Encyklopedia INCI

Beta-Glucan

Beta-glukan

Polisacharyd z glukozy pozyskiwany z owsa, jęczmienia, drożdży lub grzybów. Wiąże wodę na powierzchni skóry i łagodzi uczucie podrażnienia, dlatego trafia do kosmetyków dla skóry wrażliwej.

Czym jest beta-glukan

Beta-glukany to polisacharydy zbudowane z glukozy połączonej wiązaniami beta. CosIng definiuje składnik Beta-Glucan jako polisacharyd z jednostek glukozy połączonych wiązaniami beta(1-3), beta(1-4) i beta(1-6), bez wskazania źródła, dlatego jedna nazwa INCI obejmuje surowce o różnej budowie. Beta-glukan owsa i jęczmienia ma liniowe łańcuchy z wiązaniami (1-3) i (1-4), a beta-glukan drożdży i grzybów ma szkielet z wiązań (1-3) z bocznymi odgałęzieniami (1-6).

Występuje w balsamach, kremach, tonikach i żelach myjących, często obok ekstraktu z owsa.

Jak działa na skórę

  • długie łańcuchy wiążą dużo wody i po nałożeniu tworzą na powierzchni skóry cienką, nawilżającą warstwę, która ogranicza uczucie ściągnięcia;
  • beta-glukan jest rozpoznawany przez receptor dektyna-1, obecny m.in. na komórkach odpornościowych skóry; w modelu mysim beta-glukan z owsa przyspieszał odbudowę uszkodzonej bariery naskórka i ten efekt zależał od obecności receptora.

Według streszczenia zjazdowego przywołanego przez CIR 0,5% roztwór beta-glukanu z owsa nałożony na próbkę ludzkiej skóry przenikał do naskórka i skóry właściwej; szczegółów metody nie opublikowano.

Stężenia i pH

W danych zebranych przez panel Cosmetic Ingredient Review (CIR) w 2012 roku najwyższe zgłoszone stężenie beta-glukanu wynosiło 0,1% w produktach niespłukiwanych i 0,03% w spłukiwanych. Progu skuteczności nie ustalono. Rozpuszczalność zależy od źródła: beta-glukan z owsa rozpuszcza się w wodzie, a nierozpuszczalny beta-glukan drożdżowy przekształca się w rozpuszczalną pochodną, która ma osobną nazwę INCI Sodium Carboxymethyl Beta-Glucan. Optymalnego pH nie określono w publikacjach; składnik dodaje się do fazy wodnej.

Dla kogo jest ten składnik

Najlepiej sprawdza się przy skórze suchej, wrażliwej, reaktywnej i naczynkowej oraz po zabiegach, które przejściowo osłabiają barierę, np. laserach frakcyjnych czy peelingach, gdy zalecenia gabinetu dopuszczają już kosmetyki pielęgnacyjne. Nie jest tłuszczem, więc nie zwiększa połysku skóry tłustej. Nie ma grupy, dla której byłby z zasady niewskazany.

Jak stosować produkty z tym składnikiem

Tonik lub serum z beta-glukanem nakłada się po oczyszczeniu, przed kremem; krem lub balsam jako ostatni etap pielęgnacji, rano pod filtr i wieczorem. W składzie INCI występuje zwykle w drugiej połowie listy. Pochodne o innych nazwach, np. Sodium Carboxymethyl Beta-Glucan, Hydrolyzed Beta-Glucan czy Beta-Glucan Hydroxypropyltrimonium Chloride, to osobne składniki o zmienionych właściwościach.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Panel CIR ocenił beta-glukan w grupie 34 polisacharydów pochodzenia mikrobiologicznego i pokrewnych (raport opublikowany w 2016 roku) i uznał go za bezpieczny w obecnych warunkach stosowania i stężeniach. W badaniach na ludziach nie działał drażniąco ani uczulająco, choć raport nie podaje badanego stężenia. W USA beta-glukan w postaci kurdlanu jest dopuszczony jako bezpośredni dodatek do żywności. Zastrzeżenia dotyczą głównie wdychania pyłu z beta-glukanem, które u ludzi powodowało obrzęk błony śluzowej nosa; nie dotyczy to kremów ani toników. Nie ma przeciwwskazań do stosowania w ciąży, podczas karmienia i u dzieci. Nie zwiększa wrażliwości na słońce.

