Cetearyl Ethylhexanoate
Etyloheksanian cetearylu
Ester alkoholi tłuszczowych C16-18 i kwasu 2-etyloheksanowego. Płynny emolient, który zmiękcza i wygładza skórę; tworzy fazę olejową balsamów, kremów i podkładów.
Czym jest etyloheksanian cetearylu
Cetearyl Ethylhexanoate to mieszanina estrów kwasu 2-etyloheksanowego z alkoholami tłuszczowymi o 16-18 atomach węgla, czyli z alkoholem cetearylowym; dawniej nosił nazwę INCI Cetearyl Octanoate. Otrzymuje się go przez katalityczną estryfikację albo przez zmieszanie etyloheksanianów cetylu i stearylu w stosunku wagowym 7:2. To przejrzysta, oleista ciecz, nierozpuszczalna w wodzie, krzepnąca w temperaturze od -4 do 1°C. W danych FDA z 2013 r. figurował w 404 produktach, z czego 382 były niespłukiwane (Fiume i in., 2015).
Jak działa etyloheksanian cetearylu
CosIng przypisuje mu funkcje emolientu oraz składnika kondycjonującego skórę i włosy. Według danych przytoczonych przez CIR przypomina wydzielinę gruczołu kuprowego ptaków wodnych, nadaje recepturom właściwości hydrofobowe, poprawia rozprowadzanie i natłuszcza suchą skórę. Rozgałęziona reszta kwasu utrudnia krystalizację, dlatego ester pozostaje cieczą, a nasycone łańcuchy sprawiają, że nie ulega łatwo samoutlenieniu. W praktyce:
- Zmiękcza i wygładza: wypełnia nierówności warstwy rogowej, co zmniejsza szorstkość.
- Ułatwia rozprowadzanie: emulsja łatwiej się rozsmarowuje i daje gładkie wykończenie.
- Kondycjonuje włosy: nadaje im miękkość i poślizg.
Stężenia i pH
Według ankiety przemysłu z 2012 r. stężenia wynosiły od 0,00009% do 35%. Najwyższe dotyczyły produktów niespłukiwanych; w pudrach sięgały 8%, w sprayach pompkowych 5%, a w produktach spłukiwanych 2%. Maksimum, 35%, nie zmieniło się od 2002 r. (Fiume i in., 2015). CIR zakłada, że ester może ulegać hydrolizie chemicznej lub enzymatycznej do kwasu 2-etyloheksanowego i alkoholu cetearylowego.
Dla kogo jest etyloheksanian cetearylu
Dla każdego typu skóry w balsamach, kremach i podkładach, a szczególnie dla skóry suchej, której dostarcza lipidów. Poza osobami z potwierdzoną nadwrażliwością na konkretny produkt nie ma znanych grup, które powinny go unikać.
Jak stosować produkty z etyloheksanianem cetearylu
Na liście składników balsamu czy kremu stoi zwykle w pierwszej części, obok masła shea, olejów i alkoholi tłuszczowych, i jest wtedy jednym z głównych emolientów fazy olejowej. Końcówka „ethylhexanoate” oznacza ester kwasu 2-etyloheksanowego, a człon „ethylhexyl” w innych nazwach, np. Ethylhexyl Stearate, resztę alkoholu 2-etyloheksylowego; to różne składniki o podobnej funkcji.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
Panel CIR uznał etyloheksanian cetearylu za bezpieczny w 1982 r., potwierdził to w 2006 r., a w 2013 r. objął oceną 16 alkilowych etyloheksanianów, pod warunkiem że produkty nie drażnią (Fiume i in., 2015). W 24-godzinnym teście płatkowym z nierozcieńczonym estrem u 100 osób, niemal wyłącznie pacjentów szpitalnych z problemami skórnymi, w tym 92 z alergią w wywiadzie, lekkie lub umiarkowane reakcje wystąpiły u 4. Produkt z 0,4% był praktycznie niedrażniący w 21-dniowym teście u 13 osób, a produkty z 0,2-30% nie uczulały w testach powtarzanych płatków na łącznie 644 osobach; produkt z 2,5% nie był fototoksyczny (10 osób).
