Encyklopedia INCI

Phenylalanine

Fenyloalanina

Aromatyczny aminokwas egzogenny, z którego naskórek wytwarza tyrozynę, prekursor melaniny. W kosmetykach składnik kondycjonujący skórę i włosy w śladowych ilościach.

Czym jest fenyloalanina

Phenylalanine to fenyloalanina, aminokwas białkowy z pierścieniem benzenowym w łańcuchu bocznym. Należy do aminokwasów egzogennych, które organizm musi otrzymywać z pożywienia (Burnett i in., 2013). Surowiec kosmetyczny otrzymuje się głównie przez fermentację bakteryjną, a pod nazwą INCI Phenylalanine CosIng podaje dwa numery CAS: formy L i mieszaniny DL. W wodzie rozpuszcza się w ilości około 30 g na litr w 25°C, słabo w metanolu i etanolu. Występuje w kremach, produktach do opalania i odżywkach do włosów, zwykle jako jeden z kilku aminokwasów receptury.

Jak działa fenyloalanina

CosIng przypisuje jej funkcje kondycjonującą włosy, kondycjonującą skórę i zapachową. Nie znaleziono publikacji opisujących mechanizm kondycjonowania. Lepiej poznana jest rola fenyloalaniny w samej skórze:

  • Źródło tyrozyny: w ludzkich keratynocytach, melanocytach i całym naskórku wykryto wysoką aktywność hydroksylazy fenyloalaninowej, enzymu przekształcającego fenyloalaninę w tyrozynę, czyli w substrat syntezy melaniny (Schallreuter i in., 1994).
  • Własny kofaktor: enzym potrzebuje tetrahydrobiopteryny, którą komórki naskórka same wytwarzają i odnawiają; według autorów tego badania właśnie ten kofaktor reguluje dostawy tyrozyny do syntezy melaniny.
  • Hydrofobowy łańcuch: pierścień benzenowy czyni fenyloalaninę mniej polarną od większości aminokwasów i słabiej rozpuszczalną w wodzie; CosIng nie wymienia u niej funkcji humektantu.

Stężenia i pH

W ankiecie przemysłu przytoczonej przez CIR fenyloalaninę zgłoszono w 39 recepturach, z maksymalnymi stężeniami od 0,00009% do 0,03%. Najwyższe dotyczyły produktów bez spłukiwania; w produktach do włosów innych niż farby było to najwyżej 0,001%, w produktach spłukiwanych 0,0004-0,0008%. Przy tak małych ilościach fenyloalanina nie wpływa na pH produktu. Nie ustalono stężenia, od którego widać efekt, a limitu prawnego w UE nie ma.

Dla kogo jest fenyloalanina

Dla każdego typu skóry i włosów, jako składnik pomocniczy w mieszaninach aminokwasów; nie ma grup, dla których byłaby szczególnie wskazana. Osobną kwestią jest fenyloketonuria, rzadkie zaburzenie genetyczne, przy którym organizm nie przekształca fenyloalaniny w tyrozynę. Panel CIR wziął tę grupę pod uwagę i ocenił, że przy stężeniach stosowanych w kosmetykach, najwyżej 0,03%, nie należy się spodziewać istotnego wchłaniania przez skórę ani przy przypadkowym połknięciu, a więc także reakcji ogólnoustrojowych.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR uznał α-aminokwasy, w tym fenyloalaninę, za bezpieczne w obecnych warunkach stosowania (Burnett i in., 2013). W niepublikowanym teście HRIPT przekazanym CIR produkt do opalania z 0,03% fenyloalaniny, 0,27% argininy, 0,07% chlorowodorku histydyny i 0,03% tyrozyny nie wywołał podrażnień ani uczuleń u 104 osób pod opatrunkiem okluzyjnym. Fenyloalanina jest składnikiem diety i sama nie budzi zastrzeżeń w ciąży i u dzieci. O przydatności konkretnego kosmetyku w ciąży i dla dziecka decyduje cały skład.

Co pokazują badania

Poziom dowodów skuteczności jest niski: nie znaleziono badań oceniających wpływ fenyloalaniny z kosmetyku na skórę lub włosy. Wiedza o jej znaczeniu dla skóry pochodzi z biochemii naskórka, a bezpieczeństwo opiera się na danych żywieniowych i jednym teście HRIPT produktu z mieszaniną aminokwasów. Nie wiadomo, jaka część fenyloalaniny z kosmetyku przenika do naskórka.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Mity i sprostowania

MitFenyloalanina to sztuczny dodatek, ten sam, przed którym ostrzegają etykiety napojów dietetycznych.

Jak jestFenyloalanina jest naturalnym aminokwasem obecnym w białkach mięsa, nabiału czy roślin strączkowych. Ostrzeżenie „zawiera źródło fenyloalaniny” dotyczy słodzika aspartamu, który rozkłada się w przewodzie pokarmowym m.in. do fenyloalaniny, i jest przeznaczone dla osób z fenyloketonurią. Kosmetyk nie jest przeznaczony do spożycia, a fenyloalaninę stosuje się w nim najwyżej do 0,03%.

Najczęściej zadawane pytania

Czy krem lub balsam z fenyloalaniną przyspiesza opalanie?

Nie znaleziono na to dowodów. Naskórek rzeczywiście przekształca fenyloalaninę w tyrozynę, z której melanocyty wytwarzają melaninę, ale nie znaleziono badań, w których kosmetyk z fenyloalaniną zwiększałby pigmentację skóry. Produkty do opalania chronią przed UV wyłącznie dzięki filtrom.

Czy Phenylalanine w składzie to forma L czy D?

Nazwa INCI tego nie rozróżnia: może oznaczać L-fenyloalaninę albo mieszaninę DL, dlatego CosIng podaje dwa numery CAS. CIR nie odnotował zastosowań kosmetycznych samej formy D i nie spodziewa się istotnych różnic w bezpieczeństwie między formami.

Czy fenyloalanina w kosmetykach jest wegańska?

Zwykle tak. CIR podaje, że fenyloalaninę otrzymuje się głównie przez fermentację bakteryjną z cukrów, a krystalizacja usuwa pozostałości mikroorganizmów i białek. O pochodzeniu konkretnej partii przesądza dostawca surowca.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: PHENYLALANINE
  2. Burnett CL i in., Safety assessment of α-amino acids as used in cosmetics, International Journal of Toxicology 2013
  3. Schallreuter KU i in., Regulation of melanin biosynthesis in the human epidermis by tetrahydrobiopterin, Science 1994

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.