Encyklopedia INCI

Escin

Escyna

Mieszanina saponin z nasion kasztanowca zwyczajnego. W CosIng składnik tonizujący; występuje w balsamach do nóg, kremach do ciała i produktach pod oczy.

Czym jest escyna

Escyna (aescyna) to mieszanina saponin triterpenowych z nasion kasztanowca zwyczajnego (Aesculus hippocastanum). Cząsteczka łączy hydrofobowy szkielet triterpenowy z łańcuchem cukrowym. Według przeglądu Geisler i in. (2019) nasiona zawierają około 3-10% saponin, a sama mieszanina escyny stanowi około 2-3% masy nasion.

Escyna jest też substancją czynną leków doustnych i żeli stosowanych po stłuczeniach i w dolegliwościach żylnych (Gallelli, 2019). W kosmetykach występuje w balsamach i żelach do nóg, kremach do ciała i produktach pod oczy. CosIng przypisuje jej jedną funkcję: składnik tonizujący (tonic), czyli dający skórze uczucie świeżości i komfortu.

Jak działa escyna

  • Naczynia włosowate: w badaniach farmakologicznych escyna zmniejsza przepuszczalność ścian naczyń włosowatych, przez co ogranicza przenikanie płynu do tkanek (Gallelli, 2019).
  • Napięcie żył: w badaniach na izolowanych ludzkich żyłach odpiszczelowych zwiększała ich napięcie (Gallelli, 2019).
  • Aktywność powierzchniowa: jak inne saponiny jest naturalnym surfaktantem tworzącym micele w wodzie (Geisler i in., 2019) i działa na lipidy błon komórkowych: w stężeniach 15-60 µg/ml powodowała hemolizę ludzkich krwinek czerwonych in vitro (Gwozdzinski i in., 2025).

Te mechanizmy uzasadniają obecność escyny w produktach na uczucie ciężkich nóg i opuchnięcia pod oczami. Badań, w których sama escyna w kosmetyku zmniejszała opuchnięcia, nie znaleziono.

Stężenia i pH

Stężeń escyny w kosmetykach nie publikuje ani CIR, ani CosIng. W badaniu na ochotnikach z doświadczalnie wywołanym krwiakiem stosowano żel z 2% escyny, ale był to preparat badany jako lek (Calabrese i Preston, 1993). Rozpuszczalność β-escyny w wodzie rośnie powyżej pH około 4,7 (pKa), gdy cząsteczka przechodzi w formę zjonizowaną (Geisler i in., 2019). W recepturze trafia do fazy wodnej.

Dla kogo jest escyna

Ma sens w produktach dla skóry z widocznymi naczynkami, do nóg, które pod koniec dnia wydają się ciężkie, i w kremach pod oczy przy porannych opuchnięciach, z zastrzeżeniem, że dowody dotyczą głównie leków i mieszanek składników. Obrzęk jednej kończyny, ból albo zmiany skóry na podudziach wymagają oceny lekarza, nie kosmetyku.

Jak stosować escynę

Produkty z escyną można nakładać rano i wieczorem, bez szczególnej kolejności w rutynie. W kosmetykach do ciała bywa łączona z kofeiną: w badaniu kremu z 13% chlorku sodu, escyną, kofeiną i beta-sitosterolem obwód uda u 20 kobiet zmalał po 60 dniach o 1,8-2,1 cm, ale bez grupy kontrolnej i bez możliwości wyodrębnienia udziału escyny (Puviani i in., 2018).

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Escyny nie oceniał panel CIR ani SCCS, a CosIng nie podaje dla niej ograniczeń. Opisano przypadek pokrzywki kontaktowej po escynie (Escribano i in., 1997). Monografia Europejskiej Agencji Leków dla preparatów z nasion kasztanowca stosowanych na skórę wymienia reakcje nadwrażliwości (świąd, rumień) i zaleca, by nie nakładać ich na uszkodzoną skórę, wokół oczu ani na błony śluzowe (EMA, 2020). To zalecenie dla leków roślinnych, ale także kosmetyk pod oczy nie powinien trafiać na spojówkę. Brak badań kosmetyków z escyną w ciąży. Nic nie wskazuje na działanie fotouczulające.