Możliwy metabolit, kwas 2-etyloheksanowy, u gryzoni w dużych dawkach doustnych uszkadzał wątrobę i działał szkodliwie na rozwój płodu; mechanizm wiązano z zatrzymywaniem cynku w wątrobie matki i jego niedoborem u zarodka. Według CIR ester nałożony na skórę musi przejść przez naskórek i dopiero potem ulec przemianie, więc kwas nie osiąga stężeń istotnych toksykologicznie, co zdaniem panelu wyklucza ryzyko dla rozwoju płodu.
Co pokazują badania
U królików nierozcieńczony ester nakładany na skórę do 90 dni nie wywołał skutków ogólnoustrojowych, a jedynie łagodne podrażnienie. Brakuje badań działania mutagennego i nowotworowego, które CIR zastąpił danymi dla alkoholi tłuszczowych. Badań mierzących, jak sam ester zmienia nawilżenie lub gładkość skóry, nie znaleziono.
Status prawny w Unii Europejskiej
- Regulacja
- Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009
Mity i sprostowania
MitCetearyl Ethylhexanoate zawiera zakazany w UE kwas 2-etyloheksanowy, więc sam też powinien być zakazany.
Jak jestKwas 2-etyloheksanowy i jego sole są wymienione w załączniku II rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 (poz. 1024; sole objęło nią rozporządzenie (UE) 2023/1490 od 1 grudnia 2023 r.). Ester to odrębna substancja, dla której CosIng nie podaje ograniczeń. Kwas może powstawać przy hydrolizie estru, a w surowcu może występować w śladowych ilościach. Niezamierzone, technicznie nieuniknione śladowe ilości substancji zakazanej dopuszcza art. 17 rozporządzenia (WE) nr 1223/2009, jeśli produkt pozostaje bezpieczny. CIR ocenił narażenie na kwas powstający z estru i uznał ester za bezpieczny w kosmetykach.
Najczęściej zadawane pytania
Czy ten ester może zwiększać wchłanianie innych składników kremu?
Może. W badaniach alkilowe etyloheksaniany zwiększały przenikanie indometacyny przez skórę, co CIR tłumaczy lepszą rozpuszczalnością leku w estrze. Panel zalecił producentom ostrożność przy łączeniu tych estrów ze składnikami, których bezpieczeństwo opiera się na słabym wchłanianiu. Dlatego ocenę bezpieczeństwa wykonuje się dla całej receptury, a nie dla pojedynczego składnika.
Czy Cetearyl Ethylhexanoate wysusza skórę jak alkohol?
Nie. Człon „cetearyl” oznacza łańcuch alkoholi tłuszczowych C16-18 związany w ester, a nie alkohol etylowy. To oleista ciecz, która zmiękcza naskórek; w CosIng figuruje jako emolient. Z alkoholem cetearylowym (Cetearyl Alcohol) łączy go tylko ta sama część łańcucha.
Czy produkty z tym estrem można nakładać w okolicy oczu?
Tak, jest w nich stosowany: w ankiecie z 2012 r. produkty do okolic oczu zawierały go w stężeniach 0,3-26%. W testach na królikach nie drażnił oczu ani nierozcieńczony, ani w recepturach z 2,5-30%. O tolerancji konkretnego produktu decyduje jednak cała receptura.
Składniki o podobnym działaniu
Źródła
- CosIng: CETEARYL ETHYLHEXANOATE
- Fiume M i in., Safety Assessment of Alkyl Ethylhexanoates as Used in Cosmetics, International Journal of Toxicology 2015; 34(3 Suppl): 61S-73S
- Elder RL (red.), Final Report on the Safety Assessment of Cetearyl Octanoate, Journal of the American College of Toxicology 1982; 1(4): 81-90 (Cosmetic Ingredient Review)
- Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/1490 z dnia 19 lipca 2023 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1223/2009 w odniesieniu do substancji CMR (m.in. zał. II poz. 1024), EUR-Lex
Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.







