, które zwykle podejrzewa się o zatykanie ujść mieszków. O tym decydują raczej oleje, masła i woski w recepturze.

Czy osoba uczulona na cykorię albo karczochy może używać kosmetyków z inuliną?

Opisane reakcje dotyczyły spożycia, a w jednym z przypadków przeciwciała rozpoznawały połączenie inuliny z białkiem, nie samą inulinę. Oczyszczony surowiec zawiera niewiele białek, ale przy potwierdzonej alergii warto najpierw wykonać próbę na małym fragmencie skóry albo skonsultować się z alergologiem.

Po co inulina w szamponie?

W szamponie pełni rolę humektantu i składnika prebiotycznego dla skóry głowy. Kontakt jest krótki, więc jej udział w efekcie jest skromny; o komforcie skóry głowy decydują przede wszystkim łagodne detergenty i składniki kondycjonujące.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: INULIN
  2. Johnson W Jr, Heldreth B, Safety Assessment of Polysaccharide Gums as Used in Cosmetics, Cosmetic Ingredient Review, raport końcowy 2015
  3. Shao L i in., The prebiotic effects of fructooligosaccharides enhance the growth characteristics of Staphylococcus epidermidis and enhance the inhibition of Staphylococcus aureus biofilm formation, International Journal of Cosmetic Science 2025
  4. Franck P i in., Anaphylactic reaction to inulin: first identification of specific IgEs to an inulin protein compound, International Archives of Allergy and Immunology 2005

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.