Co pokazują badania

Najlepiej opisane są leki: doustna escyna i żel z escyną ograniczały objawy po stłuczeniach i w przewlekłej niewydolności żylnej i były dobrze tolerowane (Gallelli, 2019). W podwójnie zaślepionym badaniu jednorazowe nałożenie żelu z 2% escyny zmniejszało tkliwość doświadczalnie wywołanego krwiaka w porównaniu z placebo (Calabrese i Preston, 1993). Badania kosmetyczne dotyczą mieszanek: żel z 3% ekstraktu z nasion kasztanowca nakładany wokół oczu przez 9 tygodni zmniejszał ocenę zmarszczek u 40 kobiet (Fujimura i in., 2006), ale ekstrakt nie jest oczyszczoną escyną. Nie wiadomo, od jakiego stężenia escyna w kosmetyku daje widoczny efekt.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

  • Caffeinełączone w kremach do ciała i nóg, np. w badaniu Puviani i in. (2018)
  • Troxerutinpodobne przeznaczenie: skóra z widocznymi naczynkami i nogi z uczuciem ciężkości

Mity i sprostowania

MitKrem z escyną sprawi, że pajączki naczyniowe znikną.

Jak jestEscyna w badaniach farmakologicznych ogranicza przepuszczalność naczyń włosowatych, ale nie zamyka poszerzonych naczynek widocznych na skórze. Nie ma badań, w których kosmetyk z escyną zmniejszał liczbę teleangiektazji; do ich usuwania służą zabiegi, np. laserowe.

Najczęściej zadawane pytania

Czy escyna i ekstrakt z kasztanowca to to samo?

Nie. Ekstrakt z nasion (Aesculus Hippocastanum Seed Extract) zawiera escynę razem z innymi substancjami, m.in. flawonoidami (Wilkinson i Brown, 1999), a jego skład zależy od metody ekstrakcji. Escyna na etykiecie oznacza wyodrębnioną frakcję saponin, więc wyników badań ekstraktu nie można wprost przenosić na escynę i odwrotnie.

Czy krem z escyną może zastąpić lek z kasztanowca?

Nie. Leki mają określoną dawkę i wskazania potwierdzone w badaniach, a kosmetyk służy pielęgnacji skóry i nie może być przedstawiany jako środek na dolegliwości żylne. Balsam z escyną może dawać uczucie odświeżenia i lekkości nóg, ale nie ma badań, w których zastępowałby lek.

Czy produkt z escyną można nakładać pod oczy?

Kosmetyki z escyną przeznaczone do okolic oczu mają ocenę bezpieczeństwa dla tego zastosowania, ale warto nakładać je na skórę wokół oczodołu, nie blisko linii rzęs. Pieczenie albo łzawienie po aplikacji to sygnał, by przemyć oko wodą i odstawić produkt.

Czy kosmetyk z escyną można stosować w ciąży?

Nie ma badań kosmetyków z escyną u kobiet w ciąży. Dla leków roślinnych z kasztanowca EMA nie zaleca stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią z powodu braku danych, co dotyczy także postaci na skórę. Przy wątpliwościach decyzję warto omówić z lekarzem prowadzącym ciążę.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: ESCIN
  2. Gallelli L, Escin: a review of its anti-edematous, anti-inflammatory, and venotonic properties, Drug Des Devel Ther 2019; 13: 3425-3437
  3. EMA/HMPC, European Union herbal monograph on Aesculus hippocastanum L., semen, Final - Revision 1 (EMA/HMPC/628242/2018), 2020
  4. Geisler R, Dargel C, Hellweg T, The Biosurfactant β-Aescin: A Review on the Physico-Chemical Properties and Its Interaction with Lipid Model Membranes and Langmuir Monolayers, Molecules 2019; 25(1): 117

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.