Encyklopedia INCI

Ethylhexyl Triazone

Etyloheksylotriazon

Organiczny filtr UVB z grupy triazyn, dopuszczony w UE do 5%. Pochłania promieniowanie UVB z maksimum przy 314 nm i należy do filtrów odpornych na rozkład pod wpływem światła.

Czym jest etyloheksylotriazon

Ethylhexyl Triazone, w starszej literaturze octyl triazone, to syntetyczny filtr UV z grupy triazyn. Pierścień 1,3,5-triazyny łączy trzy reszty kwasu 4-aminobenzoesowego, z których każda jest zestryfikowana alkoholem 2-etyloheksylowym. Cząsteczka ma masę około 823 Da i jest skrajnie lipofilowa: log Kow przekracza 7, a rozpuszczalność w wodzie wynosi około 0,005 mg/l. Występuje głównie w produktach przeciwsłonecznych.

Jak działa etyloheksylotriazon

Pochłania promieniowanie UVB (280-320 nm), z maksimum absorpcji przy 314 nm w etanolu. Wysoki współczynnik absorpcji i fotostabilność czynią go przydatnym, gdy produkt ma mieć wysoki SPF (Sobańska i Pyzowski, 2012). Pochłoniętą energię cząsteczka oddaje jako ciepło: pomiary spektroskopii femtosekundowej wskazują na bardzo szybką konwersję wewnętrzną, która pozwala jej wielokrotnie powtarzać cykl pochłaniania (Baker i in., 2017).

Stężenia i pH

Stosuje się go w stężeniach do 5%, czyli do najwyższego stężenia dozwolonego w UE. Ograniczeniem technologicznym jest rozpuszczalność: stały filtr musi zostać całkowicie rozpuszczony w emolientach fazy olejowej, a ilość, jaką da się wprowadzić, zależy od ich doboru.

Dla kogo jest etyloheksylotriazon

Dla każdego typu skóry, w produktach do ochrony przed słońcem i w kremach na dzień z SPF. Nie rozpuszcza się w wodzie i ma powinowactwo do keratyny, dlatego nadaje się do produktów o podwyższonej odporności na wodę (Sobańska i Pyzowski, 2012). Nie jest odpowiedni dla osób z potwierdzoną fotoalergią na ten filtr. Produkt, w którym jest jedynym filtrem, nie wystarczy osobom potrzebującym ochrony przed UVA, np. przy skłonności do przebarwień.

Jak stosować produkty z etyloheksylotriazonem

Produkt z filtrem nakłada się rano jako ostatni krok pielęgnacji, przed wyjściem na słońce, i ponawia po kąpieli, spoceniu się lub wytarciu ręcznikiem. Obecność w składzie filtrów UVA, np. Bis-Ethylhexyloxyphenol Methoxyphenyl Triazine albo Diethylamino Hydroxybenzoyl Hexyl Benzoate, wskazuje, że receptura chroni w szerszym zakresie niż sam etyloheksylotriazon.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

CosIng przywołuje przy wpisie do załącznika VI opinię Komitetu Naukowego ds. Kosmetologii (SCC) z 24 czerwca 1997 r.: w badaniach na zwierzętach i ludziach filtr nie drażnił, nie uczulał i nie fotouczulał, nie był mutagenny ani fotomutagenny, a przez skórę przenikał w małym stopniu. Nowsze dane z dossier REACH streszczono w raporcie duńskiej agencji (2015). Etyloheksylotriazon nie drażnił skóry królików, a oko podrażniał tylko przemijająco. Nie uczulał świnek morskich i nie był genotoksyczny. W 90-dniowym badaniu doustnym na szczurach NOAEL wynosił 1000 mg/kg m.c. na dobę, a badanie rozwojowe nie wykazało działań niepożądanych do 1000 mg/kg m.c. Przy stężeniu 5%, 18 g produktu dziennie i ostrożnie założonym wchłanianiu 10% autorzy raportu obliczyli margines bezpieczeństwa 670 (330 przy 36 g), powyżej progu 100, i uznali, że filtr do 5% nie stanowi ryzyka dla konsumenta. Danych o wpływie na układ hormonalny było za mało, by to rozstrzygnąć. Badań u kobiet w ciąży brak, ale dostępne dane nie wskazują na ryzyko dla płodu.

Status prawny w UE

Etyloheksylotriazon jest ujęty w załączniku VI rozporządzenia (WE) 1223/2009 pod pozycją 15 (CAS 88122-99-0, WE 402-070-1). Maksymalne stężenie w preparacie gotowym do użycia wynosi 5%. Pozycja nie przewiduje innych warunków ani obowiązkowego ostrzeżenia, a załącznik nie wymienia nanopostaci tego filtra. W USA nie należy do filtrów dopuszczonych przez FDA (Breakell i in., 2024).

