Encyklopedia INCI

Hydroxypropylgluconamide

Hydroksypropyloglukonamid

Amid kwasu glukonowego i 3-aminopropanolu, otrzymywany z glukonolaktonu. Składnik produktów do wzmacniania włosów osłabionych rozjaśnianiem i farbowaniem; wiąże też wodę.

Czym jest hydroksypropyloglukonamid

Hydroxypropylgluconamide to według CosIng produkt reakcji glukonolaktonu (Gluconolactone) z 3-aminopropanolem, czyli amid kwasu glukonowego o wzorze C9H19NO7 i masie cząsteczkowej 253 g/mol, z sześcioma grupami hydroksylowymi. CosIng podaje numer CAS 190445-18-2, bez numeru WE, oraz funkcje kondycjonowania włosów i humektantu.

Zgłoszenie patentowe z 2017 r. (Everaert i wsp., Hercules LLC, spółka z grupy Ashland, dostawcy surowca) opisuje grupę glukonamidów i soli alkiloamoniowych kwasu glukonowego jako substancje wzmacniające włosy i ograniczające wypłukiwanie koloru. Według Chambers i wsp. (2022) najsilniej wzmacniała włosy kompozycja z 3-aminopropanolem i ona stała się podstawą surowca handlowego: około 50% roztworu wodnego tego amidu i soli Hydroxypropylammonium Gluconate.

Jak działa hydroksypropyloglukonamid na włosy

  • dostawca wykazywał spektroskopią FTIR obecność składników surowca w korze włosów rozjaśnianych po moczeniu w roztworze i spłukaniu;
  • w kryształach amidu każda cząsteczka łączy się wiązaniami wodorowymi z siedmioma sąsiednimi, głównie przez grupy hydroksylowe; według autorów podobną sieć może tworzyć z resztami aminokwasów keratyny;
  • w alkoholu benzylowym i anilinie amid tworzy żel; autorzy przypuszczają, że skłonność do agregacji może sprzyjać pokrywaniu włókien i nadawaniu włosom objętości;
  • jako humektant wiąże wodę.

Mechanizmu wzmacniania nie potwierdzono wprost: próby otrzymania kokryształów amidu z aminokwasami obecnymi we włosach nie dały nowych struktur.

Stężenia i pH

W przykładach patentowych pasma włosów moczono 30 minut w 1% roztworze wodnym produktu reakcji o pH około 4, ustawionym kwasem mlekowym lub winowym, a następnie suszono; patent podaje zakres pH od około 2 do około 6. W szamponach dostawcy surowiec stanowi 1% składu, przy pH produktu 4,0-5,0. W roztworze, zwłaszcza zasadowym, amid stopniowo przechodzi w sól, więc kwaśne pH sprzyja jego zachowaniu w produkcie.

Dla kogo jest ten składnik

Dla włosów, które łamią się po rozjaśnianiu i farbowaniu: w przykładach patentowych badano włosy rozjaśniane dwukrotnie, a w materiałach dostawcy także trzykrotnie. Składnika nie badano na skórze głowy i nie ma on związku z wypadaniem włosów z mieszków.

Jak stosować produkty z hydroksypropyloglukonamidem

Na etykiecie stoi zwykle obok Hydroxypropylammonium Gluconate. W patencie efekt uzyskano po 30 minutach moczenia i wysuszeniu włosów, więc maski i produkty bez spłukiwania dają warunki najbliższe tym testom; dostawca opisuje działanie także w szamponie, przy krótkim kontakcie.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Hydroksypropyloglukonamid nie ma oceny CIR ani opinii SCCS i nie znaleziono publicznych wyników badań drażnienia, uczulenia ani działania ogólnoustrojowego. Substrat reakcji, glukonolakton, jest dopuszczonym składnikiem kosmetyków i dodatkiem do żywności, ale nie przesądza to o bezpieczeństwie amidu. Bezpieczeństwo konkretnego produktu potwierdza raport bezpieczeństwa wymagany przez rozporządzenie (WE) nr 1223/2009. Danych o stosowaniu w ciąży brak.

Co pokazują badania

Dane liczbowe pochodzą z patentu dostawcy. W teście zmęczeniowym (cykliczne obciążanie 50 włosów; wynikiem jest liczba cykli, po której zerwało się 63,2% włókien) nietraktowane włosy rozjaśniane dwukrotnie wytrzymywały 1241 cykli, po traktowaniu produktem reakcji glukonolaktonu z 3-aminopropanolem 9723 cykle, a włosy nieuszkodzone 6838. W innych seriach nietraktowane włosy rozjaśniane dwukrotnie wytrzymywały od 2940 do 6103 cykli, więc wyniki można porównywać tylko w obrębie jednej serii. Brakuje badań z udziałem ludzi i powtórzeń niezależnych od dostawcy.

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

Mity i sprostowania

MitHydroxypropylgluconamide odbudowuje zerwane mostki dwusiarczkowe, tak jak obiecują produkty typu plex.

Jak jestW cząsteczce nie ma grup tiolowych ani innych, które mogłyby tworzyć wiązania dwusiarczkowe. Autorzy badań strukturalnych przypuszczają jedynie, że wiązania wodorowe i mostki solne mogą częściowo zastępować zerwane mostki, i zaznaczają, że mechanizm nie jest poznany.

Najczęściej zadawane pytania

Czy to ten sam składnik co glukonolakton w kremach złuszczających?

Nie. Glukonolakton jest substratem, z którego powstaje ten amid, ale w cząsteczce amidu nie ma już pierścienia laktonowego ani wolnej grupy kwasowej. Hydroksypropyloglukonamid nie działa więc jak kwas PHA i nie złuszcza naskórka; w kosmetykach służy do kondycjonowania włosów.

Czy efekt znika po umyciu włosów?

W materiałach dostawcy wytrzymałość włosów pozostawała podwyższona po płukaniu imitującym kilka myć. Nie opublikowano badań, jak długo efekt utrzymuje się przy zwykłym używaniu, ani badań z udziałem ludzi.

Czy nadaje się do włosów kręconych i afro?

Dostawca badał nieuszkodzone włosy afrykańskie, azjatyckie i europejskie i we wszystkich opisywał wzrost wytrzymałości w teście zmęczeniowym. To wynik laboratoryjny; to, czy produkt sprawdzi się przy danym typie włosów, zależy też od reszty receptury.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: HYDROXYPROPYLGLUCONAMIDE
  2. Chambers LI, Yufit DS, Musa OM, Steed JW, Understanding the Interaction of Gluconamides and Gluconates with Amino Acids in Hair Care, Crystal Growth & Design 2022; 22(10): 6190-6200
  3. Everaert EPJM, Kroon G, Zhang X, Method of strengthening hair fibers and protecting dyed hair color from fading or wash-out, US20170007518A1, 2017 (patent, dane dostawcy)
  4. Ashland, fiberHance BM solution: strengthen hair from the inside (materiały dostawcy surowca)

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.