Sorbitan Olivate
Ester sorbitanu i kwasów tłuszczowych oliwy z oliwek
Ester sorbitanu i kwasów tłuszczowych oliwy z oliwek. Emulgator, który razem z Cetearyl Olivate stabilizuje kremy i balsamy typu olej w wodzie.
Czym jest Sorbitan Olivate
Sorbitan Olivate to monoester kwasów tłuszczowych oliwy z oliwek i sorbitanu, pierścieniowego bezwodnika sorbitolu (w CosIng: D-glucitol, 1,4-anhydro-, 6-monoester). Sorbitol otrzymuje się przez uwodornienie glukozy, a w reakcji odwodnienia przechodzi on w sorbitan. W kwasach tłuszczowych oliwy przeważa kwas oleinowy. Składnik należy do tej samej rodziny co Sorbitan Stearate i Sorbitan Oleate.
Niemal zawsze występuje w parze z Cetearyl Olivate, w gotowej mieszance tych dwóch estrów. Najczęściej spotyka się go w kremach do twarzy i ciała, balsamach, kremowych peelingach i odżywkach.
Jak działa w recepturze
Pierścień sorbitanu z wolnymi grupami hydroksylowymi tworzy polarną część cząsteczki, a reszta kwasu tłuszczowego przeważającą część lipofilową. Dlatego Sorbitan Olivate w pojedynkę nie zapewnia trwałej emulsji olej w wodzie. Z Cetearyl Olivate tworzy układ, który po ochłodzeniu porządkuje się w warstwy lamelarne otaczające krople oleju.
- obniża napięcie międzyfazowe i ułatwia rozbicie oleju na drobne krople;
- współtworzy fazę ciekłokrystaliczną, która spowalnia łączenie się kropel i rozwarstwianie emulsji;
- nie zawiera łańcuchów polioksyetylenowych, więc nie dotyczy go ryzyko zanieczyszczenia 1,4-dioksanem, związane z etoksylacją.
Stężenia i pH
Udział Sorbitan Olivate wynika z dawki mieszanki z Cetearyl Olivate, zalecanej zwykle w ilości ok. 2-8% receptury, w której stanowi on mniejszą część. W danych Cosmetic Ingredient Review (CIR) z 2014 roku zgłoszono ponad 200 zastosowań tego estru; najwyższe stężenie, 7,7%, dotyczyło tuszu do rzęs, a w produktach spłukiwanych nie przekraczało 0,88%. Dystrybutorzy mieszanki podają tolerancję pH orientacyjnie 3-12.
Dla kogo jest ten składnik
Emulsje z Sorbitan Olivate są dobrym wyborem dla skóry suchej i normalnej oraz dla osób, które wolą kosmetyki bez emulgatorów etoksylowanych. Sprawdzają się w kremach, które mają być treściwe, a zarazem dobrze się rozprowadzać. Nie ma grup, dla których składnik byłby z zasady niewskazany; przy skórze reaktywnej ważniejsze od emulgatora są kompozycja zapachowa, konserwanty i substancje czynne.
Jak stosować produkty z tym składnikiem
Produkt z tym emulgatorem stosuje się zgodnie z przeznaczeniem: krem na dzień pod filtr, krem na noc jako ostatni krok, balsam po kąpieli. W składzie Sorbitan Olivate stoi zwykle tuż za Cetearyl Olivate, bo w mieszance jest go mniej.