Co pokazują badania

Najwięcej danych pochodzi z badań komórkowych i zwierzęcych, zebranych m.in. w przeglądzie Du i wsp. (2014), który opisuje działanie nawilżające, antyoksydacyjne i wspierające odnowę skóry. Z badań na ludziach: w badaniu z podziałem twarzy (Cao i wsp., 2021) 20 osób po zabiegach laserem frakcyjnym stosowało na jedną połowę twarzy pielęgnację z beta-glukanem, a na drugą samo podłoże. Po stronie z beta-glukanem po 7 dniach nawilżenie było wyższe, TEWL niższa, a wskaźnik zaczerwienienia mniejszy. Badanie było małe i dotyczyło zestawu kosmetyków, a nie pojedynczego produktu. Brakuje dużych badań porównujących beta-glukany z różnych źródeł i o różnej masie cząsteczkowej.

Status prawny w Unii Europejskiej

Regulacja
Nie ujęty w załącznikach - brak ograniczeń rozporządzenia (WE) 1223/2009

Z czym łączyć, z czym uważać

Dobrze łączy się z

Mity i sprostowania

MitBeta-glukan nawilża o 20% lepiej niż kwas hialuronowy, bo wnika głębiej w skórę.

Jak jestNie znaleziono opublikowanych badań, które porównywałyby oba składniki w tych samych warunkach. Przenikanie beta-glukanu do skóry opisano tylko w krótkim streszczeniu zjazdowym bez szczegółów metody, a oba polisacharydy działają głównie w naskórku i na jego powierzchni. W kosmetykach często występują razem i dobrze się uzupełniają.

Najczęściej zadawane pytania

Czy beta-glukan można łączyć z retinoidami i kwasami?

Tak. Nie reaguje z nimi chemicznie, a jako składnik łagodzący bywa dodawany właśnie do produktów z substancjami, które mogą podrażniać. Nie osłabia działania retinoidu ani kwasu, ale też nie znosi ryzyka podrażnienia, więc zasady ich stopniowego wprowadzania pozostają te same.

Czy beta-glukan z owsa jest bezpieczny przy alergii na owies?

Oczyszczony beta-glukan to polisacharyd, a reakcje alergiczne wywołują zwykle białka, więc ryzyko jest niewielkie. Nazwa INCI nie mówi jednak, z jakiego źródła pochodzi surowiec i jak został oczyszczony. Przy potwierdzonej alergii na owies warto zacząć od próby na małym fragmencie skóry, zwłaszcza gdy w składzie jest też ekstrakt z owsa.

Skąd wiadomo, z czego pochodzi beta-glukan w kosmetyku?

Z samej etykiety nie da się tego ustalić, bo surowce z owsa, jęczmienia, drożdży i grzybów noszą tę samą nazwę INCI. Informację może podać producent kosmetyku. Pośrednią wskazówką bywa obecność w składzie ekstraktu z owsa albo drożdży.

Składniki o podobnym działaniu

Źródła

  1. CosIng: BETA-GLUCAN
  2. Fiume MM i in., Safety Assessment of Microbial Polysaccharide Gums as Used in Cosmetics, International Journal of Toxicology 2016
  3. Cao Y i in., Administration of skin care regimens containing beta-glucan for skin recovery after fractional laser therapy: a split-face, double-blinded, vehicle-controlled study, Journal of Cosmetic Dermatology 2021
  4. Du B, Bian Z, Xu B, Skin health promotion effects of natural beta-glucan derived from cereals and microorganisms: a review, Phytotherapy Research 2014

Kartę opracowała Redakcja JoKaPROskin. Aktualizacja: .

Opis dotyczy składnika, nie właściwości leczniczych produktu. Kosmetyk pielęgnuje i poprawia wygląd skóry, nie leczy chorób ani nie zastępuje leku. Informacje mają charakter edukacyjny i nie stanowią porady medycznej. Stan prawny składnika odnosi się do rozporządzenia (WE) 1223/2009 na dzień aktualizacji karty.