Encyklopedia INCI

Hydrogenated Castor Oil

Uwodorniony olej rycynowy

Twardy wosk z uwodornienia oleju rycynowego, złożony głównie z triglicerydu kwasu 12-hydroksystearynowego. Nadaje twardość sztyftom i zagęszcza fazę olejową.

Czym jest uwodorniony olej rycynowy

Hydrogenated Castor Oil powstaje przez kontrolowane uwodornienie oleju rycynowego (Ricinus Communis Seed Oil), zwykle z katalizatorem niklowym. Olej rycynowy składa się w 87-90% z reszt kwasu rycynolowego, który ma jedno wiązanie podwójne i grupę hydroksylową. Przyłączenie wodoru usuwa wiązanie podwójne i z kwasu rycynolowego powstaje kwas 12-hydroksystearynowy, więc produkt to głównie triglicerydy tego kwasu. Czysty trigliceryd kwasu 12-hydroksystearynowego ma w CosIng osobną nazwę INCI: Trihydroxystearin.

Z płynnego oleju powstaje twardy, kruchy, biały lub kremowy wosk o temperaturze topnienia 78-90°C, nierozpuszczalny w wodzie i w większości rozpuszczalników. W handlu bywa nazywany woskiem rycynowym. Występuje głównie w pomadkach i kosmetykach w sztyfcie, a także w części płynnych produktów myjących.

Jak działa uwodorniony olej rycynowy

  • po stopieniu z olejami i schłodzeniu krystalizuje w sieć, która usztywnia sztyft albo zagęszcza bezwodny balsam; CIR opisuje go jako składnik okluzyjny i zagęstnik faz bezwodnych;
  • na skórze i ustach zostawia warstwę, która ogranicza odparowanie wody;
  • w płynnych środkach myjących może pełnić rolę strukturantu: wprowadzony do roztworu surfaktantów krystalizuje w cienkie nitkowate kryształy, które utrzymują w zawiesinie drobinki i kapsułki. W opisie patentowym Unilever dotyczącym płynów do prania wystarcza do tego 0,1-0,4%.

CosIng wymienia też funkcje emulgującą i myjącą, ale chemicznie jest to trigliceryd, a nie typowy surfaktant.

Stężenia i pH

Według danych zebranych przez CIR liczba zgłoszonych zastosowań w USA wzrosła z 202 w 2002 r. do 501 w 2023 r. W 2022 r. maksymalne stężenia wynosiły 0,043-21%: do 21% w kredkach do brwi, 3,6-8% w pomadkach, 3-8,7% w dezodorantach innych niż spraye i 0,043-12,6% w mydłach i środkach do mycia ciała. Wosk nie ma własnego pH. Fazę z woskiem trzeba ogrzać do stopienia, a od warunków krystalizacji zależy, jakie kryształy powstaną.

Dla kogo jest ten składnik

Jako składnik strukturalny nie jest dobierany do typu skóry. W pomadkach i balsamach do ust pomaga utrzymać na suchych, spierzchniętych ustach warstwę ochronną. Ostrożność powinny zachować osoby z potwierdzoną alergią kontaktową na kwas 12-hydroksystearynowy, olej rycynowy albo kwas rycynolowy.

Jak stosować produkty z tym składnikiem

Wysoka pozycja Hydrogenated Castor Oil w składzie sztyftu lub pomadki oznacza, że wosk odpowiada za twardość produktu; w żelu pod prysznic stabilizuje konsystencję albo zawiesinę drobinek. Nie należy go mylić z etoksylowanymi pochodnymi o podobnych nazwach, np. PEG-40 Hydrogenated Castor Oil.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR uznał uwodorniony olej rycynowy za bezpieczny w obecnych warunkach stosowania (2007), a po przeglądzie nowszych danych w 2024 r. podtrzymał ten wniosek (podsumowanie opublikowane w 2025 r.).