Nie należy go mylić z polisorbatami, np. Polysorbate 20, czyli estrami sorbitanu dodatkowo połączonymi z łańcuchami tlenku etylenu, co czyni je silnie hydrofilowymi. Nazwa zaczynająca się od „Sorbitan”, bez przedrostka „Poly” i bez liczby, oznacza ester nieetoksylowany.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
Panel CIR ocenił 20 estrów sorbitanu, w tym Sorbitan Olivate, i uznał je za bezpieczne w obecnych warunkach stosowania i stężeniach (raport końcowy z 2015 roku). Krem z mieszanką Cetearyl Olivate i Sorbitan Olivate nie działał drażniąco na zrekonstruowanym ludzkim naskórku. Estry sorbitanu, zwłaszcza Sorbitan Sesquioleate i Sorbitan Oleate, dawały dodatnie testy płatkowe u osób z alergią kontaktową; dla Sorbitan Olivate takich wyników nie opisano. Przy potwierdzonej alergii na estry sorbitanu wskazana jest ostrożność. Nie ma przesłanek do unikania składnika w ciąży, podczas karmienia ani u dzieci; nie zmienia on zaleceń dotyczących ochrony przeciwsłonecznej.
Co pokazują badania
Dane o bezpieczeństwie dotyczą głównie całej grupy estrów sorbitanu; dla Sorbitan Olivate CIR miał przede wszystkim dane o częstości i stężeniach stosowania, a ocenę oparto na podobieństwie do pozostałych estrów. Działanie na skórę opisuje badanie Teeranachaideekul i wsp. (2023): krem z 5% mieszanki obu estrów oliwy i 10% oleju z nasion kamelii obniżał przeznaskórkową utratę wody i zwiększał nawilżenie u 21 ochotników w ciągu 10 godzin od jednej aplikacji. To wynik dla całej receptury, bez rozdzielenia wkładu obu estrów. Badań samego Sorbitan Olivate na ludziach ani badań długoterminowych brak.
Status prawny w Unii Europejskiej
- Regulacja
- Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009
Z czym łączyć, z czym uważać
Dobrze łączy się z
- Cetearyl Olivaterazem tworzą emulgator o strukturze lamelarnej
- Glyceryl Stearatewspółemulgator poprawiający stabilność kremu
Mity i sprostowania
MitEmulgatory w kremach wypłukują lipidy ze skóry i osłabiają jej barierę.
Jak jestEfekt wypłukiwania opisuje się przede wszystkim dla detergentów i emulgatorów silnie hydrofilowych. Sorbitan Olivate ma przewagę części lipofilowej, w kremie jest go niewiele, a w parze z Cetearyl Olivate tworzy strukturę lamelarną zamiast rozpuszczać lipidy skóry.
Najczęściej zadawane pytania
Czy Sorbitan Olivate można stosować w kosmetykach do okolic oczu?
Tak. Estry sorbitanu są stosowane w tuszach do rzęs i innych produktach do okolic oczu, a ocena bezpieczeństwa CIR obejmuje także ten sposób użycia. Przy wrażliwych oczach większe znaczenie mają substancje zapachowe i konserwanty w produkcie.
Czy emulgator jest wegański?
Tak, powstaje z sorbitolu otrzymywanego z glukozy i z kwasów tłuszczowych oliwy. Wegański charakter całego kosmetyku zależy jednak od pozostałych składników.
Czy Sorbitan Olivate może podrażniać skórę wrażliwą?
Ryzyko jest niskie. Estry sorbitanu są stosowane od dziesięcioleci, a niektóre z nich, np. stearynian sorbitanu, są też dopuszczonymi dodatkami do żywności. Uczulenie potwierdzone testem płatkowym opisywano jednak dla innych estrów sorbitanu, głównie Sorbitan Sesquioleate i Sorbitan Oleate, dlatego osoby ze stwierdzoną alergią na tę grupę powinny zachować ostrożność. Gdy krem podrażnia, przyczyną są częściej inne składniki, ale przy nawracających reakcjach rozstrzyga test płatkowy.
Składniki o podobnym działaniu
Źródła
- CosIng: SORBITAN OLIVATE
- Fiume MM i in., Safety Assessment of Sorbitan Esters as Used in Cosmetics, Cosmetic Ingredient Review, raport końcowy 2015 (International Journal of Toxicology 2019)
- Teeranachaideekul V i in., Influence of the emulsifier on nanostructure and clinical application of liquid crystalline emulsions, Scientific Reports 2023
Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.