Co pokazują badania

Działanie ochronne wynika z dobrze opisanych właściwości fizykochemicznych, a badania z udziałem ludzi dotyczą głównie przenikania do warstwy rogowej. Filtr nie ma oceny CIR, a CosIng nie wymienia opinii SCCS nowszej niż ocena z 1997 r.; dane REACH przytoczone w raporcie duńskim nie były sprawdzane przez ECHA ani zespół ekspertów UE. Mało wiadomo o jego losie w środowisku.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Załącznik VI - filtr UV dozwolony rozporządzenia (WE) 1223/2009
Warunki i ograniczenia
Maksymalnie 5% w preparacie gotowym do użycia; pozycja nie przewiduje innych warunków ani ostrzeżeń (zał. VI poz. 15 rozp. (WE) 1223/2009).

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

Mity i sprostowania

MitFiltry chemiczne rozkładają się na słońcu, więc po godzinie przestają chronić.

Jak jestFotostabilność zależy od konkretnego filtra. Etyloheksylotriazon należy do filtrów stabilnych i w badaniu na naświetlanej skórze świńskiej najmniej ubywało go w reakcjach ze składnikami skóry spośród sześciu porównanych filtrów (Stiefel i in., 2015). Produkt z filtrem trzeba jednak ponawiać, bo ochronę osłabiają ścieranie, pot i woda.

MitFiltry organiczne przenikają ze skóry do krwi w całości.

Jak jestW badaniu na ochotnikach około 22% nałożonej dawki etyloheksylotriazonu znaleziono w warstwie rogowej, podobnie jak w przypadku mniejszych filtrów (Scalia i in., 2019). Według danych rejestracyjnych przez izolowany ludzki naskórek przeniknęło 0,1-1,3% dawki. Badań stężenia tego filtra we krwi ludzi nie opublikowano.

Najczęściej zadawane pytania

Czy etyloheksylotriazon chroni przed promieniowaniem UVA?

Nie w istotnym stopniu. To filtr UVB, który najsilniej pochłania przy 314 nm, a promieniowanie UVA ma fale dłuższe, 320-400 nm. O ochronie przed UVA decydują inne filtry obecne w recepturze.

Czy to filtr chemiczny czy mineralny?

To filtr organiczny, potocznie nazywany chemicznym. Pochłania promieniowanie UVB i oddaje energię jako ciepło. Tlenek cynku i dwutlenek tytanu też chronią głównie przez pochłanianie, a odbijają tylko kilka procent promieniowania UV (Cole i in., 2016); różnią się tym, że są nierozpuszczalnymi cząstkami. Etyloheksylotriazon rozpuszcza się w fazie olejowej, więc nie pozostawia na skórze białego nalotu typowego dla filtrów mineralnych.

Czy etyloheksylotriazon może uczulać?

Zdarza się to bardzo rzadko. W literaturze opisano przypadek fotoalergicznego kontaktowego zapalenia skóry, czyli reakcji wywołanej przez filtr w połączeniu ze światłem (Sommer i in., 2002). W teście na świnkach morskich, przytoczonym w raporcie duńskiej agencji, filtr nie uczulał. Przy podejrzeniu reakcji rozstrzyga test płatkowy z naświetlaniem.

Czy etyloheksylotriazon szkodzi środowisku wodnemu?

Nie ulega łatwo biodegradacji i według danych fizykochemicznych silnie wiąże się z osadami, a w Chinach wykryto go w kurzu domowym i powietrzu wewnątrz budynków (Du i in., 2022). W testach na rybach, rozwielitkach i glonach nie działał szkodliwie w stężeniach przekraczających jego rozpuszczalność w wodzie. W badaniu Lavorgny i in. (2024) filtr i niektóre produkty jego chlorowania, jakie mogą powstawać w wodzie basenowej, wywoływały efekty subchroniczne u słodkowodnych małżoraczków w stężeniach rzędu mikrogramów na litr. Badań na koralowcach brak.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: ETHYLHEXYL TRIAZONE
  2. Rozporządzenie (WE) nr 1223/2009 dotyczące produktów kosmetycznych, tekst skonsolidowany z 18 maja 2026 r., załącznik VI poz. 15 (EUR-Lex)
  3. Mikkelsen SH i in., Survey and health assessment of UV filters, Survey of chemical substances in consumer products No. 142, Danish Environmental Protection Agency 2015
  4. SCC, Opinion concerning 2,4,6-Trianilino-(p-carbo-2'-ethylhexyl-1'-oxi)-1,3,5-triazine, 24 czerwca 1997

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.