Alergia kontaktowa jest rzadka i opisana w pojedynczych przypadkach. U mężczyzny ze zmianami skóry pach po dezodorancie test płatkowy był dodatni z woskiem nierozcieńczonym, a ujemny z 30% w wazelinie (Taghipour i in. 2008). U innego pacjenta reakcję po balsamie do ust wywołał kwas 12-hydroksystearynowy, a po dezodorancie uwodorniony olej rycynowy, którego głównym składnikiem jest ten sam kwas; pacjent reagował też na olej rycynowy i kwas rycynolowy (Shaw 2009). Z kolei u dwóch osób uczulonych na olej rycynowy wosk w stężeniu 30% nie dawał reakcji (Verheyden i in. 2017).

Co pokazują badania

Dane dotyczą bezpieczeństwa i technologii: raporty CIR, badania na zwierzętach, opisy przypadków i patentów. Nie ma badań klinicznych wpływu samego wosku na nawilżenie skóry lub TEWL; o działaniu okluzyjnym świadczą budowa i funkcja w recepturze, a nie pomiary u ludzi.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

Mity i sprostowania

MitHydrogenated Castor Oil i PEG-40 Hydrogenated Castor Oil to ten sam składnik.

Jak jestPEG-40 Hydrogenated Castor Oil to uwodorniony olej rycynowy połączony z łańcuchami glikolu polietylenowego, który CosIng opisuje jako emulgator i środek myjący. Sam Hydrogenated Castor Oil jest twardym woskiem nierozpuszczalnym w wodzie i w recepturze pełni inną funkcję.

MitUwodornione oleje w kosmetykach to źródło tłuszczów trans.

Jak jestIzomery trans powstają głównie przy częściowym uwodornieniu, gdy część wiązań podwójnych zostaje w cząsteczce. W wosku rycynowym liczba jodowa nie przekracza 5, czyli wiązań podwójnych praktycznie nie ma, ani w konfiguracji cis, ani trans.

Najczęściej zadawane pytania

Czy uwodorniony olej rycynowy jest bezpieczny w ciąży?

Nie ma danych wskazujących na ryzyko przy stosowaniu na skórę, a FDA dopuszcza go nawet jako substancję pomocniczą w lekach doustnych, do 1337 mg w kapsułce lub tabletce. Obawy biorą się z tego, że olej rycynowy przyjmowany doustnie bywał stosowany do wywoływania porodu. Ten efekt wiąże się z kwasem rycynolowym, który podczas uwodornienia przechodzi w kwas 12-hydroksystearynowy.

Czy wosk rycynowy zawiera rycynę z nasion rącznika?

Nie. Rycyna jest białkiem rozpuszczalnym w wodzie i według CIR nie przechodzi do oleju podczas tłoczenia, pod warunkiem że nie dojdzie do zanieczyszczenia krzyżowego. Wosk powstaje z oczyszczonego oleju, więc również jej nie zawiera.

Mam alergię na olej rycynowy. Czy muszę unikać produktów z Hydrogenated Castor Oil?

Nie zawsze. Alergia na olej rycynowy nie przesądza o reakcji na wosk, bo po uwodornieniu zmienia się główny kwas tłuszczowy. Rozstrzyga test płatkowy u dermatologa, także z woskiem nierozcieńczonym, bo po rozcieńczeniu wynik bywa fałszywie ujemny.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: HYDROGENATED CASTOR OIL
  2. Final report on the safety assessment of Ricinus Communis (Castor) Seed Oil, Hydrogenated Castor Oil, Glyceryl Ricinoleate i in., International Journal of Toxicology 2007 (Cosmetic Ingredient Review)
  3. Fiume MM i in., Re-Review Summary of Ricinus Communis (Castor) Seed Oil and Ricinoleates as Used in Cosmetics, International Journal of Toxicology 2025 (Cosmetic Ingredient Review)
  4. Unilever, Structuring detergent liquids with hydrogenated castor oil, zgłoszenie patentowe WO2011120799A1

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.