Encyklopedia INCI

Rose Ketones

Ketony różane (damaskony)

Nazwa zbiorcza siedmiu ketonów zapachowych z grupy damaskonów, deklarowanych razem w składzie. W UE łącznie najwyżej 0,02% w produktach innych niż do jamy ustnej.

Czym są ketony różane

Rose Ketones to nazwa zbiorcza, pod którą rozporządzenie (UE) 2023/1545 każe deklarować w wykazie składników siedem ketonów zapachowych z grupy damaskonów, zebranych w pozycji 157 załącznika III: alfa-damaskon (cis-Rose ketone-1), trans-alfa-damaskon (trans-Rose ketone-1), damaskenon (Rose ketone-4), delta-damaskon (Rose ketone-3), trans-delta-damaskon (trans-Rose ketone-3) oraz cis- i trans-beta-damaskon (cis- i trans-Rose ketone-2). Wcześniej każdy z nich miał osobną pozycję (157, 158, 160-163 i 165); CosIng nie podaje dla nazwy zbiorczej numerów CAS ani WE.

Damaskony to ketony o 13 atomach węgla, spokrewnione z jononami; w roślinach powstają z rozkładu karotenoidów. Damaskenon należy do najintensywniejszych zapachowo składników olejku różanego, choć jest go tam niewiele, i występuje też w aromacie wina czy herbaty.

Jak działają ketony różane

W kompozycji dają owocowo-różaną nutę, kojarzoną z suszonymi owocami. Ich cząsteczki mają wiązanie podwójne sprzężone z grupą karbonylową, które może reagować z białkami skóry; SCCS wskazuje u części damaskonów taki mechanizm jako możliwe źródło zdolności uczulającej. W testach LLNA na myszach wartość EC3 wyniosła 1,22-1,24% dla damaskenonu, 2,4% dla trans-beta-damaskonu, 3,3% dla alfa-damaskonu oraz 5,19% i 9,6% dla delta-damaskonu; niższa wartość oznacza silniejszy potencjał uczulający.

Stężenia i pH

W UE łączne stężenie ketonów różanych w produktach innych niż do jamy ustnej nie może przekroczyć 0,02%; przypis do załącznika III każe sumować substancje stosowane razem. Norma IFRA (poprawka 49, 2020), obejmująca też izodamaskony, dopuszcza 0,0023% w dezodorantach, 0,0077% w produktach do ust, 0,011% w balsamach do ciała i 0,043% w perfumach; w perfumach sprzedawanych w UE wiąże niższy limit z rozporządzenia.

Dla kogo są ketony różane

Nadają zapach i nie wiążą się z typem skóry. Nie są wskazane przy potwierdzonym uczuleniu na którykolwiek damaskon ani przy skórze atopowej i reaktywnej, która źle znosi kompozycje zapachowe.

Jak stosować produkty z ketonami różanymi

Nazwa Rose Ketones stoi zwykle przy końcu składu, obok słowa Parfum. Najczęściej oznacza, że suma damaskonów przekroczyła próg deklaracji; producent może też podać ją dobrowolnie.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

SCCS w opinii z 2012 r. zaliczył do potwierdzonych alergenów kontaktowych u ludzi alfa-damaskon (11-100 opisanych dodatnich testów płatkowych) oraz cis-beta-damaskon, delta-damaskon i damaskenon (do 10 przypadków każdy). Na mieszaninę alfa- i beta-damaskonu (po 0,1%) reagowało 0,5% kolejnych pacjentów, zwykle silnie. W dawnym doświadczeniu, w którym celowo uczulano ochotników 30% alfa-damaskonem z substancją wzmacniającą odpowiedź, reakcję na 3% wywołano u 8 z 30 osób. W testach na ochotnikach damaskenon uczulił 2 z 37 i 1 z 50 osób. Danych dotyczących ciąży nie ma.

Status prawny w UE

Ketony różane są w załączniku III rozporządzenia (WE) 1223/2009 pod pozycją 157, a limit 0,02% obowiązywał już wcześniej. Rozporządzenie (UE) 2023/1545, które weszło w życie w sierpniu 2023 r. i rozszerzyło wykaz alergenów zapachowych, połączyło je w jedną pozycję i dodało obowiązek podawania ich jako Rose Ketones powyżej 0,001% w produktach niespłukiwanych i 0,01% w spłukiwanych. Produkty niespełniające nowego wymogu deklaracji, ale zgodne z przepisami obowiązującymi 15 sierpnia 2023 r., można było wprowadzać do obrotu do 31 lipca 2026 r. i można je udostępniać do 31 lipca 2028 r. Izodamaskony mają osobne pozycje (159 i 164) z limitem 0,02% i nie wchodzą do nazwy Rose Ketones.

Co pokazują badania

Dane dotyczą uczulania: pochodzą z przeglądów RIFM, testów na zwierzętach i nielicznych badań klinicznych. Dla części damaskonów, np. trans-beta-damaskonu, brak danych z testów płatkowych u pacjentów. Działania pielęgnacyjnego ketony różane nie mają.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Załącznik III - dozwolony z ograniczeniami rozporządzenia (WE) 1223/2009
Warunki i ograniczenia
Produkty inne niż do jamy ustnej: maks. 0,02% łącznie dla substancji stosowanych razem; obecność podaje się w wykazie składników jako Rose Ketones powyżej 0,001% w produktach niespłukiwanych i 0,01% w spłukiwanych (zał. III poz. 157 rozp. (WE) 1223/2009, zm. rozp. (UE) 2023/1545).

Mity i sprostowania

MitRose Ketones na etykiecie oznacza, że produkt zawiera naturalny olejek różany.

Jak jestRose Ketones to pojedyncze związki zapachowe, dla przemysłu zapachowego otrzymywane w przeważającej części syntetycznie, m.in. z cytralu. Olejek i ekstrakty z róży deklaruje się osobno, jako Rose Flower Oil/Extract (zał. III poz. 366), i to ta nazwa wskazuje surowiec z róży.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego na etykiecie jest Rose Ketones, a nie Alpha-Damascone?

Rozporządzenie (UE) 2023/1545 połączyło siedem damaskonów w jedną pozycję i każe podawać je razem pod nazwą Rose Ketones. Dzięki temu etykieta jest krótsza, ale nie wiadomo z niej, który damaskon zawiera produkt; tę informację może podać tylko producent.

Czy jonony, np. Alpha-Isomethyl Ionone, też należą do Rose Ketones?

Nie. W UE nazwa Rose Ketones obejmuje tylko siedem damaskonów z pozycji 157. Alpha-Isomethyl Ionone jest osobnym alergenem (poz. 90) i ma własną nazwę w składzie.

Jestem uczulona na jeden damaskon. Czy zareaguję na wszystkie?

Nie musi tak być, ale reakcje krzyżowe opisano: w przeglądzie RIFM, na który powołuje się SCCS, trzy osoby uczulone na delta-damaskon reagowały też na alfa- i beta-damaskon. Etykieta nie mówi, który damaskon jest w produkcie, a poniżej progów deklaracji nie ma go w składzie, dlatego przy potwierdzonej alergii bezpieczniejsze są produkty bezzapachowe.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: ROSE KETONES
  2. Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/1545 z 26 lipca 2023 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1223/2009 w zakresie oznakowania alergenów zapachowych (EUR-Lex)
  3. SCCS, Opinion on fragrance allergens in cosmetic products, SCCS/1459/11, 2012
  4. IFRA Standard: Rose ketones, poprawka 49, 2020

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.