Ethylhexyl Stearate

Czym jest stearynian etyloheksylu

Ethylhexyl Stearate to ester alkoholu 2-etyloheksylowego i kwasu stearynowego, dawniej opisywany w INCI jako Octyl Stearate. Otrzymuje się go przez estryfikację kwasu stearynowego, a produkt oczyszcza przez neutralizację katalizatora, destylację próżniową albo odbarwianie i dezodoryzację, które usuwają resztki alkoholu (Fiume i in., 2015). W danych FDA z 2013 r. figurował w 335 produktach, z czego 305 było niespłukiwanych, m.in. w kosmetykach do makijażu oczu i ust, podkładach i kremach.

Jak działa stearynian etyloheksylu

CosIng przypisuje mu jedną funkcję: emolient. Rozgałęziona reszta alkoholu 2-etyloheksylowego utrudnia krystalizację długiego łańcucha kwasu stearynowego, dlatego ester jest cieczą, choć sam kwas stearynowy jest ciałem stałym.

Jako emolient zmiękcza naskórek: wypełnia nierówności warstwy rogowej i wygładza szorstką skórę. Poprawia też rozprowadzanie, bo ułatwia rozsmarowanie kremu, podkładu czy pomadki i daje gładkie wykończenie.

Stężenia i pH

W ankiecie przemysłu z 2012 r. przytoczonej przez CIR stężenia wynosiły 0,0004-38%: najwyżej 38% w produktach do okolic oczu, 19-27,1% w produktach mogących trafić do ust, do 29% w farbach do włosów i 2-10% w produktach, które mogą być rozpylane. W danych z 1985 i 2003 r. najwyższe zgłaszane stężenie wynosiło 25% (Fiume i in., 2015). Wpływu pH na ester nie opisano; stężenia, od którego widać wygładzenie skóry, nie ustalono.

Dla kogo jest stearynian etyloheksylu

Dla skóry suchej i normalnej, w kremach i kosmetykach kolorowych, które mają się łatwo rozprowadzać. Osoby ze skórą skłonną do zaskórników znajdą go na popularnych listach składników komedogennych, choć o komedogenności decyduje cała receptura (zob. mity). Przeciwwskazań poza nadwrażliwością na konkretny produkt nie opisano.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR uznał stearynian etyloheksylu za bezpieczny w 1985 r., potwierdził to w 2005 r., a w 2013 r. włączył go do oceny 237 estrów alkilowych, bezpiecznych pod warunkiem, że produkt nie drażni (Fiume i in., 2015). Nierozcieńczony ester co najwyżej łagodnie drażnił skórę królików, ale w 6-dniowym teście drażnienia skumulowanego był źle tolerowany, a jego 10% roztwór wodny względnie dobrze. U ludzi produkt z 7,6% nie drażnił ani nie uczulał 56 osób, nie był fototoksyczny (10 osób) ani fotouczulający (27 osób), choć w tym ostatnim teście wystąpiły pojedyncze łagodne reakcje. W nowszych testach HRIPT błyszczyk z 25,9% estru nie drażnił ani nie uczulał 104 osób, a kredka do brwi z 38,8% nie uczulała 642 osób. Nierozcieńczony ester nie uszkadzał oczu królików.

Po rozłożeniu estru może powstać 2-etyloheksanol. Jego działanie szkodliwe na rozrodczość CIR rozważył na podstawie badania z adypinianem di(2-etyloheksylu), w którym skutki dla płodów myszy przypisano niedoborowi cynku; przy wchłanianiu możliwym po nałożeniu kosmetyku panel nie uznał tego za problem. Zaznaczył też, że część estrów alkilowych może zwiększać przenikanie innych składników przez skórę, co należy uwzględnić przy ocenie całej receptury.

Co pokazują badania

Dane dotyczą bezpieczeństwa: drażnienia i uczulania u zwierząt i ludzi, fototoksyczności oraz narażenia oczu; doustna LD50 u szczurów przekraczała 8 ml/kg. W raporcie z 1985 r. CIR zaznaczył, że dostępne testy słabo przewidują, czy składnik wywoła zaskórniki u ludzi, ale komedogenność stearynianów trzeba brać pod uwagę przy tworzeniu receptur; badano ją tam tylko dla stearynianu butylu. Badań, które mierzyłyby wpływ samego stearynianu etyloheksylu na nawilżenie lub gładkość skóry, nie znaleziono.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja

Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Mity i sprostowania

MitEthylhexyl Stearate (octyl stearate) mocno zatyka pory, bo ma wysoką ocenę na listach komedogenności.

Jak jestTakie listy powstały głównie na podstawie testów surowców na zwierzętach, przy założeniu, że gotowy kosmetyk z danym składnikiem też będzie komedogenny. W badaniu Draelos i DiNardo (2006) na 6 osobach gotowe kosmetyki zawierające składniki uznane za komedogenne nie musiały być komedogenne. Komedogenność zależy od stężenia i całej receptury, a badań samego stearynianu etyloheksylu na ludziach pod tym kątem nie znaleziono.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Ethylhexyl Stearate to filtr UV, skoro ma w nazwie „ethylhexyl”?

Nie. Człon „ethylhexyl” oznacza resztę alkoholu 2-etyloheksylowego, obecną w wielu estrach. Filtry UV z tym członem, np. Ethylhexyl Methoxycinnamate czy Ethylhexyl Salicylate, to inne cząsteczki wymienione w załączniku VI; stearynian etyloheksylu pełni wyłącznie funkcję emolientu i nie chroni przed promieniowaniem UV.

Czy stearynian etyloheksylu jest pochodzenia zwierzęcego?

Może być. Kwas stearynowy otrzymuje się z tłuszczów roślinnych albo zwierzęcych, np. z łoju, a nazwa INCI tego nie rozróżnia. CIR zaznacza, że łój jest w takich surowcach silnie przetworzony. Pewność daje tylko deklaracja producenta albo certyfikat produktu wegańskiego.

Czy Octyl Stearate i Ethylhexyl Stearate to ten sam składnik?

Tak. Octyl Stearate to dawna nazwa, pod którą CIR ocenił ten ester w 1985 r.; obecna nazwa INCI dokładniej opisuje rozgałęzioną resztę alkoholu 2-etyloheksylowego. Starsze publikacje i zestawienia składników używają zwykle dawnej nazwy.

Składniki o podobnym działaniu

• Argania Spinosa Kernel Oil porównaj
• Ascorbyl Tetraisopalmitate porównaj
• Borago Officinalis Seed Oil porównaj
• Brassica Oleracea Italica Seed Oil porównaj
• Butyrospermum Parkii Butter porównaj
• Butyrospermum Parkii Butter Extract porównaj

Źródła

1. CosIng: ETHYLHEXYL STEARATE
2. Fiume MM i in., Safety Assessment of Alkyl Esters as Used in Cosmetics, International Journal of Toxicology 2015; 34(2 Suppl): 5S-69S
3. Elder RL (red.), Final Report on the Safety Assessment of Butyl Stearate, Cetyl Stearate, Isobutyl Stearate, Isocetyl Stearate, Isopropyl Stearate, Myristyl Stearate, and Octyl Stearate, Journal of the American College of Toxicology 1985; 4(5): 107-146 (Cosmetic Ingredient Review)
4. Draelos ZD, DiNardo JC, A re-evaluation of the comedogenicity concept, Journal of the American Academy of Dermatology 2006; 54(3): 507-512

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: 30 września 2026.

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.